1) побуд. от салай =; 2) руководствоваться; саҥа балаһыанньанан салайтар руководствоваться новым положением.

страд. от сүрүннээ=; көнө сүрүннэн = быть честным, принципиальным; марксизм-ленинизм үөрэҕинэн сүрүннэн = руководствоваться учением марксизма-ленинизма.

с. 1. (действие) салайыы, салалта; 2. (то, чем можно руководствоваться) салалта; 3. собир. (руководители) салалта; 4. (пособие, инструкция) салалта, ыйыы.

несов. 1. за кем-чем (идти, ехать следом) батыс, батыһан бар; 2. за чем (наступать) кэнниттэн буол; за одним событием следует другое биир событие кэнниттэн иккис буолар; 3. кому-чему, перен. (руководствоваться чем-л.) батыс, тутус; следовать во всём отцу барытыгар аҕаҕын батыс; следовать советам врача врач сүбэтин тутус; 4. (двигаться, перемещаться) бар, баран ис; поезд следует до Москвы поезд Москваҕа тиийэ барар; 5. (быть следствием) тахсан кэл; отсюда следует вывод итинтэн түмүк тахсан кэлэр; 6. кому (причитаться) ылыахтаах-хын, ылыах тустааххын; сколько вам следует за работу? үлэҕэр эн төһөнү ылыахтааххы- ный?; 7. безл. с неопр. (должно, необходимо) =тааххын, =ыах тустааххын; вам следует обратиться в справочное бюро эн справочная бюроттан ыйытыах тустааххын; # как следует үчүгэйдик, киһилии, аанньа.

туохт.
1. Кими эмэ сирдьит оҥоһун, сирдьиттээх сырыт (хараҕа суох эбэтэр сири-уоту билбэт киһиэхэ этиллэр). ☉ Ходить с провожатым или с поводырём
Оҕонньор эмээхсиннээх уолугар сирдэтэн сылдьан, баайдарга тирии имитэр, бурдук тардар. Амма Аччыгыйа
Таһырдьаттан сирдэтэн киирэр. Күндэ
Түбэһиэхчэ көрсүбүт киһитин булан, сирдэтэн Адамов дьиэтигэр баран иһэн, ити түбэһэн өлбүт. И. Бочкарёв
2. Тугунан эмэ ыйдаран баар сиргин бил, хайысхаҕын бул. ☉ Сориентироваться на местности, установить своё местоположение
Үрэх үкэр отун төбөтө хайа диэки хоҥкуйбутунан, тыа маһын лабаата хайа өттүнэн хойдубутунан сирдэтэн …… кини бардар баран иһэр. Амма Аччыгыйа
Ыйдаҥанан сирдэтэн Ыарҕалаахха кэлбиттэрэ. Күннүк Уурастыырап
Муораҕа уонна кураайы куйаарга айанныылларыгар кинилэр сулустарынан сирдэтэллэрэ. КФП БАаДИ
3. көсп. Тугунан эмэ салайтар, тугу эмэ эркээйи оҥоһун. ☉ Руководствоваться чем-л., следовать чему-л.
Саамай үрдүк көрдөбүлүнэн сирдэтэн, аҕыс киһиэхэ анаан тэриэлкэлэри, үрүҥ көмүс прибордары бэлэмнээтилэр. Н. Лугинов
Биһиги сирдэтэр сулуспут ол омуннаахтөлөннөөх РАПП тэрилтэтэ этэ. Н. Заболоцкай
Саха тылынан сирдэттэххэ, манна [Тиксиигэ] муора балыксыттара, булчуттара тиксэллэрэ эбитэ буолуо. И. Данилов
4. көсп., кэпс. Куһаҕаннык көр, көрөрүҥ мөлтөө. ☉ Плохо видеть (о человеке)
Арыычча атахпын сирдэтэр буолан сылдьабын. Амма Аччыгыйа
Оо, эмээхсиним барахсан кыараҕас хараҕа кыраҕытын, дьэ, уонна, наада тирээтэҕинэ, атаҕын тумсун сирдэппэт ааттаах. М. Доҕордуурап
Аҕалара, ньылбараҥнаабыт хараҕа уулааҕынан-хаардааҕынан көрөн, нэһиилэ сирдэтэрэ. «ХС»