править рулём, держать руль; рулить; оҥочону кутуруктаа = править лодкой.

несов. (управлять рулём) руллаа, салай.

1) хвост || хвостовой; ынах кутуруга хвост коровы; балык кутуруга хвост рыбы (хвостовой плавник); кус кутуруга хвост утки; кутурук куорсуна хвостовое оперение птицы; 2) корма, руль; кутурукка олор = сидеть на корме; 3) перен. конец, окончание; хвост; концерт кутуругун эрэ баттаатым я застал только конец концерта; кутурукка соһулун = тащиться в хвосте # киис кутуруга диал. ячмень (на корню); кулун кутуруга см. кулун.

аат., кэпс. Массыына уруула. ☉ Руль автомашины, баранка
Торум курдук бытыктаах, нууччалыы хааннаах Уйбаан Баһылайабыс уруулга олорон, бараанканы төттөрүтаары хатайдыы, суолу кыҥастаһа олорор. Р. Кулаковскай
Кыра уол төбөтүн хантаччы туттан, уруул бараанкатын төттөрү-таары эргиппэхтиир. «ХС»
Кирилэ Чокуурап оҕо эрдэҕиттэн кэриэтэ билэр суолунан бараанкатын имигэстик уҥа-хаҥас эрийэн, наҕылыччы кимтэрэн истэ. Н. Габышев

ж. 1. (действие) тоһуталааһын, алдьатыы; поломка руля рулу алдьатыы; 2. (поврежденное место) тостуу, алдьаныы, алдьаммыта.

аат. Тырааныспарга олорон киһи илиитинэн хамсатан салайан ыытарыгар аналлаах мэхэньиисим. ☉ Механизм для управления транспортом, руль
Мотуордаах оҥочо уруула уонна бары салайар тэрилэ барыта иннигэр, массыыналыы наһаа тупсаҕайдык оҥоһуллубут. Н. Лугинов
Уолчаан уруулу эрийбитигэр, мотуор күүһүрэн өссө бирилии түстэ да, массыына иннин диэки айаннаан куугунаата. ЭКС ТБТ
Мэлтэгэр сүүһүттэн салгыы убаҕас баттахтаах эдэрчи киһи массыына уруулун барбах эрийэн салайа олорор. «ХС»
◊ Уруулга олор — 1) тырааныспары салайан ыыт. ☉ Сесть за руль, управлять транспортом
Көрбүтүм, уруулга Оппуонньа уол олорор эбит. В. Ойуурускай
Суоппара уруулга саҥа олорбут барахсан быһыылаах, массыынабыт сахсыйара сүрдээх. Нэртэ. Бу эһиги уруулга олорон тоҕо арыгы иһэҕитий? Суол т.; 2) калька. суоппарынан үлэлээ. ☉ Стать водителем, шофёром
Аан бастаан уруулга олорбут сылын Дмитрий Иннокентьевич хаһан да умнубат. С. Федотов
Иван Степанович тыраахтар уруулугар сүүрбэ аҕыс сыл устата олордо. «Кыым»
Мария Егоровна саха дьахталларыттан, арааһа, ким да иннигэр буолуо, массыына уруулугар олорбута. ПНИ АДХ

туохт., түөлбэ. Баарсаны, оҥочону о. д. а. урууллаа, куормалаа. ☉ Править рулем, держать руль, рулить
Оҥочону кутуруктаа. Шкипер баарсаны кутуруктуур бууткаҕа киирэн туран: «Үчүгэй, хата суолбут аһаҕас эбит», — диэн үөрдэ. Н. Якутскай
♦ Сиэллээн-кутуруктаан эт (саҥар) — ситэрэн-хоторон, уустаан-ураннаан, ыпсарыылаахтык эт. ☉ Говорить очень подробно, вычурно, витиевато
[Өбүгэлэрбит] …… бэрт кыраны да иһиттэхтэринэ, сиэллээн-кутуруктаан, олоххо буолуохтааҕын, кэлиэхтээҕин сылыктаан, бөлөһүөктээн кэпсииллэр диэ. Н. Босиков
Ваня Земнухов сэмэй, элэккэй баҕайытык туттунара, сиэллээн-кутуруктаан саҥарара. А. Фадеев (тылб.)