1) притеснение; 2) принуждение.

и. д. от мүһэй = принуждение.

с. I. (применение силы) күүһүлээһин; 2. (принуждение) күүһүлээһин, күһэйии, кыһайыы.

и. д. от кыһай = 1) сдавливание, сжимание, стискивание; прижимание к чему-л.; 2) перен. вынуждёние, принуждение.

принуждение; ас сыҥата назойливое угощение; сыҥа эрэ күүһүнэн үлэлиир он работает только по принуждению.

аат. Кыһалҕа, туох эмэ кыһайыыта, кыпчыйыыта. ☉ Нужда; принуждение
Үп-харчы кыпчылҕаныгар ылларан, куорат салалтата үлэ күннэригэр даҕаны үксүгэр үлэлээбэт. ТА БУ. Кураан дьыллар кыпчылҕаннара кыһарыйан дохуоттара намыһах. ПДН ККС

аат. Күһэйии, модьуйуу. ☉ Принуждение кого-л. к чему-л., давление, нажим. Сыҥа эрэ күүһүнэн эппиэттиир
□ Виктор сыҥа муҥунан илиитин уунан сибэкки ылла. «ХС»
ср. телеут. сыкка, монг. сиҕа, шаҕа ‘принуждать’

аат. Күүс өттүнэн күһэйии. ☉ Принуждение к чему-л., принудительное воздействие на кого-л.
Европа, Азия, Африка хаартата күүһүлэҥинэн хаттаан кырыйыллар. ПАК
Кинилэр хара күүһүлэҥ муҥунан кэлэн, оскуолаҕа түмсүбүт бэйэлэрэ, билигин бэйэлэрин көҥүллэринэн ийэлэрин уонна аҕаларын хаалларан, төрөөбүт дьиэлэриттэн күрээн, манна кэлбит этилэр. Н. Гоголь (тылб.)

аат. Киһини тугу эмэ оҥорорго күүс өттүнэн күһэйии, модьуйуу. ☉ Принуждение кого-л. к чему-л., давление, нажим на кого-л. с целью заставить делать что-л. Уулаах үтүө көҥүлүнэн ылыммат киһиэхэ кыһалаҥ быһыытынан сорудах биэрэрдии уордаахтык өтөрү-батары көрүтэлээн кэбистэ. Эрилик Эристиин
Вася соччо үөрбүтэ, кыһаллыбыта биллибэт, хата, төттөрү, кыһалаҥҥа түбэспит курдук таҥхаллан турар. В. Яковлев
ср. алт. кызалаҥ ‘кризис, перелом’

аат. Кими эмэ күүскүнэн, балаһыанньаҕынан өттөйөн тугу эмэ гынарга күһэйии. ☉ Принуждение кого-л. сделать, совершить что-л. Эрилик Эристиин төрөппүттэрэ улахан баайдар сабардааһыннарыгар, ыгааһыннарыгар бас бэриммэт, дьорҕоот дьоннор этилэр. Н. Тобуруокап
Ахсыс пууҥҥа «судьуйалар, борокуруордар, силиэдэбэтэллэр ханнык баҕарар ыгааһынтан уонна кинилэр үлэлэригэр орооһууттан хаххаламмыт буолуохтаахтарын ситиһиэххэ наада», — дэнэр. «Кыым»