притягивать (вьюк к седлу).

с. свойство (ким-туох эмэ ураты хаачыстыбата, майгыта); у магнита есть свойство притягивать железо магнит тимири тардан ылар свойстволаах.

туохт. Ким эмэ болҕомтотун тарт, сонурҕат. ☉ Притягивать чьё-л. внимание, находить в чём-л. что-л. интересное (из-за его новизны или редкости)
Бу күн биһигини ат сүүрүүтэ сэргэҕэлэппитэ. П. Аввакумов
Ананий куоракка сылдьыбыт сонунун сэһэргээн, мустан олорор холкуостаахтары сэргэҕэлэттэ. М. Доҕордуурап
Үөһээ бүлүүлэр тутаах сылы итинник көхтөөхтүк саҕалаабыттара бүтүн өрөспүүбүлүкэни сэргэҕэлэппитэ. «Кыым»

туохт.
1. фольк. Абынанхомуһунунан эбэтэр атын албаһынан бэйэҕэр тарт, эрийэн ыл. ☉ Волшебными чарами или другими хитроумными способами (напр., силой слова, проникновенным красноречием) привлекать, притягивать к себе и завладеть
Аҕыс уон аҕыс Араас албастарын Алкыйан ылан, Ап гынан, Салгын куппутун алыптыаҕыҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
Айаҥҥытын саҕалыы тардыҥ, ап-хомуһун Дьааҥытыгар адьас уһаамаҥ — алкыйан ылыаҕа! Д.Апросимов. Хараҥа дьай санааҥ Аптаах албаһынан алкыйан, Дааммын ыллаҕыҥ. П. Ядрихинскай
Ардырҕай Акыым бу кыыһы хантан эрэ алкыйан аҕалбыт. А. Сыромятникова
△ Угуйан, сөрөөн илдьэ бар; дьалкыйан-суурайан бар. ☉ Завлекать, увлекать, зазывать; унести с собой (захватив, подхватив); увлекать за собой (смешав, растворив — о реке, волнах)
[Бүлүү] Арҕаа Сибиир диэкиттэн Аарыгыран-айманан Айаннаан тиийэн кэлбитин [Өлүөнэ] Алкыйан ылан баран Ааһа бара турбут. Саха нар. ыр. I
Бииргэ сэргэстэһэн киһи буолбут Истиҥ доҕотторум үгүстэрин Амыр дьылҕа тыаллара алкыйбыттар. Күннүк Уурастыырап
2. поэт. Хаҕыстык, тымныытык тыалыр. ☉ Дуть (обычно о встречном холодном пронизывающем ветре)
Арҕааттан биһигини утары тымныы тыал алкыйар. Н. Якутскай
Сөрүүн салгын алкыйар, киэһээҥҥи Москва үчүгэй да буоллаҕыҥ, түҥ хараҕаны кыйдыы, араас уотунан оонньуур. А. Сыромятникова
Өрүс күһүҥҥү кыдьымаҕа Мин дууһабар аалсыһар. Тыала-кууһа, тымныыта Эппин-хааммын алкыйар. Н. Босиков
◊ Аат алкый көр аат. Албан алкый көр албан I