салҕаа диэнтэн х-ччы аата
Кыһалҕалааҕы үбүлээччи, салҕааччы кини буолуо. Н. Якутскай
Итиччэ үчүгэй түмүктээх үлэни батыһааччы, салҕааччы көстүбэтэх. Г. Угаров

туохт.
1. Быстыбыты холбуу баайан устатын оннугар түһэр эбэтэр туох эмэ устатыгар атыны эбэн уһат, устатын улаатыннар. ☉ Наращивать что-л. в длину, надставлять, удлинять. Быаны салҕаа. Маһы салҕаа. Сон сиэҕин салҕаа. Дьиэни салҕаа
□ Оҕонньор икки хатыһы салҕаан баран хас да хос гына бүк тутуталаата. Амма Аччыгыйа
[Сахалар] уобул муннуктаах ампаар дьиэни, маска маһы салгыыр албаһы эмиэ билэллэр. Б. Лунин (тылб.)
2. Саҕаламмыты, төрүттэммити эбии ситэрэн илдьэн ис, ситэрэн оҥор. ☉ Продолжать начатое, вести, делать что-л. дальше
Көҕөнү ылан илиибэр туппутунан суолбун салҕаан истим. Суорун Омоллоон
Сайыҥҥы үлэни салҕаан, күһүҥҥү үлэлэр күөрэйэн таҕыстылар. М. Доҕордуурап
Эһэҥ, аҕаҥ суолларын эн, Эдэр киһи, салгыаҕыҥ, Космоһынан дуу сиринэн Син биир онон барыаҕыҥ. И. Эртюков
Кыахтааҕа эбитэ буоллар өсөһөн да туран билигин үлэтин салгыа этэ. В. Яковлев
3. кэпс. Киһи үбүнэн-аһынан кыһалҕатыгар көмөлөс, кыһалҕатыттан быыһаа. ☉ Помочь кому-л. материально, подсобить деньгами
[Тыҥырах:] Сүрэҕиттэн санаан кыра харчыны салҕаарай диэн кэлбитим. Н. Неустроев
Тойонуом, кыбыыбар отум баранна. Сүөһүм эстэригэр тиийдэ. Биир тиэйии отто эһиилгэ диэри иэс салҕаа. И. Сосин
Оттон бэйэтэ буоллаҕына киһиэхэ тугу эмэ салҕаатаҕа дуу, наар ыларын, албынныырын эрэ саныыр. В. Ойуурускай
4
көр тыынын салҕаа. Дмитрий Иванович айыы кыылын [ыалдьыбыт куосканы] эрэйин кылгатан салгыы охсон кэбиһиминэ диэн сүгэһэр оҥостор санаата арыый урудуйан барбыта. В. Яковлев
♦ Илиитэ салҕаа көр илии. Санаата (күүстэ-күдэхтэ) салҕаа — киһи санаатын күүһүрт, бөҕөргөт. ☉ Подбодрить кого-л., поднять дух кому-л.
Санаабытыгар санаа эбэн салҕаатыҥ. П. Тобуруокап
Мөлтөҕү күүһэт, Мөдөөнү тиэтэт, Саргыта ыллаа, Санаата салҕаа. А. Абаҕыыныскай
[Михаил:] Эн тапталыҥ миэхэ куйах буоллун, эн үтүө санааҥ миэхэ күүс-күдэх салҕаатын! С. Ефремов. Тыынна салҕаа — киһини өлөргө тиэрдимэ, көмөлөһөн тыынын өрүһүй. ☉ Помочь кому-л. остаться в живых, продлить жизнь кому-л., спасти кого-л. (напр., от голодной смерти)
[Хаппыт Суруксут:] Бу эркини көҥү охсубут киһи… һуу! Тыыным хаайылынна… һуу! Тыынна салҕааҥ, көҥүллэ аҕалыҥ. Күндэ
Элбэх киһи махталын ылбыта, элбэх киһиэхэ тыын салҕаабыта. И. Федосеев. Тыынын салҕаа — ыалдьан, оһоллонон өрүһүлтэтэ суох буолбут сүөһүнү, кыылы өлөр, тыына быстарын түргэтэт. ☉ Добить смертельно больное или увечное животное
[Хандыы:] Биир биэбит маска түспүтүн бэҕэһээ тыынын салҕаатыбыт. А. Фёдоров
ср. тат. ялгау, монг. дьалҕа, бур. залҕа ‘соединять, присоединять; сшить’

1) удлинять; икки быаны салҕаа = соединить два ремня; 2) продолжать, возобновлять, начинать вновь (что-либо прерванное); кэпсээҥҥин салҕаа продолжай свой рассказ; 3) давать взаймы, оказывать временную материальную помощь; харчыта салҕаа = дать взаймы денег; сыарҕа оту салҕаа = дать взаймы воз сена # или и салҕаа = см. илии ; тыын салҕаа = добивать; бааһырбыт эһэни тыынын салҕаа = добить раненого медведя.

v. to continue, lengthen; салҕааһын n. continuing; addition