и. д. от сүүйтэр = проигрывание; проигрыш; көҕүтүһүүгэ сүүйтэрии проигрывание в соревнованиях; сүүйтэриигин төлөө = платить проигрыш.

1) имеющий проигрыш; проигравший; биһиги сүүйтэриилээх хааллыбыт мы остались в проигрыше; 2) проигрышный; саахымакка сүүйтэриилээх балаһыанньа проигрышное положение в шахматной партии.

с. 1. табыы, суоһарыы; поражение цели сыалы табыы; 2. (разгром) кыайыы, хотуу; поражение противника өстөөҕү кыайыы; 3. перен. (неудача, проигрыш) кыайтарыы, сүүйтэрии; потерпеть поражение кыайтар, кыайтаран таҕыс; 4. мед. сиэтии, ыалдьыы, бааһырыы; поражение нерва глаза харах нервэтин сиэтиитэ; # поражение в правах юр. быраап быстыыта, быраабы быһыы.

1. ахс. аат.
2. Ханнык эмэ чыы һыланы эппит иһин, ол чыыһыла суумата уларыйбат, дьиҥнээх суолтата суох чыыһыла. ☉ Нуль, ноль (действительное число). Биэскэ нуулу эптэххэ биэс буолар. Аҕыстан нуулу көҕүрэт аҕыс буолар
3. 0 сыыппараны, чыыһыланы, ахсааны бэлиэтиир ахсаан аат. ☉ Цифровой знак 0, обозначающий число, а также, в составе цифровых обозначений, отсутствие единиц какого-л. разряда
   Тэмпэрэ тиирэ нуултан үөһэ-аллара хайа баҕарар уларыйыан сөп. БАН А
   Нуул ханнык баҕарар истиэпэнэ нуул, единица ханнык баҕарар истиэпэнэ единица. БАН А
4. аат суолт., спорт. Очукуота суох хаалыы, хотторуу. ☉ Поражение, проигрыш
   Саа хымакка өрөспүүбүлүкэ икки төгүллээх чөмпүйүөнэ Н. Максименко бас такы нуулун ылла. «Кыым»
5. даҕ. суолт., көсп. Туолката, туһата суох, кураанах, туох да суолтата суох; тугу да билбэт (киһи туһунан). ☉ Некомпетентный, ничего не значащий, бестолковый (о человеке)
   Тылгынан, этиһиигинэн бэркин, оттон дьыалаҥ буоллаҕына — нуул. Суорун Омоллоон
   Уопсайынан да, Пепе бэлиитикэ чааһыгар нуул киһи этэ. В. Чичков (тылб.)

I
аат. Аан дойду, сирхаллаан. ☉ Земной шар, мир, свет
[Байҕал] Омуна да аастар …… Охсуоламмыт тыаһа Одун халлаан оройугар Оргуйа, орулуу оонньуур, Кэтит сибиэт кэтэхтэринэн Кэмиринэн киҥкинии ыллыыр. П. Ойуунускай
Сибиэт уларыйбыт Сигилитэ буоллаҕа дуу? Халлаан уота Хайдах буолан Хаанаҕа кэлэн Харгыытаабыт бэйэтэй? С. Зверев
Симэһиннээх эппин сииктээх ардах сууйуо, сибэтиэй буор туппатах өлбүт өлүгүм Сибиэт үрдүнэн түүнүк буолан ыһыллыа! М. Лермонтов (тылб.)
русск. свет
II
аат., хаарты. Сүүйсүүлээх оонньууга хаартыны уурарга өҥө сөп түбэһиитин аахсар курдук сыаналааһын: хаарты өҥө (кыһыла, харата) сөп түбэстэҕинэ, сүүйүүтэ-сүүйтэриитэ көннөрүтээҕэр икки бүк улаатар. ☉ Ставка в карточной игре, учитывающая цвет карты: если карта придётся под цвет (красный, чёрный), то выигрыш-проигрыш увеличится вдвойне против обычного
[Уйбаан:] Көстөр хараҕа сүүстүү сибиэт. А. Софронов
русск. цвет