аат.
1. Үп киириитин-тахсыытын тэҥнээн көрөр түмүк. ☉ Сравнительный финансовый итог прихода и расхода, баланс
Аналлаах хамыыһыйа тэриллэн сорох эргэрбит тээбириннэри, таҥаһы-сабы балаансаттан уһулунна. «Кыым»
Балаанса дьыалата Баһыгар буспатах Чиэскитик толорон Чиэктэри бутуйар Бэчээтэп бухгалтер Биэбэйдээх эбиппит. В. Чиряев
2. Биир көрүҥнээх үлэ көрдөрүүтүн хабааннаһыыта (хол., эргиэн балаансата). ☉ Соотношение взаимно связанных показателей какой-л. деятельности (напр., торговый баланс)
Саха сирин сүөһүтүн аһылыгын уопсай балаансатыттан дороххой аһылык үстэн иккитинээҕэр ордук буолар. «Кыым»

1. сыһ. Саахымат дуоскатын биир дьүһүннээх килиэккэлэрин курдук олдьу-солдьу; саахымат дуоскатын кыбадырааттарын курдук. ☉ В шахматном порядке; в виде шахматных клеток
   Оронун сыҕарытан, саахыматтыы аттарыылаах сылгы тэллэҕин арыйа баттаата. Л. Попов
   Миинэлэр, кэлэ-кэлэ хотоолу биир гына саахыматтыы түһэн, эһин да эһин буолан бардылар. К. Симонов (тылб.)
2. даҕ. суолт., көр саахымат
   2
   Балыыһа саахыматтыы ойуулаах муосталаах вестибюлугар — аан хоһугар тобус-толору бааһырбыт дьон. ССС

туохт.
1. Саахымат оонньуутун оонньоо, саахыматта оонньоо. ☉ Играть в шахматы
Быкановтаах Уйгуурап соруйан эрийсэн туран саахыматтаабыттара ыраатта. Далан
2. кэпс. Киһи саахымат булунарыгар көмөлөс, саахыматта булан биэр. ☉ Содействовать кому-л. в приобретении шахмат. Быйыл мин хас да кулуубу саахыматтаатым

нареч. в шахматном порядке; саахыматтыы уурталаа = расположить что-л. в шахматном порядке.

шахматный баланс

играть в шахматы.