Якутские буквы:

Русский → Якутский

распоряжаться

несов. 1. см. распорядиться; 2. чем (управлять, хозяйничать) дьаһай, дьаһалымсый; распоряжаться, как у себя дома бэйэҥ дьиэҕэр курдук дьаһалымсый.


Еще переводы:

тойомсуй=

тойомсуй= (Якутский → Русский)

1) корчить из себя начальника; 2) быть властолюбивым; распоряжаться чем-л. самовластно, самовольничать.

хаһаайыннаа=

хаһаайыннаа= (Якутский → Русский)

хозяйничать, распоряжаться по своему усмотрению; биһиги бардыбыт, эн дьиэҕэр хаһаайыннаа мы уходим, ты хозяйничай дома.

дьаһай=

дьаһай= (Якутский → Русский)

1) приводить в порядок; убирать; дьиэҕин-уоккун дьаһай = привести в порядок квартиру; 2) распоряжаться; управлять, руководить; заведывать; дьыаланы дьаһай = управлять делами; колхоһу дьаһай= руководить колхозом.

дьаһабыллаах

дьаһабыллаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Үчүгэйдик дьаһайар-салайар, тэрийэр дьоҕурдаах, кыахтаах. Умеющий распоряжаться, распорядительный
Кырдьык даҕаны, кэрэмэс дьүһүннээх эрээри сэлээр дьахтардааҕар, бүрэ көрүҥнээх дьаһабыллаах хотун ордуга чахчы. Софр. Данилов

командовать

командовать (Русский → Якутский)

несов. 1. (давать команду) командалаа, командата биэр; 2. чем (быть командиром) командалаа, командирдаа; командовать парадом парады командалаа; 3. кем-чем, над кем-чем и без доп., перен. разг. (распоряжаться) дьаһай, дьаһалымсый.

дьаһахтаа

дьаһахтаа (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр. Туох эрэ дьаһалла таһаар, дьаһай, салай. Давать распоряжение, распоряжаться
Адьарай аймаҕын хайыһан көрбөт дьаһахтаан, Өлбүккүн-сүппүккүн өрүһүйэн, Өрөгөйдөөх кэлэҥҥин, Киһи-сүөһү кэскилин чэчирэтээр. П. Ядрихинскай
Төттөрү төлкөлөөбүт, Таҥнары дьаһахтаабыт үһү. П. Ядрихинскай

дьаһалымсый

дьаһалымсый (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Бырааба, дьоҕура суох эрээри, туораттан дьаһайбыта, хамаандалаабыта буол. Распоряжаться, командовать, не имея на то прав, способностей
Балбаара урут тыла суох курдук сылдьар бэйэтэ атыннык дьаһалымсыйар. Н. Якутскай
Николай Николаевич төһө да ити курдук харса суох тутуннар, дьаһалымсыйдар, дьиҥэр, кимнээҕэр «хоргус». Эрчимэн
Ким ол мин кыыспын бас билэн, миигиттэн, төрөппүт ийэтиттэн, ыйытыыта суох дьаһалымсыйа оҕуста? «ХС»

тойомсуй

тойомсуй (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Кимиэхэ эмэ сэнээбиттии сыһыаннаһан дьаһалымсый. Относиться к кому-л. пренебрежительно, распоряжаться кем-л., вести себя как хозяин, начальник
[Баһылай:] Ол мин кыыспар кини эмиэ тоҕо тойомсуйда? А. Софронов
Дыгын диэн албан ааттаах, бүтүн саха норуотугар тойомсуйар киһи үөскээбит. Эрилик Эристиин
Начаалынньыгым батарыттан ааста. Өрүү тойомсуйар, күргүйдээн, көбүөлээн кэпсэтэр. «Кыым»

хотумсуй

хотумсуй (Якутский → Якутский)

туохт., сөбүлээб. Бэйэҕин хотун курдук сананан кими эмэ дьаһай, мөх-эт, солуута суох саҥар-иҥэр. Строить, корчить из себя властную хозяйку, командовать, распоряжаться
Ксения Ивановна кэлин кыралаан ийэтин түүрэйэр, хотумсуйар быһыылаах. Н. Габышев
[Соня:] Ол сыыһа, бу сыыһа. Мин олохпор эн орооспоккор, хотумсуйбаккар көрдөһөбүн. Мин хайдах таҥнарым, туттарым бэйэм дьыалам. М. Обутова-Эверстова
Остуорас эмээхсин хотумсуйан оҕолору ыҥыртыыр. С. Васильев

бачаачайдаа

бачаачайдаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс.
1. Талбыккынан дьаһай, ыскайдаа (үбү, малы-салы о. д. а.). Нерасчетливо тратить, транжирить, разбазаривать (деньги); самовольно распоряжаться (деньгами, материалами и т. д.)
Аҕалбыт табаарын талбытынан бачаачайдаан дьоҥҥо түҥэтэн барбыт. Болот Боотур
Ити маҕаһыын баайын барытын бэйэтэ бас билэр, соҕотоҕун бачаачайдыыр. «Кыым»
2. көсп. Ыксалынан, куһаҕан буочаргынан тугу эмэ суруй. Писать торопливо неразборчивым почерком
Билигин олорон бачаачайдаан көрүөм, илдьэн биэриэм, сөп дуо? Н. Габышев