Якутские буквы:

Якутский → Русский

сабараанньа

завалинка; сабараанньаны үктээ = засыпать завалинку.

Якутский → Якутский

сабараанньа

аат. Дьиэ тас өттүнэн тула туспа тас эркиннээх үрдүк соҕус буор кутуу. Земляная насыпь вокруг наружных стен дома, завалинка
[Харбаатай:] Быйыл бу дьиэм сабараанньатын буорун ыһан куурдубатыгыт, сытытан эрэҕит. Л. Габышев


Еще переводы:

завалина,

завалина, (Русский → Якутский)

завалинка ж. сабараанньа.

завалинка

завалинка (Русский → Якутский)

сущ
сабараанньа (дьиэ эркинин тула кутуу)

хаҥат=

хаҥат= (Якутский → Русский)

побуд. от хаҥаа = 1) утолщать, увеличивать в объёме; сабараанньа хаарын хаҥат = увеличить снежную завалинку; тыал былыты хаҥатта ветер сгустил облака; 2) увеличивать в количестве, (при-) умножать; баайгын хаҥат = умножить своё богатство.

сабаарына

сабаарына (Якутский → Якутский)

I
көр сабараанньа
Оҕонньор сабаарына буорун хаһыйан сонос соҕус көлөппүнэ өтүүнү ылла. Софр. Данилов
II
көр бабаарына
Уйбаан Дууһа, аҕыс муннуктаах самныбыкка дылы киэҥ сабаарына дьиэҕэ көтөн түһэн, атах ороҥҥо таҥаһын уурталыы турда. Эрилик Эристиин

үүртэлээ

үүртэлээ (Якутский → Якутский)

үүр диэнтэн төхт
көрүҥ. Оҕолор аһатан бүтэрэн, ньирэйдэрин хонууга үүртэлииллэр, онтон күлүккэ дьиэ сабараанньатын үрдүгэр сэргэстэһэ олорон кэбиһэллэр. Н. Заболоцкай
— Аныгы буруйгутугар оскуолаттан таһаарыахпыт, Арбахтаах сиппииринэн сиппийиэхпит — Холкутук дириэктэр быһаарда, Хостон үүртэлээн таһаарда. С. Васильев
[Лэкиэс:] Бу эн курдук буоламмыт, биһиги холкуоспут дохуота аҕыйах. Манныктары [куһаҕан үлэһиттэри] үүртэлээн кээһиэх баар этэ. С. Ефремов

баачы

баачы (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Киһи иһин түгэҕин уонна сиһин эринэ баанар кэтит ичигэс кур (куобах, тииҥ тириитинэн эбэтэр баатанан сириллибит). Широкий пояс на живот и спину (обычно из беличьей, заячьей шкуры или ваты), набрюшник
Дьогдьуура суох сулумах сону кэппит саха киһи баачы таҥаһын курдук ыллар харыс хара курдаах эбит. Саха сэһ. II
Тас баачытын өһүлэн ылан, [Василий Макарович] сабараанньа үрдүн диэки кыыратта. А. Сыромятникова
Мин тииҥ сээнньикпин, тииҥ уорҕатынан аттарыллыбыт сиспин баанар баачыбын көрдөртөөтүм. Н. Абыйчанин

саппанньа

саппанньа (Якутский → Якутский)

I
аат., кэпс. Сайын итиигэ үүтү быстах сойута уурар чычаас умуһахтаах хоспох, сарай. Небольшая кладовая, сарай с неглубоким погребом для временного хранения молочных продуктов летом. Үүтү саппанньаҕа уур
II
аат., кэпс. Чыычаахха аһылык уурар хахха, уйа. Будочка на дереве или на шесте для подкармливания птиц, кормушка
[Дьиэ] кырыыһатын саппанньатыттан таас хараҥаччылара …… ыһыллан таҕыстылар. Сэмээр Баһылай
Чыычаахха саппанньа уонна килиэккэ оҥорору сатыыра. М. Горькай (тылб.)
III
түөлбэ. Сабараанньа. Завалинка
Степан тиийэн саппанньаҕа олорунан кэбистэ. А. Кривошапкин (тылб.)

ар-бур

ар-бур (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. т. Ыттар охсуһар саҥалара. Звуки, издаваемые дерущимися собаками. Икки ыт утарыта көрсөн, ар-бур бөҕө буолла
Тииҥ маска куһугураата да, ыт ар-бур үрдэ. ЕНВ СТ
Сабараанньа ойоҕоһугар утуктуу сыппыт тэллэх ыта соһуйан «ар-бур» диэбитинэн утары ыстанна. Е. Неймохов
Атын дьон иһэллэрин билэн, ыттар ар-бур бөҕөнү түһэрбитинэн биһиэхэ утары сырсан кэллилэр. В. Арсеньев (тылб.)
Ар-бур буол (дэһис) — кими эмэ кытта кыыһырыс, этис. Ссориться, ругаться с кем-л. [Үрэкиин оҕонньор эмээхсинэ Ааныкалыын] саастарын тухары биирдэ «ар-бур» дэһиспэккэ, өрүү өйдөһөн, өйөһөн-убаһан олорбуттара. Болот Боотур
Этиспэтэх, охсуспатах Иллээх, сэмэй бэйэлэрэ Ити курдук Дьэбдьиэй, Ылдьаа Иирсэн ар-бур буоллулар. Күннүк Уурастыырап

эргитии

эргитии (Якутский → Якутский)

  1. эргит диэнтэн хай. аата. Үтэһэ эргитиитэ — эппиэтинэстээх үлэ. Хомус Уйбаан
    Оччотооҕуга харчыны араастаан эргитии үөдүйэн турара. Күрүлгэн
    Сабараанньа — балаҕаны эргиччи буорунан симиллибит намыһах хос эргитии. СТӨ
    Табаары эргитиинэн норуот хаһаайыстыбатын оһуобай салаата дьарыктанар. ПЭ
  2. Киһи уҥуоҕа, мэҥэтэ. Могила, памятник
    Бастакы эргитии хаһан оҥоһуллубут күнүн-дьылын туруоран, Владимир Андреевич аатын, бу алын муннукка туспа анаан, көстөр гына суруйбуппут. П. Аввакумов
    Үс дүлүҥ ууруулаах икки киһи эргитиитэ сытара. КМП ДьБ
    Булгунньах оройугар ампаардыы охсуу эргитиилээх киһи уҥуоҕа ала чуо кубарыйан көстөр. В. Протодьяконов
    Дурда эргитиитэ көр дурда
    Оҕо аймах хабылык, тыксаан, дурда эргитиитэ диэннэри оонньууллар. ЧМА ЭТНББ
тэбис=

тэбис= (Якутский → Русский)

1) топтать; атаххынан тэбис= топтать ногами кого-что-л.; үлтү тэбис= затоптать; вытоптать; тоҕо тэбис= растоптать (в лепёшку); дэлби тэбис= затоптать; хампы тэбис= растоптать (напр. что-л. хрупкое); 2) перен. утрамбовывать, утаптывать что-л.; сабараанньаны тэбис= утрамбовать завалинку; 3) перен. разг. бить, избивать кого-л.; 4) перен. разг. топтать (курицуо петухе).