см. сайаҕас .
Якутский → Русский
сайдам
Якутский → Якутский
сайдам
даҕ.
1. кэпс. Барытыгар тэһиттэҕэс, хомоҕой, сайаҕас өйдөөх. ☉ Понятливый, восприимчивый ко всему, открытый всему. [Кырасыабай кыыс] Үөрэхтээх, өйдөөх бэттэрин Үлүк-балык туотар Үгүс үрэллэҕэс өйдөөх, Саха омук саамай бэттэрин Саҥата суох ыытар Сайаҕас сайдам санаалаах. Өксөкүлээх Өлөксөй
Уйбаан бэйэтэ билэрин атын дьоҥҥо кэбэҕэстик тириэрдэр, билбэтигэр дөбөҥнүк үөрэнэр сайдам майгыннааҕа. М. Ефимов
«Луохтуур кыыс» үчүгэй ырыаһыт, үҥкүүһүт, сайаҕас, сайдам кыыс буолан биэрбитэ. Л. Попов
△ Киһи оннук сайаҕас өйүттэн тахсар. ☉ Характеризующий восприимчивость ума (напр., о речи)
Уонна үөрэ саныаҕа: Үксээбиттэр даҕаны Сахам тылын ыһыаҕар Сайдам тыллаах аймаҕа. С. Данилов
Атастарыам, оонньооҥ, ыллааҥ. Арай билиҥҥи кэмҥэ Сайдам, кэрэ айар талаан Сайдар аана тэлэлиннэ! М. Хара
2. поэт. Киһи санаатын көтөҕөркөҕүлүүр. ☉ Вселяющий надежду, вдохновляющий, окрыляющий (напр., о весеннем ветре)
Сааскы сайдам сүүрүктүү Санаабытын холбооммут, Саргыбытын үрдэтэр Саҥа олох тускулун Салайталыы-баһылыы Саҥарсыаҕыҥ, атастаар! Эллэй
Көрбөккүн дуо сааскы сайдам Тыаллар тыаҕа харсалларын, Оту-маһы кумалааннар, Тыаһыы-ууһуу сырсалларын? В. Миронов
3. поэт. Киэҥ-куоҥ, холку эйгэлээх. ☉ Просторный, свободный (напр., об обжитой местности)
Кии түптэ хойуу буруота, өрө унаарыйан тахсан, сайдам сайылыгы үрдүнэн киһи сүрэҕин-быарын ортотунан сайа охсор кэрэ үчүгэй сытынан саба халыйар. А. Бэрияк
айдам-сайдам
даҕ.
1. Ураты улахан, киэҥ-куоҥ (олоҥхо, остуоруйа балаҕанын туһунан). ☉ Огромный, исполинский (об эпическом жилище)
Айдамсайдам балаҕаннаах. ПЭК СЯЯ
Онно көрдөхтөрүнэ — аҕыс күннүк сиртэн айдааран көстөр айдам-сайдам тимир балаҕан аарыгырбыт. Ньургун Боотур
2. Киһи кута-сүрэ тохтообот эбэтэр иччитэхсийбит (эргэ тутуу, дьиэ-уот). ☉ Неуютный или пустой, заброшенный (о жилье, ветхих строениях)
Иччитэ суох киэҥ хотон айдам-сайдам баран, кыра да тыаһы үрэн-тэбэн, муннуктан муннукка кыйдыы, дьыбарсыйа илгистэ турар. Н. Заболоцкай
сайда
сайда төрүттээх эргэр. — тимир ууһа эбэтэр ойуун төрүттээх киһи. ☉ Потомок кузнеца или шамана.
Еще переводы: