араҥаччылаа диэнтэн х-ччы аата
Үөһээ дойду саамай үрдүк араҥатыгар Аан дойдуну, киһини-сүөһүнү айбыт, күн улууһун араҥаччылааччы Үрүҥ Аар (Айыы) тойон олоҕо баар. Саха фольк. Сэрии ыар, кырыымчык кэмигэр араас куһаҕан быһыы сабыдыалыттан харыстаан араҥаччылааччы кини [Анатолий ийэтэ] этэ. П. Аввакумов
Оҕо — кини [төрөппүт] аатын-суолун, араспаанньатын араҥаччылааччыта уонна олорбут үтүө дьыалаларын салҕааччыта. ПБН КСКТ
Якутский → Якутский
араҥаччылааччы
араҥаччылаа
туохт.
1. Кими, тугу эмэ көрөн-истэн харыстаа, атаҕастатыма, быыһыы түһэ сырыт. ☉ Заботливо оберегать, не давать кого-что-л. в обиду
Кыра үөрэхтээх оробуочай социал-демократтары кытта үлэлиэххэ, кинилэри туора сабыдыалтан араҥаччылыахха. И. Федосеев
Хата, кинини атаҕастыыр, күөмчүлүүр киһи мин өлөр өстөөҕүм буолуо, кинини бары алдьархайтан араҥаччылыам. Софр. Данилов
Кэлин, улаатан да баран, биһиги күүспүт, кыахпыт баарынан балтыбытын араҥаччылыырбыт. Н. Лугинов
2. Ким эрэ интэриэһин көмүскээ. ☉ Охранять, защищать чьи-л. интересы
Баайдары, тойоттору ыраахтааҕы суута-сокуона көмүскэһэр, араҥаччылыыр. Амма Аччыгыйа
3. үрд. Ханнык эрэ суоһар өлүүттэн быыһаа. ☉ Спасать от грозящей какой-л. беды
Сир тыына — көмүс Күн! Тугутта тук гын! Куһаҕан тыынтан куоттар, адьарайтан араҥаччылаа! Эвен фольк. [Оҕонньор] сэрии аччык-сут сылларыгар булт, кыыл этинэн бүтүн бөһүөлэк дьонун аһатан-сиэтэн үрүҥ тыыннарын өллөйдөөбүтэ, араҥаччылаабыта. Кэпсээннэр
Айыы бухатыыра күн улууһун бүтүннүүтүн, айыы аймаҕын барытын араҥаччылыыр. Суорун Омоллоон
хак. арачыла
Якутский → Русский
араҥаччылаа=
1) ограждать, оберегать кого-л.; покровительствовать кому-л.; 2) охранять; защищать; ийэ дойдуну араҥаччылаа = защищать родину; араҥаччылыыр өҥ биол. покровительственная окраска.
Еще переводы: