1) преследование, погоня; кыыл сойуота погоня за зверем; 2) гонение, преследование, притеснение; сойуоҕа түбэс = подвергаться гонению.

и. д. от эккирэт= II; 1) погоня; 2) перен. преследование, травля.

и. д. от кыыллаа = 1) преследование кого-л., погоня за кем-л.; 2) охота на дикого оленя, лося.

аат.
1. Дьиикэй табаны, тайаҕы бултааһын, сонордооһун. ☉ Охота на дикого оленя, лося.
2. Сойуолаһыы, өһүрэн, хатыһан эккирэтиһии. ☉ Преследование кого-л., погоня за кем-л. [Манчаары] маачаха ийэтиттэн, быраатыттан, балтытыттан, дьиэтиттэн уон аҕыс-тоҕус сааһыгар арахсан, наар эккирэтиигэ, кыыллааһыҥҥа барбыта үһү. Саха сэһ. II
[Таня:] Ким эмэ сыыһатын ыйдаҕына, аҕам барытын соруйан эккирэтии, кыыллааһын курдук түҥнэри өйдүүр, ордук өчөһөн иһэр. Л. Габышев

сов. разг. 1. (отправиться) тур, аттан; сүүр, ыстан; пуститься в путь айаҥҥа тур; пуститься в погоню кэнниттэн ыстан; 2. (начать делать что-л.) бар, киирэн бар; пуститься в пляс үҥкүүлээн киирэн бар.

I побуд. от эккирээ=; оҕону түһэххэр эккирэт = позволить ребёнку прыгнуть себе на колени.
II 1) гоняться, пускаться в погоню за кем-л.; гонять кого-л.; кыылы эккирэт= гоняться за диким оленем; ытынан эккирэт = гонять с собакой (напр. лося); 2) перен. преследовать, травить.

аат.
1. Булду хаар түспүтүн кэннэ суоллаан, батыһан бултааһын (ордук түүлээххэ бултааһыны этиллэр). ☉ Преследование зверя (обычно пушного) по первому осеннему снегу
Манан урут хайа эмэ булчут кылааннаах соноругар быһыта охсон ааһыталыыр буолуохтаах. П. Аввакумов
[Булчуттар] сонор саҥа суолугар туруннулар. «Кыым»
Имтеургин итинтэн кыһыҥҥы өттүгэр, булт соноругар наар тыа саҕалата көһө сырытта да, мэлийдэ. Тэки Одулок (тылб.)
△ Түүлээх булда, бултааһына. ☉ Промысел пушнины
Герой булчут бүгүн эмиэ сонорун сиригэр аттанна. «ХС»
2. көсп. Тугу эмэ дьаныһан көрдөөһүн, эккирэтиһии. ☉ Поиск чего-л., упорная погоня за чем-л.
Фёдор эмиэ аптаах тыл соноругар элбэх кумааҕыны марайдаабыта. «ХС»
Наадалаах кинигэ соноругар Москва, Ленинград, Казань куораттарга тиийэ сылдьыбытым. СОТТҮө
◊ Сонор хаар — күһүн түһэр маҥнайгы хаар (булду суоллуурга табыгастаах). ☉ Первый осенний снег (по к-рому удобно прослеживать зверя)
Солко маҥан өҥнөөх Сонор хаар Сотолорбут ортотунан Суулан түстэ. Саха нар. ыр. I
Сэмэн булчут киһи, сонор хаара түстэҕинэ тулуйуо-тэһийиэ суоҕа, бултуу барыан баҕарыаҕа. Н. Якутскай
Ити сэтинньи ый саҥатыгар этэ, Сонор хаара түһэн турара. И. Данилов
ср. кирг. сонор ‘пороша, тонкий слой снега’ каракалп. сонар ‘охота’, монг. сонор ‘слух’

I
аат. Булду (хол., тайаҕы, саһылы) эккирэтии, батыһыы. ☉ Преследование зверя, погоня за добычей (напр., за лосем, лисицей)
Ол уол үгүс үрэхтэри, Киэҥ Сибиири тэлэр, Булт сойуотугар кини Сир сиксигэр тиийэр. С. Данилов
Булчут мэлдьи күндү түүлээх сойуотугар сылдьар. И. Федосеев
Булчут идэтэ сыралаах, Булт сойуота сындааһыннаах. С. Данилов
◊ Сойуо хаара — күһүҥҥү тоҥоруу кэнниттэн кыылы эккирэтэргэ тоҕоостоох бастакы чараас хаар. ☉ Первый снег после заморозков, на котором легко прослеживаются следы преследуемого зверя
Күрдьүк хаарым көтөҕүллүбүт, Сойуо хаарым солбонуйбут. Саха фольк. Кутталтан өйүн сүтэрбит Эр Соҕотох мастар быыстарынан ыстанна, тыстарын сойуо хаар быһыта тыытарын кэрэйбэт, ыарыытын да билбэт. В. Бианки (тылб.)
ср. др.-тюрк. соҥда ‘гнаться, следовать по пятам’
II
1. аат., эргэр. Быа түмүгэ ыйыллыбытын олуйан сүөрэр сытыы уһуктаах мас эбэтэр тимир иннэ. ☉ Деревянная или металлическая игла для распутывания узелков на верёвке
Сытыы биилээҕи Сыҕарыппакка эрэ Сырайыгар тирээтэ, Сойуо уһуктааҕы Чугуруппакка эрэ Субатыгар туһаайда. П. Ядрихинскай
2. даҕ. суолт. Сойуо курдук сытыы уһуктаах уһун (үксүгэр көтөр тумсун хоһуйууга туттуллар). ☉ Длинный, имеющий острый, как игла, конец (обычно употр. для образного сравнения клюва птицы)
Хара суор оҕотун уһуйар: «Сойуо тумускар соллоҥ иҥнин, Сиэмэх оҕото сиэмэх буолар». И. Эртюков
[Ньымааты] бэл суор обургу сойуо тумса тоҥсуйбатах, баҕыыр тыҥыраҕа тыыппатах. Н. Абыйчанин
Ол кыыл обургу Сойуо хара тумсун Сототун таһыгар Сурдурҕаччы охсоот …… Киһилии дьаҥсайа, Кэс туойа олорбут. С. Васильев
ср. монг. соёо(н) ‘клык, бивень; крючкообразная прочищалка (для курительной трубки)’
III
аат., бэт. Сылгы синньигэс оһоҕоһугар үөскүүр отут-түөрт уон сэнтимиэтир уһуннаах бөкүнүк быһыылаах лиистик. ☉ Параскарит
Саҥа эмптомп булан [сылгылар] сойуоларын түһэртээбит олус үчүгэй эбит. Далан
Сойуолаах сылгы оһоҕоһуттан сүүс биэс уон устуукаҕа тиийэ итинник үөнү булуохха сөп. ААИ ОБСЫҮ. Сойуо сымыыттара икки сыл устата айылҕаҕа тыыннаах хаалааччылар. Сылгыһыт с.