ж. тымныйыы, тымныйан ыалдьыы; схватить простуду тымный, тымныйан ыарый.
Русский → Якутский
простуда
Еще переводы:
тымныйыы (Якутский → Русский)
и. д. от тымный= 1) похолодание; күөл уута тымныйыыта сөтүөлүүр-бүтүн тохтоппуппут когда вода в озере стала холоднее, мы перестали купаться; 2) простуда; тымныйыыттан сэрэниэххэ надо остерегаться простуды.
тумуу-сөтөл (Якутский → Якутский)
аат. Киһи тымныйан сыыҥтанар, сөтөллөр ыарыыта. ☉ Недуг, сопровождающийся насморком, кашлем, простуда
Тумуу-сөтөл тунуйбатын, Доруобуйа тупса турдун! Күннүк Уурастыырап
[Түүлгэ] балык — тумуу-сөтөл сүрэ. Г. Угаров
тымныйыы (Якутский → Якутский)
аат.
1. Салгын тымныы буолуута. ☉ Похолодание, наступление холодной погоды
Күһүн тыыммат айылҕа сүрүн уларыйыыта — тымныйыы. МЛФ АҮө
Дэхси сирдэргэ күн-дьыл уларыйа-тэлэрийэ турар, кыһын тымныйыы уонна ириэрии чаастатык солбуһаллар. КВА МГ
2. Тымныйан ыалдьыы, сыыстарыы. ☉ Простуда
Росянка оргуйбут уутун коклюшка, тымныйыыга, онтон да атын ыарыыларга иһэллэр. АВ СҮү
Кыра оҕолор көрүү-харайыы суоҕуттан өлөллөрө, өлөллөрө хоргуйууттан, тымныйыыттан, быстарыыттан. Н. Чернышевскай (тылб.)
предрасположенный (Русский → Якутский)
- прич. от предрасположить; 2. прил. сыһыаннаах; ылларымтыа, тоҕоостоох; предрасположенный к простуде тымныйыыга ылларымтыа, тымныйымтыа.
сэллик (Якутский → Якутский)
I
аат. Киһи, сүөһү тыҥатын, уҥуохтарын, онтон да атын уорганнарын эмсэҕэлэтэр, ураты бактыарыйанан тарҕанар, уһуннук эмтэниллэр олус сыстыганнаах ыарыы. ☉ Туберкулёз
Кэнники дьылларга бөлөхпүтүгэр Ноговицын диэн духуобунай сэминээрийэҕэ үөрэнэр киһи үлэлээбитэ (кини сэллик буолан өлбүтэ). П. Ойуунускай
Кедр эриэхэтин сиир буоллахха сэллигинэн ыалдьымыахха сөп. ДьДьДь
Сэллик диэн ааһан-араҕан биэрбэт сыстыганнаах ыарыы буолар, сэлликкэ сүөһү, дьиэ көтөрө уонна киһи ылларар. ТИиС
ср. тув. челбик ‘простуда; простуженный’, ДТС йелпик ‘дух болезни’
II
сыһ., кэпс. Сэдэхтик, убаҕастык. ☉ Не густо, не часто, редко, изредка
Күн киэһэрэн, күнүс тула көтөн дыыгынаспыт күйүгэстэр лаппа убаабыттар. Барбах, биирдээн эмэлээн, бэрт сэллик, оҕо оонньуур күүгүнэйин курдук, көтөн дыыгынаан ааһаллар. «ХС»
надуть (Русский → Якутский)
сов. 1. что (воздухом и т. п.) үр, үрэн тыҥат; надуть мяч мээчиги үр; ветер надул паруса тыал баарыһы үрэн тыҥатта; 2. что, чего, безл. тип; ветром надуло пыль тыал быылы типтэ; 3. безл. разг. (вызвать простуду) дэлби үр; надуло в ухо кулгаахпын дэлби үр-дэрдим; 4. кого, разг. (обмануть) албыннаа, отуойкаҕа олорт; # надуть губы кыыһыран толлой.