прил. сири эргийэ; кругосветное путешествие сири эргийэ айан.

постоянный, беспрерывный || постоянно, беспрерывно; ускуруой айан беспрерывное путешествие; ускуруой үлэлиир он всё время работает (без отдыха).

кэрпэс айан — кыратык бара-бара, тохтуу-тохтуу бытааннык айаннааһын. ☉ Тихая езда, путешествие небольшими переходами
Кэрпэс айаннаахтан Кээлээнини кэпсииллэр, Тэҥкэ тиитин устатыгар Сэттэ хонор диэн. Өксөкүлээх Өлөксөй

ж. 1. (отправка, рассылка) тарҕатыы, ыытыы; экспедиция грузов таһаҕаһы тарҕатыы; 2. (отдел рассылки) тарҕатар салаа; газетная экспедиция почтамта почтамт хаһыаты тарр.атар салаата; 3. (путешествие со специальной целью и его участ -ники) экспедиция; научная экспедиция научнай экспедиция.

сов. 1. (стать коротким, короче) кылгаа: путешествие сократилось айан кылгаата; 2. (по времени) кылгаа; к осени дни сократились күһүн буолан, күн кылгаата; 3. (в количестве, в объёме) аҕыйаа; расходы сократились ороскуот аҕыйаата; 4. мат. кылгаа; 5. (о мышцах и т. п.) тарт.

сое. кого, разг. 1. (погубить, уничтожить) өлөр, хоргутан өлөр; 2. (измучить) наһаа илиһиннэр, наһаа муҥу көрдөр; путешествие его уморило айан кинини наһаа илиһиннэрдэ; 3. (сильно насмешить) күллэрэн өлөрө сыс, быара суох гын; он уморил меня своим рассказом кини кэпсэлинэн миигин быара суох гынна.

1. послелог, упр. вин. и осн. п. вокруг, кругом; сири тула айан путешествие вокруг земли; остуолу тула олор = сесть вокруг стола; тула көт = а) ходить, бегать вокруг кого-чего-л.; б) перен. лебезить перед кем-л., льстить кому-л.; 2. окрестность; окрестности; куорат тулата окрестности города.

аат. Айаҥҥа сылдьыы, суолга-иискэ сылдьыы, ыраах кэлии-барыы. ☉ Поездка, дальний путь, путешествие
Кини [Бруснев] атынан, табанан кыһыҥҥы түптэлэс тымныыга айаннааһын амырыынын манна биллэ. П. Филиппов
Айаннааһын төрдүс нэдиэлэтэ этэ. Ногины төлкөтө урут да харыстаабатаҕа, эһэлээх түҥкэтэх сирдэргэ биирдэ эрэ бырахпатаҕа. Ю. Чернов (тылб.)
Кэтэхтэн айаннааһыннары түмүктээн көрүү, үөрэнээччилэр бырааһынньыкка анаан оҥорбут уруһуйдарын быыстапкатын көрүү ыытыллыбыттара. «ББ»

дьүһ. туохт.
1. Искин тэскэт, матай (намыһах уҥуохтаах улахан истээх киһи туһунан). ☉ Выпячивать, выставлять живот (о низкорослом человеке). Сүүрэн быдайда. Иһэ быдайан турар
2. Аһаа-сиэ (үксүгэр ыраах айаҥҥа туруох иннинэ). ☉ Плотно есть (перед отправлением в далекое рискованное путешествие). [Ойуун] туран баран эттэ: «Көтөр көҥсүүбүтүн, аттанар аһылыкпытын быдайыҥ эрэ». СТС

турун диэнтэн хай
аата. [Кимэн киириигэ] киэһэлик быһаарсыылаах турунуу буолбута. И. Сосин
◊ Айаҥҥа турунуу — ыраах бараары тэринэн, хомунан айаҥҥа хоҥнуу, айаны саҕалааһын. ☉ Отправление в дальний путь или путешествие
Тутуу матырыйаалын тиэммит тыраахтардар айаҥҥа турунууларын Сиэгэн Күөл олохтоохторо бары мустан атаардылар. «Кыым»