Якутские буквы:

Русский → Якутский

привал

сущ
тохтобул, тохтуур сир, сынньаныы

привал

м. 1. (остановка в пути) тохтобул, сынньалаҥ; сделать привал у реки өрүс аттыгар тохтобулла оҥор; 2. (место остановки) тохтуур сир, тохтобул; оставить дежурного у привала тохтобулга дежурнайда хааллар.


Еще переводы:

отуулан=

отуулан= (Якутский → Русский)

1) ставить шалаш (себе); 2) делать стоянку, привал, ночёвку; 3) диал. разводить огонь, костёр (в поле).

тобуу

тобуу (Якутский → Якутский)

аат, түөлбэ. Баран иһэн аара мустан, уһуннук тохтооһун, уһун тохтобул. Долгая остановка в пути, привал.

туруулаа

туруулаа (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Айаннаан иһэн тохтоон, көлөнү уоскут (үксүн табаны). Останавливаться в пути, делать привал, давая отдых упряжке (обычно оленям). Бултуур сирдэригэр булчуттар хаста да туруулаан тиийдилэр

отуулан

отуулан (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Отуута оҥоһун. Построить шалаш, временное укрытие
Сэмэнэптэр, Бэһиэлэйэптэр, Дьөгүөрэптэр, Сыҕаайаптар дьонноро бөлөх-бөлөх, тус-туспа отууланан оттууллар. Амма Аччыгыйа
2. Тохтоон сынньанар, хонор сиргин оҥоһун. Делать стоянку, привал, ночёвку
Биһиэхэ баран, бииргэ отууланыаҕыҥ, доҕоттоор. Амма Аччыгыйа
Бандьыыттар отууланан түһэн олороллор. Күндэ

отуу

отуу (Якутский → Русский)

1) шалаш (из сена); отуу тутун = делать себе шалаш; 2) место временной стоянки, привала, ночёвки; стан; 3) диал. костёр, огонь (в поле); отуу уота костёр (в поле).

өрөө

өрөө (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ гынаргын эбэтэр үлэлииргин тохтот, сынньан. Быть свободным от работы, дел, отдыхать
Арамаан биллэҕэр биир күн өрөөтүлэр. Амма Аччыгыйа
Атыыһыт олорор сиригэр кэлэн биир ыалга тохтоон, аттыын-бэйэлиин сынньана таарыйа өрөөтүм. Н. Заболоцкай
Өлөксөйдөөх элбэх хонукка өрөөтүлэр, Өкүүчэни өр да өр эмтээтилэр. С. Васильев
2. Биир-икки сыл тыытыллыма, туһаҕа турума (хол., бурдук ыһар сир туһунан). Оставаться нетронутым, неиспользованным некоторое время (напр., о пашне)
Икки сыл өрөөбүт Сыыһардаах чараҥар [огурунуом] сэлиэһинэйи ыстарда. М. Доҕордуурап
Өрөөбөт өтөннөөх, кэрээбэт кэҕэлээх көр кэрээ II
[Кинээс Ачаарап] өрөөбүт өтөн, кэрээбит кэҕэ курдук «хам» баран [олорор]. Эрилик Эристиин
Өрөөбөт өтөннөммүт, кэрээбэт кэҕэлэммит Туората биллибэт Торҕо күөх толоонугар Туруйата чугдаарбыт. С. Васильев
ср. кирг. өргү ‘сделать привал, дневать’

түһүк

түһүк (Якутский → Якутский)

