несов. 1. (сохранять устойчивое положение, сопротивляться) тулус, утары охсус; 2. (быть противопоставленным чему-л.) утары тур, утарыта тур.
Русский → Якутский
противостоять
Еще переводы:
өрөлөс= (Якутский → Русский)
перечить, противостоять, противодействовать кому-чему-л.; смело выступать против кого-чего-л.; өстөөҕү кытары өрөлөс = выступить против врага, как равный.
адаалас (Якутский → Якутский)
туохт. Күөн көрсүс, күрсүс. ☉ Противостоять, противоборствовать, вступать в поединок
Аһыахтаҥныах иннигэр Арҕахтаах кыылы кытта Адаалаһар аналламмыт [тоҥуспун]. П. Ойуунускай
Биирдэстэрэ анныкы, Биирдэстэрэ үрдүкү буола илигинэ Арахсыспат дьон Адааластахтара буолуо. П. Ойуунускай
күөнтэс (Якутский → Якутский)
туохт. Бэрт былдьас; утарылас, туруулас, мөккүс. ☉ Противостоять кому-чему-л.; соперничать, враждовать с кем-чем-л.
Кини хаһан даҕаны Леся туһунан биир эмэ хомноох, биир эмэ күөнтэһэр тылы төлө ыһыктыбатаҕа. Софр. Данилов
Онтон дьэ [бөрөлөр уонна эһэ] икки өттүттэн күөнтэһэн тиистэрин килэҥнэппиттэр, ырдьыгынаһыы, часкыйыы бөҕөтө буолбуттар. ПАК АаТХ
тирэс (Якутский → Якутский)
- тирээ 2 диэнтэн холб. туһ. Ыстыыгынан тирэстилэр
- көсп. Кими, тугу эмэ кытта туруулас, күөн көрүс, утарылас. ☉ Оказывать сопротивление, противостоять кому-чему-л.
Уот Кудулу байҕаллара Үллэн тахсыар диэри дэлби тирэстилэр. Ньургун Боотур
[Эмээхсин:] Киһини кытта кыайан тирэспэт буолбут киһибин. А. Софронов
Дуул атыыр оҕус эһэни кытта тирэстэҕинэ, иккиттэн биирдэстэрэ буолуор диэри арахсыбаттара үһү. ПАК АаТХ
тирэхтэс (Якутский → Якутский)
- тирэхтээ диэнтэн холбуу туһ. Уол аҕатыгар көмөлөһөн, сууллаары гыммыт күрүө остоолболорун тирэхтэстэ
- көсп., кэпс. Кими, тугу эмэ кытта ааҕыс, мөккүс, дьирээлэс. ☉ Противостоять кому-л., оказывать сопротивление кому-л. в чём-л., спорить с кем-л.
Эһигини кытта мин тулуйан тирэхтэспэппин. ПЭК СЯЯ
Муустуй, арай, кини тирэхтэһээ ини, оннооҕор Дуугулааһап оҕо тулуйбатаҕа. Эрилик Эристиин
Кыыс эрэйдээх [хотунун] өрө көрүө дуу, тугу саҥарыай дуу, тугунан эмэнэн тирэхтэһиэй дуу. Н. Павлов
харсаах (Якутский → Якутский)
- даҕ. Эриллэҕэс утары саастаах (мас). ☉ Свилеватое, непрямослойное (дерево). Харсаах мас үчүгэйдик хайытыллыбат
- Утарытын була, оҥоро сатыыр, өһөс, бөппүрүөк. ☉ Упрямый, непокорный, несговорчивый, строптивый
Онтукам, биһиэнэ буолаары, кэдирги сигилилээх, харсаах майгылаах дьахтар түбэстэҕэ үһү. Н. Неустроев
[Үчүгэй Үөдүйээн:] Сорумуҥу тулуйумуна, кини арыт ардыгар эригэр өрөлөһөр, бу иһин харсаах, тыйыс майгылааҕынан аатырар. Күннүк Уурастырап. Кыыс Хотун итинник харсаах киһини көрсө илигэ. А. Сыромятникова
ср. уйг. карши ‘против’, кум. къаршы ‘против; противостоять’
эйэлэһимтиэ (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Кимниин эмэ тэйсэ, кыыһырса сылдьан баран түргэнник эйэлэһэ охсор, өр өстүйэ, кыыһыра сылдьыбат. ☉ Легко и быстро успокаивающийся после вспышки гнева, раздражения, отходчивый
Сергей хараҥа майгылаах, бу Женя курдук аһарымтыа, эйэлэһимтиэ буолбатах. ПБН БЭДь
2. Олоххо буолар туох эмэ омнуолаах быһыылары кытта эйэлэһэр, утарылаһар кыаҕа суох (үксүгэр буолб. ф-ҕа тутлар). ☉ Способный противостоять, оказывать противодействие трудностям жизни (преим. употр. в отриц. ф.)
Ньукулай эргиэҥҥэ төһө даҕаны өр, ис сүрэҕинэн ылынан үлэлээтэр, сыыһаны элбэхтик тутуһарын, итэҕэһи таһаарбыт дьоҥҥо эйэлэһимтиэтэ суоҕун иһин сорохтор соччо ытыктаабаттар этэ. М. Попов
С.С. Яковлев Амма оройуонугар түбэспит иэдээнин кистээбэт этэ, аһаҕастык кэпсиирэ уонна ыччат оннукка эйэлэһимтиэтэ суох буолуохтаах диирэ. «ХС»
ГАИ иниспиэктэрэ Дмитрий Павлович Ефремов суол быраабылатын убаастаабат дьоҥҥо эйэлэһимтиэтэ суоҕун бары билинэллэрэ. ДьИэБ