долгут диэнтэн хай
аата. Оҕолуу үөрүү, олус күлүү, сүрэҕи долгутуу сороҕор сүһүөҕү хамсатарын, салҕалатарын биһиги билэбит. Т. Сметанин
Сүрэхпин хам тута сылдьар ыарык-баттык эмискэччи аһыылаах, абалаах долгутуунан кууспута. И. Тургенев (тылб.)

I
туохт. Ордук кыраҕы, сытыы буол (харах туһунан). ☉ Быть, становиться более зорким, острым и наблюдательным (о глазах)
Ыллам-ыччат дьоннорум, Ыһыы-битии оҕолорум, Кулгаахтаргыт чуордуйдун, Хараххыт кыраҕытыйдын, Эккит-хааҥҥыт чэрдийдин! ҮӨЫ
Кини тыаларынан уонна хонууларынан, хараҕа наһаа кыраҕытыйан, кулгааҕа олус чуордуйан мас-от элэҥнииригэр, күүгүҥҥэ, тыаскаууска угуйтаран баран испитэ. Г. Николаева (тылб.)
II
көр кыраҕый
Кини ыраахтааҕы тронун салҕалатар, өрөбөлүүссүйэ уотун күөдьүтэр көрдүгэн Тандаҕа да тахсыа диэн салларга, кыраҕытыйарга тиийбит. С. Васильев