аат. Сиргэ, маска үүнэр отон саахарданан буһарыллыбыта. ☉ Варенье
Бу хоту дойдуга кэлэр сэлиэһинэй бурдук, отон кэнсиэрбэлэр, минньигэс мүөт, барыанньа, чэй, табах кини [Мичил] кэргэнин дойдутуттан кэлэллэр. П. Филиппов
Мантан ыла Юра барыанньаттан хаһан да маппат буолта. Суорун Омоллоон

м. цукат (саахардаммыт сир аһа эбэтэр сир аһын хаҕа).

көр саахардаах
Саахарынай сүбүөкүлэ ууга наадыйыытын от ыһыылаах систиэмэ …… толору хааччыйар кыахтаах. ВВР СОТ
Саахарынай кукуруза бөдөҥ мыччыстыбыт туораахтааҕынан уратыланар. ХКА
◊ Саахарынай диабет эмт. — киһи иигэ саахардаммыта уонна хааныгар саахар элбээбитэ көстөр бэлиэлээх, организмҥа бэссэстибэлэр солбуһуулара кэһиллиититтэн үөскүүр ыарыы. ☉ Сахарный диабет
Антисыворотка …… саахарынай диабеты эмтээһиҥҥэ ситиһиилээхтик туттуллар. ДьДьДь

хойуннар диэнтэн атын
туһ. Күөрчэх, дагда — күөрчэҕинэн, ытыгынан ытыйан хойуннарыллыбыт сүөгэй, чөчөгөй. «Чолбон»
◊ Хойуннарыллыбыт үүт — хойуу буолар гына анал ньыманан оргутуллан, саахарданан кэнсиэрбэлэммит үүт. ☉ Сгущёное молоко
Хойуннарыллыбыт уонна хатарыллыбыт (бороһуок) үүт кэнсиэрбэтин оҥорор улахан кыахтаах собуоттар үлэлиир буоллулар. НАА ҮүЫаАХТ
Потап ыалдьыт ыттарын аһаппыта, оттон Диас буоллаҕына, саха иннигэр хойуннарыллыбыт үүтү, эт кэнсиэрбэлэрин, кэмпиэттэри, биэс хаа бөппүрүөскэни өрөһөлүү тардыбыта. «ХС»
[Эһэ] борщ, хойуннарыллыбыт үүт элбэх бааҥкаларын тэһитэ ыстаан эмэн кэбиспит. «ХС»

туохт.
1. Үчүгэй амтаннаах буол, амтаннан. ☉ Становиться вкуснее, набирать вкус
Иккиэн аччыктаабыттара сүрдээх …… Дьуукала ордук минньийбиккэ ды лы. И. Гоголев
Арааһа, хортуоппуй күл анныгар хаҕын иһиттэн тыына тахсыбакка, күҥкүйэ буһан, ити курдук минньийэр эбит буоллаҕа. Г. Колесов
△ Саахар амтаннаах буол, саахардан. ☉ Становиться слаще
Уулаах отон күһүҥҥү хаһыҥҥа олус минньийэр. М. Попов
2. көсп. Сылаанньый, дуоһуй, астын. ☉ Таять, млеть от удовольствия; обрести доброе расположение духа
Мин санаам минньийэн, Мичээрэ үөрэбин. Күннүк Уурас тыырап. Ылдьаа …… халтаһалара мин ньийэ-минньийэ силбэһэн, бүрүйэ тыы тан бардылар. Н. Заболоцкай
[Испиэн] Аманаастыын аҕыйах сыллааҕыта аан маҥнай булка үөрэммит сылларын санаталаан сүрэҕэ үөрүүнэн минньийэр. Н. Абыйчанин