лүҥсүй диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эһэ] сүр күүскэ бөтүөннээх төбөтүн сиргэ лүҥсүйтэлээбит, кү рүө маһыгар саайталаабыт. В. Миронов

туохт. Ааны олуурунан хатаа. ☉ Запирать на засов, закрепить запором
Бандьыыттар Ньылаарыс уус буускатын биинтэлэрин босхо саайталаабытын, кулугулаабатаҕын сэрэйбэтэхтэрэ. И. Федосеев
Аарыма тиит Алын үөрэҕэһинэн араамалаан, хардаҥ эһэ Халыҥ тириитинэн хаттаан, Улуу кыыл Уллугун уҥуоҕунан кулугулаан …… Ааннаабыт эбит. С. Васильев

хабылыннар II диэнтэн төхт
көрүҥ. Кеша нагаанынан дьиэ үрдүн ытыалаан хабылыннартаата. Амма Аччыгыйа
Уол киһитин түөскэ саайталаан хабылыннартаата. Күрүлгэн
Биһиги утуу-субуу ытыалаан хабылыннартыыбыт, кустар салгыҥҥа түөрэхтэнэ түһэллэр. И. Тургенев (тылб.)

хатый 2 диэнтэн атын
туһ. Уйбаан Миитэрэйэбис …… сабыс-саҥа сулламмыт титиригинэн хатыйыллыбыт олбуор айаҕын аһан, уулуссаҕа тахсан кэллэ. Эрилик Эристиин
[Траншея эркиннэрин] мас тоһоҕолору чаастатык саайталаан баран лабаалары арда суох гына хатыйыллар. САС

сыһ. Ньиччи охсор, тыастаахтык, ньиргиэрдээхтик (хол., муора долгунун тыаһа). ☉ Издавая сильные бурлящие, грохочущие звуки (напр., о шуме морского прибоя)
Баараҕай баалынан баарыстанан баргыйар байҕалым барахсан баллырҕаччы дьалкыллан күнү-түүнү мэлдьи күллүргэччи охсуллар. П. Ойуунускай
Ынах ханнын саҕа Ыар сымара таастары Муора дохсун баала Баллырҕаччы саайталыыр. Баал Хабырыыс
Барык-сарык ортотугар Балтааны ууһун Балтатын тыаһа Баллырҕаччы таптайар. П. Ойуунускай

көр босхо
1.
[Бандьыыттар] Ньылаарыска бууска оҥорторбуттар. Онтуката, соруйан кулугуларын биинтэлэрин босхотук саайталаан, үс киилэ буораҕынан иитэн хос боруобалааһыннарыгар үлтү ыстанан хаалбыт. Эрчимэн
Аанча бэйэтин эмиэ көҥүллүк, босхотук сананна. Болот Боотур
Боростуой норуоттан Босхотук даҕаны ынаҕы, оҕуһу Аҕалар этибит. П. Ойуунускай

аат. Туох эмэ идиэйэни, үксүгэр бэлиитикэ ирдэбилин аҕыйах тылынан этэр ыҥырыы; оннук ыҥырыы тыллардаах былакаат. ☉ Лозунг; плакат с лозунгом
Синньигэс кыһыл сиидэскэ …… «Былааһы — норуокка! Сэбиэти бөҕөргөтүҥ!» — диэн луоһун д ь э р э л ийэн көстөр. Болот Боотур
[Өкүүчэ:] Кыараҕас хоһун эркинигэр Кыра луоһуннары саайталаата. С. Васильев

аат. Ыараханы эбэтэр дьону таһарга туттуллар, икки өттүттэн тутан көтөҕөргө аналлаах оҥоһук. ☉ Носилки
Наһыылкаҕа көтөҕүллэн кэл биттэр хаамар буолан төннөллөр, мас баттыктаахтар сүүрэр буолан дойдулууллар. Амма Аччыгыйа
Сүгэ, күрдьэх ылбыттара, эргэ табаар дьааһыгар тутаахтары саайталаан, буор таһар наһыылка оҥостубуттара. П. Аввакумов
Кини [Рейслейн] икки атаҕын үлүппүтэ. Орто Халымаҕа кинини тириигэ суулаан наһыылканан киллэрбиттэрэ. ДьДьДь

туохт., фольк. Харса суох дьөлүтэ оҕус, саайталаа. ☉ Ударять, бить нещадно кого-л.. Куралай Кустук Улуу Күтүр [аартык иччитин] көхсүн хараҕын охсон ойбоннообутунан барда
Саха фольк. Алып-Чарай тоҕус сүүс тоҕус толуу боотур кулуттарын ыҥыртаран ылан, орулуу-орулуу охсон ойбонноото. Д. Апросимов

туохт. Тохтоло суох хатан тыаһы таһаарар курдук гына саайталаа (хол., өтүйэнэн тимири). ☉ Издавать короткие, звонкие звуки, ударяя чем-л. твёрдым по чему-л. твёрдому (напр., молотком по гвоздю)
Игии булан, онон тобулу охсоору саайан чабырҕаттылар. Болот Боотур
Сиргэ тоһоҕо саайан чабырҕатар. М. Доҕордуурап
[Ыалдьыппыт] хап-сабар фотоаппараттарын олбу-солбу ылаттаан хаартыскаҕа түһэртээн, чабырҕатан барбыта. «ХС»