несов. 1. тылын, сибэккилэн, көҕөр; цветы цветут сибэккилэр тыллаллар; цветут сады садтар көҕөрөллөр; 2. перен. (о человеке) төлөһүй, тубус; 3. перен. (процветать) чэлгий, силигилии сайын, чэчирии сайын; 4. (о стоячей воде) ньамаҕынан бүрүлүн, көҕөр.

туохт.
1. Тугу эмэ оҥорорго, ситиһэргэ сөптөөх усулуобуйалан, туруктан. ☉ Иметь необходимое условие, возможность для осуществления чего-л.
Биһиги төлөпүөн тардынан дьоммутун кытта сибээстэһэ олорор кыахтанныбыт. Т. Сметанин
Быйыл ыраах тэбиилээх күүстээх ардахтатар установка кэллэ, онон хортуоппуй уунан төһө баҕарар хааччыллар кыахтанна. П. Егоров
Нерюнгри тутааччылара тутуу матырыйаалын өссө атын сиргэ биэрэр кыахтаннылар. «ХС»
2. Үчүгэй туруктан, сайдыылаах буол, бай, туругур. ☉ Преуспевать, процветать, здравствовать
[Үчүгээйэп:] [Атын холкуостар] бэл диэтэр, самоходнай от охсор массыыналаннылар. Кинилэр кыахтаннылар. Оттон мин холкуоһум? С. Ефремов

туохт.
1. Силистэнэнмутуктанан олохтоохтук үүн, үөскээ, тэний; үүнэн-сайдан таҕыс, туругур. ☉ Вырастать, цвести, укоренившись; здравствовать, процветать
Онтон ыла Бэһиэлэйэп аймаҕа эмиэ кэнчээрилээн, байан-тайан сириэдийэн испит. Амма Аччыгыйа
Хас биирдии киһи үйэтигэр, муҥ саатар, биирдии маһы олордоро буоллар, уонунан мөлүйүөн мас сириэдийэ үүнүө этэ. И. Федосеев
Улуу Сайылык арҕаа баһыгар ыал бөҕө сириэдийэн олорбут. Багдарыын Сүлбэ
2. көр сирэлий
1.
Виктор өһөстүҥү харахтара киэһээни быһа эмиэ үөрүү кыымынан сириэдийэ умайаллара. Далан
Чох күлгэ көмүллэ сытан, Үрдэххэ сириэдийэр. Баал Хабырыыс
Онон-манан өссө даҕаны умайан бүппэтэх бэрэбинэлэр сириэдийэ сыталлара. И. Сосин
3. көсп., фольк. Элбэх буолан тоҕуоруй, кэккэлээ (биир тэҥ предметтэр тустарынан). ☉ Быть собранным, сосредоточиваться в одном месте (о большом количестве однородных предметов)
Сиэдэрэй сэп диэн Сириэдийбэтэх сирэ буолла. П. Ойуунускай
Сэттэ сииктээх Сиитик оҥочолоох Манна сириэдийбит, Аҕыс туостаах Дьалыс тыылаах Манна ааҥнаабыт. Күннүк Уурастыырап
Силээн чараҥ быыһыгар Сиэллээх ситии симэхтээх Сири иһит сириэдийдэ. С. Васильев

туохт.
1. Сит-хот, кэҥээ, сайын. ☉ Находиться на подъеме, процветать, обрести могущество
Тулалаан олорор улуу омуктар, биһиги кыаҕырарбытыттан дьиксинэн, хаһан баҕарар сэриинэн кэлиэхтэрин сөп. Н. Лугинов
Биһиги дойдубут хаһааҥҥытааҕар да кыаҕырда. Д. Кустуров
Абсолютнай монархия Людовик ХIV саҕана ордук кыаҕырбыта. АЕВ ОҮИ
2. Үп-ас, харчы өттүнэн тубус, күүһүр, бай-тай. ☉ Окрепнуть материально, упрочиться, стать сильным
[Таня] Икки убайа иккиэн ыал буолан, кыаҕыран олорон, Аҕа дойду улуу сэриитигэр баран, биирдэрэ Старай Руссаҕа, биирдэрэ Берлин аттыгар өлбүттэрэ. Н. Габышев
Кинээстиир кэмигэр улаханнык кыаҕыран хаалбыта. В. Скрябин
Тутааччылар балачча кыаҕыран иһэн, мас тиийбэтиттэн, хаптаһын суоҕуттан таах турар буолан эрэллэр. «ХС»
3. Тубус, төлөһүй. ☉ Окрепнуть физически, стать сильнее
Табалар итинник [элбэх күөх оттоох, сэбирдэхтээх, талахтаах] сирдэринэн мэччийдэхтэринэ, сотору кыаҕыраллар, эргэ түүлэрэ түһэр. ССП ЫН
Эрбэһини турута тыытан, биһиги онон сэлиэһинэй сиэмэтэ кыаҕыра үүнэн тахсарыгар сирбитин ыраастыыбыт. «ХС»
4. Үлэлиир үөрүйэххин, идэтийэр сатабылгын тупсар. ☉ Улучшить профессиональные, трудовые навыки, добиться профессионального роста, вырасти качественно
Борокуоппай дьэ итинник араас олоҥхоһуттары көрсүтэлээн, кинилэртэн үөрэнэн, …… устунан олоҥхоһут быһыытынан тыла-өһө сөллөн, куолаһа чөллөрүйэн, кыаҕыра кэҥээн барар. ДьДьДь
«Дружба» ансаамбыл сылтан сыл аайы айар тэтимэ үрдээн, кыаҕыран иһэр. АҮ
5. Туохтан эрэ эр ылан, сэргэхсийэн күүһүр, эрдий. ☉ Воспрянуть духом, оживиться, приободриться
Ньургустаана Доҕойдоонобу кытары сэһэргэстэ, кини биһирэбилин ылла, онтон кыаҕыран, аны Дьокуускай куоракка барда. «ХС»
6. Урут тугу эрэ гынаргар хааччах, мэһэй баар буоллаҕына, билигин ону толорор кыахтаах буол. ☉ Располагать необходимыми условиями, средствами для выполнения чего-л., иметь возможность сделать что-л. Түөрт косилкалардаах тэриллибит звено от хомуурун саамай ыарахан үлэтин — охсууну ситиһиилэрдээхтик ыытар кыаҕырар. ОҮМ
Мастарым …… билигин инньэ диэн ааттыырга кыаҕырбытым — ити сири сотору бэйэлэрин лабааларынан бүтүннүү сабаннар, хараҥа күлүгү түһэрэллэр. Д. Дефо (тылб.)