Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сирдэт

туохт.
1. Кими эмэ сирдьит оҥоһун, сирдьиттээх сырыт (хараҕа суох эбэтэр сири-уоту билбэт киһиэхэ этиллэр). Ходить с провожатым или с поводырём
Оҕонньор эмээхсиннээх уолугар сирдэтэн сылдьан, баайдарга тирии имитэр, бурдук тардар. Амма Аччыгыйа
Таһырдьаттан сирдэтэн киирэр. Күндэ
Түбэһиэхчэ көрсүбүт киһитин булан, сирдэтэн Адамов дьиэтигэр баран иһэн, ити түбэһэн өлбүт. И. Бочкарёв
2. Тугунан эмэ ыйдаран баар сиргин бил, хайысхаҕын бул. Сориентироваться на местности, установить своё местоположение
Үрэх үкэр отун төбөтө хайа диэки хоҥкуйбутунан, тыа маһын лабаата хайа өттүнэн хойдубутунан сирдэтэн …… кини бардар баран иһэр. Амма Аччыгыйа
Ыйдаҥанан сирдэтэн Ыарҕалаахха кэлбиттэрэ. Күннүк Уурастыырап
Муораҕа уонна кураайы куйаарга айанныылларыгар кинилэр сулустарынан сирдэтэллэрэ. КФП БАаДИ
3. көсп. Тугунан эмэ салайтар, тугу эмэ эркээйи оҥоһун. Руководствоваться чем-л., следовать чему-л.
Саамай үрдүк көрдөбүлүнэн сирдэтэн, аҕыс киһиэхэ анаан тэриэлкэлэри, үрүҥ көмүс прибордары бэлэмнээтилэр. Н. Лугинов
Биһиги сирдэтэр сулуспут ол омуннаахтөлөннөөх РАПП тэрилтэтэ этэ. Н. Заболоцкай
Саха тылынан сирдэттэххэ, манна [Тиксиигэ] муора балыксыттара, булчуттара тиксэллэрэ эбитэ буолуо. И. Данилов
4. көсп., кэпс. Куһаҕаннык көр, көрөрүҥ мөлтөө. Плохо видеть (о человеке)
Арыычча атахпын сирдэтэр буолан сылдьабын. Амма Аччыгыйа
Оо, эмээхсиним барахсан кыараҕас хараҕа кыраҕытын, дьэ, уонна, наада тирээтэҕинэ, атаҕын тумсун сирдэппэт ааттаах. М. Доҕордуурап
Аҕалара, ньылбараҥнаабыт хараҕа уулааҕынан-хаардааҕынан көрөн, нэһиилэ сирдэтэрэ. «ХС»


Еще переводы:

сориентироваться

сориентироваться (Русский → Якутский)

сов. 1. хайысхаҕын бул, ыйдар, сирдэт; 2. перен. разг. бил, өйдөс.

ориентирование на результат бюджета

ориентирование на результат бюджета (Русский → Якутский)

бүддьүөт түмүгүнэн сирдэтии

ориентироваться

ориентироваться (Русский → Якутский)

сов. и несов. 1. хайысхаҕын бул, ыйдар, сирдэт; ориентироваться по звёздам сулустарынан ыйдар; ориентироваться в темноте хараҥаҕа сирдэт; 2. перен. (разбираться в чём-л.) бил, үөрэн; ориентироваться в новой обстановке саҥа быһыыны--майгыны бил; 3. на кого-что, перен. (направлять деятельность) анаа, туһааннаа; ориентироваться на массового читателя маассабай ааҕааччыга анаа.

таһыгырай

таһыгырай (Якутский → Якутский)

таһыгыраа диэн курдук
Тимир оһох үөрэ-көтө умайан таһыгырайар. И. Федосеев
Сатыы кынат сылыбырайан, Дайыы дабыдал таһыгырайан, Быһаччы ыйыынан сирдэтэн Быыра охтуу көппүтэ. П. Дмитриев

сирдэн=

сирдэн= (Якутский → Русский)

иметь земельный надел, землю; приобретать земельный надел, землю. сирдэр= побуд. от сир =. сирдэт= 1) ходить с провожатым или с поводырём; оҕонньор киһинэн сирдэтэ сылдьар (слепой) старик ходит с поводырём; 2) едва видеть; сирдэтэр эрэ а) он едва видит; б) он едва видит дорогу (по к-рой идёт).

бытырдас

бытырдас (Якутский → Якутский)

туохт. Кыра-кыратык, биирдиилээн эмэ хомуй, мус. Брать понемногу, собирать поодиночке
Оройуоннар даҕаны, биирдии этэрээттэр да тустарынан, хантан тугу бытырдаһан булбуппутунан сирдэтэн, кыра-кыралаан кэпсээн бара туруохпутун син. ПНИ ОСОТ

күнүһүн

күнүһүн (Якутский → Якутский)

сыһ. Күнүскү кэмҥэ, сырдыкка. Днем, пока светло
Күнүһүн атын румыннар биһиги кэтиирбитин сэрэйиэхтэрэ, туоратар дьоннорун атын сиринэн ыытыахтара диэн «Тоҕой» учаастагар манабылы туруорбатаҕым. Н. Якутскай
Онон [хаартанан] сирдэтэн этэрээт түүн айаннаан, күнүһүн тыаҕа бүгэн, кэдэрги сирдэринэн кэлэн испит. М. Доҕордуурап

кыыһыы

кыыһыы (Якутский → Якутский)

кыыс I диэнтэн хай
аата. Күнүс хаартаҕа бэлиэтээбит ориентирдарынан уонна хараҥаҕа ыраах сырдаан көстөр Варшава куорат умайар уота кыыһыытынан сирдэтэн иһэллэр. ИИФ УС
Хараҥа буолан истэҕин аайы, өрт уотун халлааҥҥа кыыһыыта ордук чуолкай, сырдык буолан испитэ. В. Арсеньев (тылб.)

сирдэтин

сирдэтин (Якутский → Якутский)

сирдэт диэнтэн бэй
туһ. Күн ортото киһи күнүнэн да дэбигис сирдэтиниэн сөп. КЗА АҮө
Билэр уорганнара балыктар тулалыыр эйгэҕэ сирдэтинэ сылдьалларыгар көмөлөһөллөр. ББЕ З
Хараҕынан бэрт барбах сирдэтинэр. «ЭК»

ориентировочный

ориентировочный (Русский → Якутский)

прил. 1. (для определения положения) ыйдарар, сирдэтэр; ориентировочный знак сирдэтэр бэлиэ; 2. (предварительный, приблизительный) быһа холооһун, барыллааһын; ориентировочный план быһа холооһун былаан.