Якутские буквы:

Русский → Якутский

распахнуть

сов. что 1. тэлэччи ас, тэлэй; распахнуть окно түннүгү тэлэччи ас; 2. нэлэркэйдээ; распахнуть пальто соҥҥун нэлэркэйдээ.


Еще переводы:

распахивать

распахивать (Русский → Якутский)

II несов. см. распахнуть.

тэлэччи

тэлэччи (Якутский → Русский)

нареч. настежь, широко; ааны тэлэччи ас = распахнуть двери настежь.

тэлэччи

тэлэччи (Якутский → Якутский)

сыһ. Улахан аһаҕас гына, киэҥник (хол., ааны ас). Настежь, широко (напр., распахнуть дверь)
[Тогойкин] ааны тэлэччи сиэлийэн кэбиһээт, иһирдьэ көтөн түстэ. Амма Аччыгыйа
Охоноон оҕонньордоох ааннара тэлэччи аһыллыбыт. Л. Попов
Тэлэччи арыллан турар түннүктэринэн бөтүүк хаһыыта иһиллэр. Хоро Бүөтүр

нэлэт

нэлэт (Якутский → Якутский)

туохт. Тугу эмэ киэҥник, нэлэччи ас. Широко распахнуть, раскрыть что-л. Мэхээс кылгас араҕас тирии сонноох, онтун нэлэтэр, эрэһиинэ саппыкытын оһун мушкетёрдар курдук саллатар. Н. Габышев
Вася уолугун нэлэтэн тыалы утары өрүс устун хаама түһүөн баҕарда. ИИА КК
Илиигин киэҥник, нэлэччи тут. Развести руки ладонями кверху
Оҕонньор …… оронуттан өндөйөн түннүгүнэн өҥөйөн көрдө, икки ытыһын нэлэтэн, икки илиитин аргыый киэҥник быластыы оҕуста …… мин диэки дьиибэлээхтик имнэнэн кэбистэ. Амма Аччыгыйа
Ий э и к к и и лиитин нэлэтэн, уола кэлэрин күүтэн турда. М. Попов

тэлэй

тэлэй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ аанын киэҥник ас, арый. Широко раскрыть, распахнуть двери или окна
Сыллай хатамматах халҕаны тэлэйэ тэбэн «дир» гыннарда. Амма Аччыгыйа
Оҕонньор тура охсон, тирии бүрүөһүннээх аанын тэлэйэ баттаата. Л. Попов
[Александр] турда, олордо уонна, «Маша ханна буолла?» — дии санаат, ааны тэлэйэн эмиэ тахсан барда. М. Доҕордуурап
2. көсп. Туох эмэ саҥаны кыайыылаахтык саҕалаа, суолла ас. Открыть что-л. новое, проложить путь для чего-л.
Атомы араарыҥ, космоһы тэлэйиҥ. Эллэй
Икки атах сайдыытыгар, Иннин диэки хардыытыгар Саҥа суолу тэлэйдибит. Күннүк Уурастыырап

ас=

ас= (Якутский → Русский)

I 1) прям., перен. открывать; дьааһыгы ас = открыть ящик; ааны ас = открыть дверь; быыһы ас = раздвинуть занавес; түннүгү ас = распахнуть окно; кыраныыссаны ас = открыть границу; 2) раскрывать; размыкать; хараххын ас = раскрыть глаза; 3) раскупоривать, распечатывать; бытыылканы ас = откупорить бутылку; 4) отпирать, отмыкать; күлүүһү ас = отпереть замок; 5) открывать, пускать; кырааны ас = открыть кран; 6) открывать, обнаруживать, разоблачать, раскрывать, вскрывать; кистэлэҥҥин ас = открыть свою тайну; 7) открывать, начинать; оскуоланы ас = открыть школу; мунньаҕы ас = открыть заседание; уоту ас = открыть огонь; саҥа счётта ас = фин. открыть новый счёт; 8) открывать, обнаруживать, устанавливать (наличие чего-л.); саҥа сокуону ас = открыть новый закон; алмааһы аспыт дьон люди, обнаружившие алмазы # хараҕын ас = открыть кому-л. глаза.
II 1) толкать, пихать, отпихивать; отдавать (о ружье); түөскэ ас = толкнуть в грудь; оҥочону ас = отпихнуть лодку; саам аста ружьё моё отдало; түҥнэри ас = опрокинуть, свалить, повалить, сбить с ног; 2) тыкать, колоть, вонзать, пронзать; быһаҕынан ас = колоть, ударять ножом; сиргэ ас = воткнуть что-л. в землю; батары ас = вонзить; үҥүүнэн ас = проколоть, пробить копьём; курдары ас = пронзить; көҥү ас = пробить; дьөлө ас = уколоть, проколоть; бүөлүү ас = заткнуть; уоту ас = помешать огонь в пёчке; 3) в сочет. с нек-рыми нареч. имеет значение повредить (что-л. целое); тосту ас = переломить ударом (напр. палку); быһа ас = перерезать (напр. верёвку); хайа ас = разорвать, с силой ударив чем-л. острым (напр. ножом); 4) водружать; хыайыы знамятын ас = водрузить знамя победы; 5) вносить, включать; архивка ас = разг. положить в архив; испииһэккэ ас = включить в список; 6) безл. колоть; ойоҕоһум анньар у меня колет в боку; кулгааҕым анньар у меня в ухе стреляет; 7) шить; вышивать; этэрбэс тумсун ас = вшить вставку в носки торбасов; сирийэ ас = подогнуть и подшить через край; мииннэри ас = сшить что-л. через край; оһуор ас = вышивать # саарытын ас = проучить; түү ас = расти (о пухе, перьяхна птенцах); оперяться; уот ас = поджечь.