I
аат., эргэр. Урут сахаларга: судаарыстыба нэһилиэнньэҕэ түһэрэн хомуйар төлөбүрэ, түһээн. В старину у якутов: государственный сбор от населения, налог, повинность
Аһара сирэйэхараҕа суох баттаан, араас түһүктэри түһэрэн, туох үчүгэйдээхтэрин барытын халаан ылаллара үһү. «ББ»
Ыраахтааҕы суолуттан күбүөрүнэ, бырааба, таҥара түһүктэригэр тиийэ барыта сүүрбэттэн тахса арааһынай ааттаах нолуок нэһилиэнньэттэн хомуллара. АЕЕ ӨӨ
Наһаа ыар харчы түһүгэ бааһынайдар дьадайыыларын биир суол сүрүн биричиинэтэ буолар. В. Ленин (тылб.)
II
аат., кэпс. Айанньыттар тохтобуллара, тохтоон ааһар сирдэрэ. Остановка в пути для отдыха, привал
Үчүгэй түһүк оҥостон, сииктэн, тымныыттан сэрэнэн, бытааннык ыксаабакка айаннаа. Сэһэн Дьэрэмэй
Түһүк сирбитигэр үһүс хонугум киэһэтигэр тиийбитим. «Чолбон»
III
аат., тыл үөр. Кырамаатыкаҕа: аат уларыйар пуормата. Падеж. Төрүт түһүккэ туруоруҥ
«Оскуола» диэн тыл хайдах уларыйбытын көрүҥ, түһүктэринэн быһаарыҥ. СТМ

туруу

туруу (Якутский → Якутский)

I
1.
тур диэнтэн хай. аата. Микиитэ саҥардыы нухарыйан эрдэҕинэ, туруу буолла. Амма Аччыгыйа
[Улаан] сарсыарда сылгылаппакка туруубар бэйэтэ аттыбар баар буолар. Н. Заболоцкай
2. түөлбэ. Табанан сылдьарга ырааҕы кэмнээһин: таба сынньалаҥын икки арда биир көс курдук. Привал, остановка (для отдыха оленей, примерно через 7-8 километров пути)
Аны биир туруунан Дьааҥы үрдүгэр тиийдэхпитинэ, кыылларга уолдьаһыахпыт. А. Софронов
Аны биир туруу холобурдаах хаалла. Сотору тиийиэхпит. С. Тумат
Аҕам хайбыт сиригэр тиийэрим аны биир туруу хааллаҕа. ИИА КК
Туруу бараан (дьаҕыл) дойду көр дойду
Орто туруу дьаҕыл дойду диэн Оҥоһуллубута үһү. П. Ойуунускай
Туруу бараан дойду тускуллаах олоҕун долгуттулар. Н. Түгүнүүрэп
Эһэ туймаарыйда, Туруу бараан дойдуга Туманимэн туналыйда. Т. Сметанин
Күн туруута көр күн
Түүнү быһа айаннаан күн туруута алааспытыгар дьэ кэллибит. Өрө туруу көр өрө. Өрөбөлүүссүйэни утары өрө туруу буолбут. Амма Аччыгыйа
Үрүҥ баанда хас өрө туруута барыта үлтү сынньыллан испитэ. А. Бэрияк
Петербурга декабристар ыраахтааҕы былааһын утары өрө туруулара буолбута. «ХС»
Өрүс туруута көр өрүс. Өрүс туруутун саҕана дойдубар кэлбитим. Суол туруута көр суол. Суол туруута от тиэйдилэр. Сыарҕа <суолун> туруута көр сыарҕа. Сыарҕа суолун туруута оҕонньор бултуу барбыта. Туруу бараан дьиэ көр дьиэ I. Туруу бараан дьиэҕэ Көтөн түһэн көрбүтүм. С. Зверев
ср. др.-тюрк. турук ‘жилище, стоянка, местопребывание; пастбище’, алт. тура ‘дом, изба; город’
II
1. даҕ. Сааһын сиппит, эт-хаан өттүнэн кыахтаах, чэгиэн (киһи). Зрелый, физически здоровый (о человеке)
Баһымньы баатыр …… хара куударалаах астаах, туруу киһи. ПЭК ОНЛЯ I
2. аат суолт. Сааһын сиппит, эт-хаан өттүнэн кыахтаах киһи. Зрелый, физически здоровый человек
Дьон туруута, дьон чулуута үксэ сэриигэ барбыта. «ХС»