перчить, класть перец.

сов. что мэлий, үлтү сыс; растолочь перец биэрэһи мэлий.

I качели.
II перец.
III биэрэс тэп = бесконечно ходить между двумя пунктами (обычно без определённой цели).

туохт. Аска биэрэстэ кут. ☉ Перчить, класть перец в еду. Миинин биэрэстээбэтэҕинэ астыммат
□ Сүөгэйгэ туустаан, биэрэстээн, сымыыттаан тиэстэ бэлэмнэниллэр. ТИИ ЭОСА

несов. что 1. мэлий, тарт; молоть рожь оруоста тарт; молоть перец биэрэстэ мэлий; 2. разг. (болтать, говорить вздор) лахсый; не мели чепухи хойгуру лахсыйыма; молоть языком лахсый, тылгын ыстаа.

несов. 1. кого-что (защемлять пальцами) кымыстаа, кымаахтаа; 2. что (вызывать ощущение жжения) сиэ, аһыт; перец щиплет язык биэрэс киһи тылын сиир; 3. что (обрывать) үргээ, тардыалаа; үргээн сиэ; щипать траву оту үргээ; 4. что (выдёргивать перья, пух) үргээ; щипать курицу кууруссаны үргээ.

I
аат. Хачайдана оонньуур оҥоһук, хачыал. ☉ Приспособление для качания, качели. Оҕо биэрэскэ оонньоото. Биэрэс үөһэ хачайданна. Тэҥн. биэрэҥ
♦ Биэрэс тэп — төттөрү-таары туох да кыһалҕата суох сырыт, кэл-бар. ☉ Ходить туда-сюда (беззаботно, без особой нужды)
[Тугут] иннибит диэки онон-манан элэҥнээн биэрэс тэбэн сылдьымахтаабыта. Н. Заболоцкай
Күн кыһалҕата суохтук ыалтан ыалга биэрэс тэбэр идэлээх. Эрчимэн
Остуол, долбуур икки ардыгар биэрэс тэбэ сырытта. И. Сысолятин
II
аат. Уһун синньигэс быһыылаах кыһыл, от күөх биитэр саһархай дьүһүннээх, иһэ көҥдөй аһыы амтаннаах оҕуруот үүнээйитэ. ☉ Перец (овощное растение)
Кылгас күн үүнээйилэригэр помидордар, баклажаннар, биэрэс, оҕурсу аһаҕас буорга үүннэриллэр суортара киирэллэр. ФНС ОС
△ Оннук үүнээйини үлтүрүтэн оҥоһуллубут аска кутуллар аһыы амтаннаах тума. ☉ Перец (приправа)
Сыа амтана тупсарын наадатыгар чосунуогу, үлтүрүтүллүбүт биэрэһи, онтон да атын туманы кутуллар. ДьСИи

несов. 1. что, разг. (рвать, изнашивать) алдьат; драть обувь атах таҥаһын алдьат; 2. что (отрывая отделять) хастаа, суллаа, хаҕылаа; драть лыко сутуканы хастаа; драть крупу куруппаны хаҕылаа; 3. кого, разг. тарт, илгиэлээ; драть за уши кулгааҕын тарт; драть за волосы баттаҕыттам илгиэлээ; 4. что и без доп., разг. (раздражать) аһыт; тырыта тыыт (царапать); перец дерёт горло биэрэс киһи бэлэһин аһытар; бритва дерёт бирииппэ тырыта тыытар; 5. перен. разг. (брать высокую цену) соролоо, сүлэн ыл.