Якутские буквы:

Якутский → Русский

самаан

самаан сайын тёплое, благодатное лето; кыһына суох самаан сайын дойду фольк. страна без зимы с тёплым благодатным лётом.

самаа=

1) ставить заплату; алдьаммыт куулу самаа = нашить заплату на дырявый мешок; алтан солууру самаабыттар на медный котёл поставили заплату; 2) делать какой-л. мелкий ремонт.

Якутский → Якутский

самаан

I
аат. Туойга киини, соломону холбуу мэһийэн оҥоһуллар умайбатах кирпииччэ. Кирпич-сырец из глины с примесью навоза, соломы, саман
Суолларын уҥа өттө — күөх хонуу, хаҥас өттө сырыынньа эниэ үрдэлгэ хомус от хоруобуйалаах маҥан оппуоханан сотуллубут самаан дьиэлэр. Н. Якутскай
II
даҕ., поэт.
1. Сырдык, сылаас, баары барытын сылаанньыта сайар. Солнечный, тёплый, благодатный (напр., о летнем времени). Самаан сайын. Самаан салгын
[Дьыл оҕуһа] Аан дойдуга кэлэн Айаҕын атан туран Аҕылаабытыгар — Чаан туман Тахсан кэлбит, Самаан күн Чааһынан намтаабыта
Саха фольк. Кыталык хоту сиргэ кэллэр эрэ, самаан сайын салаллар. С. Дадаскинов
Самаан саас сандааран, саһаан хаар ирэрэ, Силиһи силгэйэн, хаспаҕы хайытан, Сис уута киирэрэ, сир ийэ тиллэрэ. С. Васильев
Төһө да сааһырдар билигин самаан салгыҥҥа оҕустаран, самыырга сайҕатан чэгиэннирбит тиит мастыы тэтиэнэх, …… сытыы-хотуу кырдьаҕас. Н. Борисов
2
көр саамал. Көйүү кымыһынан Күөмэйдэрин оҥорбуттар, Самаан кымыһынан Санааларын саатаппыттар. П. Ойуунускай
III
сай-самаан — көр сай III
Манныкка мин ийэлээх аҕам: «Дьон кыаммата-кырата Сай-самаан сайылыкка, Кырыа-хаар кыстыкка Үс хос батталлаах үйэҕэ Үөскээбиппит», — дэһэллэрэ. К. Туйаарыскай

самаа

туохт. Туох эмэ алдьанан хайаҕастаммытын абыраҕынан оһоро тик, оҥор. Заделать, залатать дыру, отверстие чем-л., поставить заплатку. Этэрбэс тилэҕин самаа. Түннүк тааһын самаа. Тимир солуур тэстибитин самаа. Оҕо ыстаанын тэлэ көппүтүн ийэтэ ханыытынан самаата
[Каменщиктар] кирпииччэттэн кирпииччэни самаан, салҕаан сүүнэ таас дыбарыаһы туталлар. А. Сыромятникова
ср. каракалп. жамау, уйг. йамимак, казах. жама, с.-юг. йама, др.-тюрк. йама ‘латать, штопать, ставить заплату; чинить’


Еще переводы:

түбүлээннээх

түбүлээннээх (Якутский → Якутский)

даҕ. Сүгүлээннээх, аймалҕаннаах, айдааннаах. Беспокойный, хлопотный; многолюдный
Түүнэ суох түбүлээннээх Күндүл күнүс Күлүмчаҕаан, Сандал-күлүм Самаан сайын. П. Ойуунускай
Ордук түбүүлээннээх сиринэн иниспиэксийэ испэсэлиистэрин хоһо буолла. В. Яковлев

бороҕойдоох

бороҕойдоох (Якутский → Якутский)

бороҕойдоох болдьох фольк. — мүччүрүйбэт болдьох. Непременный срок (время)
Эһиги даҕаны Кэрэгэйдээх кэмҥит кэлиэҕэ, Бороҕойдоох болдьоххут туолуоҕа. Саха фольк. Самаан сайын Сайбарыыныгар тиксэр …… Кэрэкэлиир кэм Дьэ кэлбит эбит, Бороҕойдоох болдьох Дьэ туолбут эбит буолбат дуо!.. С. Зверев

