Якутские буквы:

Якутский → Якутский

салахайдар

аат., бот. Туспа силистэммэт, умнастаммат уонна сэбирдэхтэммэт, биир эбэтэр элбэх килиэккэлээх уу алын үүнээйилэрэ; олор уу үрдүгэр сымнаҕас, сынньылхай силбэх буола мунньуллубуттара (э. ахс. тутлар). Водоросли, скопление их на поверхности воды
Амёба …… уу салахайдарынан аһылыктанар. ББЕ З
Тиихэй акыйаан соҕуруу уонна Хотугу Америкатааҕы биэрэктэринэн, …… хас да уонунан, бэл, сүүһүнэн миэтэрэ уһуннаах аарыма салахайдар түбэһэллэр. КВА Б
Салахайдар атын үүнээйилэртэн улахан уратылаахтар. Тууһа суох үгүс уу түөлбэлэригэр салахайдар ньамаҕы үөскэтэллэр. СМН АҮө

салахай

көр чалахай
«Төннө оҕус! Тибиирээри гынна!» — дэһэллэр. [Тэбиэн] алдьархай куһаҕан салахайынан силлээн «пөлк» гыннарар сураҕын истэр этим, онон төттөрү буут биэрдим. С. Руфов
Ыарыы бириэмэтигэр бронхалар ис бүрүөлэрэ иһэн, салахай араарыллар, ыалдьыбыт сүөһү куруук сөтөллөр. НПИ МВК
ср. тюрк. силекей ‘слизь’, шалаҥ ‘водоросль’

Якутский → Русский

салахай

водоросль.


Еще переводы:

водоросли

водоросли (Русский → Якутский)

мн. (ед. водоросль ж.) уу үүнээйилэрэ, салахай.

ньаҕаһын

ньаҕаһын (Якутский → Якутский)

аат. Күөл кытыытын бырыыта, салыҥа, салахайа. Приозёрная грязь, слизь. Күөл ньаҕаһына. Хопто ньаҕаһыҥҥа үөннээн сиир

саптыҥы

саптыҥы (Якутский → Якутский)

даҕ. Сапка майгынныыр, саптыы быһыылаах. Нитевидный, в виде нити
Атын саптыҥы салахайдары кытта бииргэ спирогира халыҥ гына үллүктэммит ньамаҕы үөскэтиһэр. КВА Б

суобастан

суобастан (Якутский → Якутский)

туохт. Суобастаах буол. Иметь совесть
Ким үлэлиин доҕордоспут Сырдык, ыраас суобастанар. И. Гоголев
Соллоҥноох сур бөрө Суобаһа суобастанна, Салыҥнаах сал сордоҥ Салахайа тириилэннэ. С. Васильев

унньулут

унньулут (Якутский → Якутский)

унньулуй диэнтэн дьа7
ту7. Үс Саһаан аҥаардаах Өлүү күөх эбириэн күлгэри үөнүн Үтэһэҕэ үөлэн унньулуппут курдук Күүгэннээх күөх салахай тыллаах эбит. Күннүк Уурастыырап

дьуот

дьуот (Якутский → Якутский)

аат. Эмкэ туттуллар хараҥа кугас өҥнөөх убаҕас. Йод
Дьуот сыттаах ытыһын дуома сылааһыын, сымнаҕаһыын. Амма Аччыгыйа
Үгүс муора салахайдарын күлүттэн дьуоту ылаллар. КВА Б
Сэбиэт санитарнай сулууспаҕа биэрбит хосторугар ириҥэ уонна хаан сыта дьуоту кытта булкуспут. Ю. Чернов (тылб.)

куоппаһырт

куоппаһырт (Якутский → Якутский)

куоппаһыр диэнтэн дьаһ. туһ. Сибэккилэр таҕыстахтарына, тыһы сибэкки болчуоҕун атыыр сибэкки куоппаһынан куоппаһырдан бэриллэр. САССР КОА
Гречихэ сибэккилэрин үксүгэр ыҥырыалар куоппаһырдаллар. ХКА
Пекинскэй хаппыыстаны былахы, салахай, үрүҥ лыах, онтон да атын үөннэр-көйүүрдэр куоппаһырдаллар. КЮС ОАҮүА

ньамах

ньамах (Якутский → Якутский)

аат.
1. бот. Сүүрүгэ суох биитэр биллэр-биллибэт сүүрүктээх ууга (үксүгэр күөлгэ, көлүччэҕэ эҥин) үөскүүр күөх салахай хойуу араҥата. Тина, водоросли, плавающие в стоячей или малопроточной воде (напр., в озёрах, прудах)
Иккиэн күөл ньамаҕа бөҕөнү бүрүнэн, суккуруур дууһалара эрэ пиэрмэҕэ тахсан быыһаналлар. И. Семёнов
Саптыҥы күөх салахай спирогира — атын салахайдары кытта халыҥ гына үллүктэммит ньамаҕы үөскэтиһэр. КВА Б
Хлорелла диэн уу ньамаҕа оту анаан бүөбэйдээн үүннэрэн сүөһүгэ, көтөргө сиэтэллэрэ биллэр. ПАЕ ЭАБ
2. Бадараан, былыык уонна салахай булкуспута. Ил и водоросли, образующие в заболоченных водоёмах вязкую массу
Бу ааһар былыт албына, күөх далай көлдьүнэ, сытыган ньамах үөнэ, бадараан баҕата, дьэбэрэ дьиикэйэ, сыллаһар киһиҥ мин дуо? П. Ойуунускай
Муҥха хаһан да ньамаҕы, дьэбэрэни эрэ уобан, кубус-кураанах тахсыбытын өйдөөбөттөр. И. Гоголев
Хаастар муҥнаахтар аһыы-сии күөл ньамаҕар даадаҥнаһан киирдэхтэринэ, …… хоптолор сымыыттарын супту уулууллар. С. Тумат
ср. монг., бур. намаг ‘болото, топь’, монг. замаг ‘тина, водоросли’

сотулун

сотулун (Якутский → Якутский)

сот диэнтэн атын
туһ. Ыраахтааҕы суох буолла да, сокуона да сотулунна ини. Амма Аччыгыйа
Саҥардыы оппуоханан сотуллубут туус маҥан көмүлүөк. Күндэ
[Кулун Уйбаан:] Мааса, үс сыллааҕы иэс сотуллуон сөп этэ. Миитэрэй Наумов
Саҥа төрөөбүт ньирэй салахайа ыраас өрбөҕүнэн сотуллар уонна ийэтигэр үчүгэйдик салатыллар. ПНС ЫСҮө

сэбирдэхтиҥи

сэбирдэхтиҥи (Якутский → Якутский)

даҕ. Сэбирдэх курдук, сэбирдэххэ маарынныыр. Листообразный, похожий на лист
Атын буурай салахайдар сэбирдэхтиҥи модороон эттэрэ ууну аннынан уонунан миэтэрэҕэ соһуллубуттара сүүнэ улахан моҕойдору санаталлар. КВА Б
Сэбирдэххэ маарынныыр араас өҥнөөх сэбирдэхтиҥи лабыкталар киэҥник тарҕаммыттар. КВА Б
Оборооччу чиэрбэ оччо улахана суох чиҥ сэбирдэхтиҥи көрүҥнээх. СВИ ЛХХС