несов. что сайҕаа (бельё); сайҕан (горло и т. п.).

сов. что сайҕаа, сайҕаан кэбис (бельё); сайҕан (горло и т. п.).

сов. что сайҕаа, сайҕаан кэбис (/бельё и т. п.); сайҕан (рот, горло).

сайҕаа диэнтэн бэй., атын. туһ. Иһити маннык сайҕаныллар
□ Хас күн ахсын тииһи ыраастаныллыахтаах, айаҕы сарсыарда, киэһэ сайҕаныллыахтаах. МСМ ХАХ
Ирииһи сиидэҕэ сүөкээн, …… тымныы уунан сайҕаныллар. Дьиэ к.

несов. 1. (плескаться в воде) сайҕан, ууга чалбааттан; 2. перен. (колебаться от ветра) тэлимнээ; парус полощется от ветра баарыс тыалга тэлимниир.

санаарҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Баттыыр балыыр санаа бар, Ынчыктыыр ыар санаа ыһылын, Санаарҕатар саппах санаа сайҕан. А. Софронов

сыһ. Айаххар толорутук уобан, иҥсэлээхтик, тыастаахтык (аһаа, сиэ). ☉ Набивая полный рот, с большим аппетитом, громко, шумно (жевать, есть)
Куола …… чэй куттан мотурҕаччы аһыыр. А. Софронов
Эһэлэр …… истэрин-үөстэрин ыраастаары, сайҕанаары муоҕу мотурҕаччы сиэбиттэрэ. И. Федосеев

көр талымастаа
Ыадалдьыспыт сириннээх Ынахтарбын салайан, Дьаарбата сылдьаммын Таламастаан аһатабын. П. Ядрихинскай
[Кубаача] Виноград уутун таламастаан, Бэлэһин нэһиилэ сайҕаммыта. С. Васильев
Мин ойуулуоҕум бастаан аптыыр дьиэбин таламастаан. В. Маяковскай (тылб.)

с. 1. (действие) сайҕааһын; 2. (лекарство) сайҕанар эмп.

аат. Үрүҥ өҥнөөх бороһуоктуҥу дьаат. ☉ Ядовитый белый порошок, сулема
Көтөр көҥдөй уҥуоҕар сүлүмэни кутан баран, сиикэй эккэ суулаан бырах. Амма Аччыгыйа
Дьон тыла диэн — сүлүмэ тэҥэ, сүһүрдэр дьаат буолар. В. Яковлев
Сиэмэни сүлүмэ суурадаһыныгар биэс мүнүүтэ устатыгар эмтэниллэр, кичэйэн уунан сайҕаныллар. КЮС ОАҮүА
русск. сулема