прил. 1. гомеопатическай, гомеопатия; гомеопатические средства гомеопатическай средстволар; 2. перен. (очень небольшой) гомеопатическай, эмп курдук, олус кыра; гомеопатическая порция эмп курдук порция.

прил. порциянан бэриллэр, елүүнэн бэриллэр.

сильно уменьшенный в объёме; маленький, миниатюрный; куйа таһаҕастаах у него очень мало вещей (напр. при перевозке); куйа аһылык очень маленькая порция еды.

I ж. 1. (действие) биэрии; дача корма скоту сүөһүгэ аһылык биэрии; 2. (порция) биэрии, биир биэрии; дача овса биир биэрии эбиэс.

м. рацион (биллэр кэмҥэ бэриллэр аһылык порцията уонна састааба).

1) добавка || добавочный; өлүүҥ эбиискэтэ бу вот добавка к твоей порции; 2) грам. частица.

не удовлетворяться, не довольствоваться (каким-л. количеством чего-л.); өлүүтүн мыынна он остался недоволен размером выделенной ему доли, порции.

I потрошить карася.
II давать поесть (в небольшом количестве); кормить голодного (малыми порциями).

I
1.
кырбаа диэнтэн холб. туһ. Кытыйа кытыйатын кытта кырбаһар, хамыйах хамыйаҕын кытта хабырыһар (өс хоһ.). Көлүйэ күөл уҥуор-маҥаар тураннар ураҕастаах дьон кырбаһа тураллар үһү (тааб.: кыламан). [Уолаттар] Сарылыы-сарылыы Сабырҕатыстылар, Кылана-кылана Кырбастылар. С. Данилов
2. кэпс. Тугу эмэ харса суох, түбэһиэх кырбаа, охсуолаа, сабаа. ☉ Отчаянно бить, колотить по чему-л.; биться о поверхность чего-л.
Дьукаах дьахтара «иирээки уолгар» диэбитин өйдөөтөр эрэ, …… сыгынньаҕын таһырдьа ойон тахсан, абатыгар, күрүө баҕаналарын, тииттэри кытта кырбаһар. Болот Боотур
Соҕурууттан тыаллаах күн буолан, өрүс күүстээх долгуннара таас биэрэги кытта кырбаһаллар. И. Никифоров
3. көсп. Тугу эмэ кытта бүөбэйдэс. ☉ Возиться с чем-л.. Кыыс дьахтар кытыйатын-хамыйаҕын кытта кырбаһар, ойоҕо суох уол үтүлүгүн-бэргэһэтин кытта охсуһар (өс хоһ.)
II
1. аат. Эттэммит эт бөдөҥ куһуога. ☉ Крупный кусок нарубленного мяса
Сыалаах кырбас кырбаныылаах …… Сэтинньи ыйым [үүммүт]. Саха нар. ыр. I
Дьиэлээхтэр кырбаһынан эти өлүүлэнэн быһан сииллэр. С. Никифоров
2. даҕ. суолт., көсп. Сааһынан эбэтэр уҥуоҕунан олус кыра. ☉ Малый по росту или по возрасту, малорослый, малолетний
[Оҕолору] үөрэниэх айылааҕын аны күһүн оскуола интэринээтэ ыллаҕына сатанар ини… — Оттон кыра, кырбас өттүн? С. Федотов
Николай Кривошапкин кырбас кыра бэйэтэ, дуул бухатыыр курдук кыынньан-кыйаханан турбута. «ХС»
◊ Кырбас бараах көр бараах
Хас чоҥоруйбут чөкчөҥө, кыабарыйбыт кырбас бараах …… барыта бу киэҥ дэлэгэй уйгуну тус бэйэтигэр ылыммыт. Амма Аччыгыйа
Ыраах көппөт, адьас дааргы Павлинтан баҕас ордугун Эһэ кырбас бараахтарга Этэр-кэпсиир курдуга. М. Тимофеев. Кырбас эт — сэниэ ыал күөстэнэр этэ (күөскэ төһө кэргэннээҕинэн хас да кырбас эт киирэр). ☉ Кусок рубленого мяса (порция на одного человека). Бэйэлэрэ эмиэ үстүү кырбас эти үөрбэлэригэр үөлэн сииллэр. Саха фольк.

1. аат.
2. Биирдэ көөнньөрөр чэй. ☉ Порция чая для одной заварки
   Үс-түөрт бытыылка арыгыны, аҕыйах баайыы сэбирдэх табаҕы, кутуунан үллэстэргэ кээмэйдээх кирпииччэ чэйи …… боччунан, Байаҕантай кыыһа айаҥҥа турбута. П. Филиппов
3. т.-х. Оҕуруокка, бааһынаҕа, ходуһаҕа ууну куттаран ньүөлсүтүү, сиигирдии. ☉ Полив, орошение огорода, пашни, луга
   Манна оҕуруокка мэхэниичэскэйдик уу кутуу үчүгэй уопута баар. П. Егоров
4. эргэр. Бытархай эттиктэр кээмэйдэрэ, биирдэ ытыһан ылыы (хол., туораах бурдугу суорунаҕа кутаары). ☉ Горсть как единица меры (напр., зерна при помоле на жерновах)
   Хачыгыр аҥаар илиитинэн чабычахтаах бурдугун сиксийэн көрбүтэ: алта уон биэс кутуу бурдук баар эбит. Эрилик Эристиин
5. эргэр. Өрөбөлүүссүйэ иннинэ: буруйу оҥорууну эбэтэр саакка киллэрбити толуйар иһин бэриллэр төлөбүр. ☉ В дореволюционное время: плата за нанесенный материальный или моральный урон. Хайа, доҕоор, Мин кутуу кутаары гынабын. Миигиттэн төһө көрдүүр Киһи олороруҥ буолуой? Саха фольк.
6. эргэр. Ууллубут металы пуормаҕа, халыыпка түһэрии (туох эмэ оҥоһугу ылаары). ☉ Отливка, литье расплавленного металла в форму (для получения какого-л. изделия). Көмүс кутуута уустук үлэ, уус эрэ барыта сатаабат
7. даҕ. суолт.
8. Ханнык эмэ металтан кутан оҥоһуллубут. ☉ Литой (из какого-л. металла)
   Абааһы бухатыырын Тоҕус хос кутуу куйаҕын Тоҕута сынньан …… Ким биһигини Киһи-Сүөһү оҥоруой?!! П. Ойуунускай
9. Буору, кумаҕы, үнтүркэй тааһы кутан томтотуулаах (үксүн суол туһунан). ☉ Засыпанный землей, песком, гравием (обычно о дороге). Кутуу суол бүтэрин кытта массыынабытыттан түһэн сатыы бардыбыт. Хорсуттар с.
10. Биир күөлтэн атын күөлгэ илдьэн кутан үөскэтиллибит (балык, үксүн собо туһунан). ☉ Разведенный путем переноса из одного озера в другое (о рыбе, в основном о карасях)
    Биһиги түбэбитигэр кэпсээҥҥэ киирэр бөдөҥ соболоох улуу күөл суох. Уонна көрөр-истэр, кутуу балыгы үөскэтэр киһи суох буоллаҕына, дьара күөллэр балыктара имири эстиэхтэрэ. «Кыым»