несов. 1. см. уйти; 2. (простираться) бара тур (ыраахха диэри тайаа).

I смотреть с жадностью (на пищу); ожидать подачки; ыт эҥэйэн турар собака ожидает подачки.
II широко раскидываться, простираться (о местности).

1) раскидываться, простираться; алаарыйан көһүн = быть видным широко и далеко; 2) рассеиваться (о внимании); отвлекаться чём-л.; ср. алаадый =.

туохт. Олус киэҥ сиринэн тайаа. ☉ Занимать огромное пространство, простираться
Мыналыйан сүрдээх дойду.  Төҥүлү күөлү «Мыналыйан күөл» диэхтэрэ. ПЭК СЯЯ

несов. 1. см. разостлаться; 2. (простираться) тэлгэнэ сыт, нэлэйэн көһүн; вдали расстилались поля ыраах хонуулар нэлэйэн көстөллөрө; 3. (стлаться) тэлгэн; дым расстилается по земле буруо сиринэн тэлгэнэр.

образн. 1) простираться, раскидываться (гладкой ровной поверхностью); иннибэр күөл ньуура ньылаарыйда передо мной раскинулась гладь озера; 2) медленно поворачивать лицо с покатым лбом или выступающим подбородком.

туохт., фольк. Сабардаа. ☉ Заполнять, занимать сплошь, простираться
Маннык улуу мас Үөһээ үрүт салаата Ханна тиийэн далаҕалаан, Тохтоон-чугуйан турар эбитий? П. Ядрихинскай

туохт. Нэлэһийэн ыраахха диэри тайаа. ☉ Раскинуться вширь, простираться вдаль
Иннибэр киэҥ хочо киэҥник тайаан килэмэннэнэн көстөр. Килэмэннэнэр мэҥэ халлаан кыырпах да саҕа былыта суох. — Кини иннигэр Киэҥ сыһыы толооно Килэмэннэнэн сыппыта. С. Васильев

сыһ. Туох эмэ саҕатынан, кытыытынан, тугу эмэни кыйа (барар, көстөр). ☉ Вдоль, по краю чего-л. (тянуться, пролегать, простираться)
Алааһы кэриилии ыраах-ыраах көстөр улахан күрүөлэргэ бэрт элбэх оттору кэбиһэн бачыгыраппыттар. «Кыым»

подвижн. от килэй= 1) широко простираться, раскидываться (о блестящей гладкой поверхности); иннибитигэр суол килэһийэ сытар перед нами протянулась широкая гладкая дорога; 2) быстро разливаться (по поверхности чего-л.); өрүс ха-лааннаан хонууга уу килэһийдэ река вышла из берегов, и вода разлилась по лугу.