сов. 1. (о почках, цветах) тылын, сэбирдэхтэн; 2. (развязаться, расплестись) сөлүн, өһүлүн; чулок распустился чулку өһүллүбүт; 3. перен. (перестать владеть собой) ыһыктынан кэбис, санааҕын түһэр; 4. разг. (стать непослушным) көҥүл бар, бэрээдэгэ су ох буол.
Русский → Якутский
распуститься
Еще переводы:
силиктээ (Якутский → Якутский)
I
туохт., поэт. Олус кэрэтий, киэркэй. ☉ Расцвести, распуститься пышным цветом
Налыр сайын тардыллыбыт, Наскыл сирэм силиктээбит. П. Ойуунускай
Хайдахтык, Ханныктык …… Сибэкки ситээхтээн, Сирэмнээн-силиктээн Үүнэрий, Үтэрий? П. Ойуунускай
II
туохт., кэпс. Аҥаар кырыытыттан, элбэҕи өлөр, кырт, кыдый. ☉ Истреблять, уничтожать в большом количестве, без разбору
[Д. Гуляев] куобах, тииҥ бөҕөнү бултаан силиктиирэ. «ХС»
Дьон харахтарын далыгар киирбит кыылы-сүөлү барытын силиктииллэрин элбэҕи көрбүтүм. Я. Козак (тылб.)
чэчирээ (Якутский → Якутский)
туохт. Үчүгэй усулуобуйаҕа түбэһэн сайдан-ситэн, тупсан таҕыс, силигилии тылын (хол., үүнээйини этэргэ). ☉ Попав в хорошие, благоприятные условия, расцвести пышным цветом, распуститься (напр., о растениях)
Чэгиэн, нүөл сиргэ Чэлгийэн, бары от-мас Чэчирии-тэтэрэ тупсар. С. Васильев
[Кинилэр] сыралаах үлэлэрэ үчүгэй түмүктээх буолан хайҕанан, биһирэнэн өссө үүнэр, сайдар, чэчириир кэскиллэниэхтээҕэ. В. Протодьяконов
[Сибэккилэр] барахсаттар бу үлүгэрдээх бүтүннүү хайыр таас дойдуга хантан эрэ кэлэн үүммүттэрэ, чэчирээбиттэрэ буолла? Г. Колесов
чөллөрүй (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Көҥүллүк кутулун, дуораччы иһилин (куолаһы, ырыаны этэргэ). ☉ Раздаваться, литься свободно (о голосе, песне)
[Ойуун] куолаһа маҥнай утаа симигэ, онтон уламулам чөллөрүйэн, дьалынныран, киһи куйахатын күүрдэр буолла. И. Гоголев
Демьянов лиэктэр күөмэйэ эбии чөллөрүйбүт курдук, лып-лыҥкынас. Н. Габышев
[Харачаас] кэһиэхтээх куолаһа чөллөрүйдэ. П. Филиппов
2. Туохтан да мэһэйдэппэккэ, көҥүллүк сүүрүгүр (ханнык эмэ убаҕаһы этэргэ). ☉ Течь, литься свободно (о какой-л. жидкости)
Бу хаһаайыстыбаҕа үүт үрүйэ чөллөрүйэ устубатаҕа хаһыс да сылыгар барда. «Кыым»
Саҥа төрөөбүт ынаҕы уоһаҕын үчүгэйдик ыабатахха мастыйааччы, уһуннук массаастаа, билигин мин тахсан ыам, чөллөрүйэр ини. «ХС»
ср. халх. дөлэрэ ‘разойтись, распуститься’
киистэлэн (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Кыл курдук уһун синньигэс утахтан (от, бурдук туһунан этэргэ). ☉ Колоситься (о травах, зерновых)
Сэлиэһинэй бурдуктара …… Сиэр убаһа сиэлин саҕа Киистэлэнэн килбэйдэ. Саха нар. ыр. III
Төһөлөөх элбэх сири тиэрэн, тараан, көмүс киистэлэнэн куолас куппут сонуоктартан өлгөм үүнүүнү ылбыккытын ааҕан да сиппэт буоллугут ини. М. Доҕордуурап
Киистэлэнэн туораахтаныар диэри сиилэстэммит сытыган эрбэһин …… подсолнечниктааҕар ордук наадалаах аһылык буолар. ПВА ССССБ
2. поэт. Тылын, көҕөр, чэлгий. ☉ Распуститься, зеленеть, расцвести
Иинэн-хатан турбут Титирик тиит мастар Тэтэркэй киистэлэммиттэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэтит тайҕа киҥкир тыата Кэрэ туораах киистэлэннэ. С. Васильев
3. көсп. Элбэх утахтан, сарбынньахтан. ☉ Распускаться, расстилаться зубчатым, резным узором
[Бэргэһэ] Кыраай омук оҥорбут Кыһыл сукуна киистэлэммит. Саха нар. ыр. II
Киэһээҥҥи сарыал Кэрэ ытарҕа илбиргэһинии Киистэлэнэн киириитэ. Р. Баҕатаайыскай
Кирбии тумул кытыыта Киис тиҥилэҕинэн киистэлэннэ. С. Васильев