көйү

көйү (Якутский → Якутский)

көйү кымыс көр көйөргө кымыс
Көйү кымыһынан Күөмэйдэрин оҥорбуттар, Самаан кымыһынан Санааларын саатаппыттар. П. Ойуунускай
Көйү саамал кымыһынан Көхсүн көйө охсон Күөмэйин көннөрүннүн диэннэр …… Айах үрдэ диэн айхаллаатылар, Үс бараа-хара күлүгэр Үҥэн-сүктэн кэбистилэр. П. Ойуунускай

күннэрик

күннэрик (Якутский → Якутский)

күн диэнтэн нор. поэз. Самаан сайын сардаҥалаах күннэригэ, Сайа көтөн кэлиитигэр, …… Холкуоһугум хонуутугар Хомуурдарбыт үлэтигэр Тыраахтар бөҕө тырылаата, Хамбаайын бөҕө харылаата. Саха нар. ыр. Хараҥабыт халбарыйда, Халлааныкпыт сырдаата, …… Ыйдааныкпыт ыраатта, Ымыы чыычаах ыллаата, Күннэрикпит күөрэйдэ, Күөрэгэйбит көрүлээтэ. Суорун Омоллоон

ордуулаа

ордуулаа (Якутский → Якутский)

туохт., поэт. Дьиэнэнуотунан хааччый, дьиэлээ. Обеспечить, наделить жильём
[Саха Саарын тойону] Кырымах хаар түспэтэх, Кыһын диэн кэлбэтэх, Самаан сайын саргылаабыт Сандал маҕан дойдуга Ооҕуй бараан ордуулаан Олохтообуттара эбитэ үһү. П. Ойуунускай

сабыдаа

сабыдаа (Якутский → Якутский)

көр сабыытаа
Кини, дьиҥэр, оннук үлүгэр сабыдаабыт үбэаһа суоҕа. …… Дойдутуттан эргиллэригэр муҥҥа-таҥҥа тиийэр эрэ харчылааҕа. Айталын
Самаан сайын сатыылаан Саха сирэ чэлгийдэ, Саҥа олох сабыдаан Омук-саха сайынна, Олохторо тубуста. М. Тимофеев-Терёшкин

садырыыннаах

садырыыннаах (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Тугунан эмэ аллар, аллар быйаҥнаах, уйгулаах. Обильный, изобилующий чем-л.
Саалыыр сылгым Саары быһарынан Саллырҕаччы кэһэн туоруур Саамал кымыс садырыыннаах Самаан сайын ийэкэбититтэн Саҥарсыаҕыҥ! Саха нар. ыр. II

үтүрүм

үтүрүм (Якутский → Якутский)

даҕ. Хас да сыл устата кытараабакка субуруччу төрөөбүт (хол., ынах). Телившаяся подряд несколько лет (напр., корова). Үтүрүм ынах уойбат
Уулаах үтүрүм биэлэр барахсаттар, Ороһу убаһалар муҥнаахтар, Быһа түһэн хаалбакка, Самаан сайыҥҥа тиийэн, Саҥа күөххэ үктэниэххит. С. Данилов

чысхаан-дьыбар

чысхаан-дьыбар (Якутский → Якутский)

аат. Киһини курдат охсор тыаллаах кыһыҥҥы хабараан тымныы. Зимний лютый мороз с холодным, пронизывающим ветром
Чысхаан-дьыбар кынаттаах Тымныы кыһын арахсан, Кэллэ солко былааттаах Самаан сайын барахсан. П. Тобуруокап

чэрчит

чэрчит (Якутский → Якутский)

чэрчилэт диэн курдук
Ынахтарбын сайдыы-сайдыы Ылламдьэллэм ырыа ыллыы — Сирэм күөххэ чэрчитэбин, Самаан сайга көччүтэбин. В. Башарин
Быатын сөрөөн, Далга ыытан, Мэччиттэххэ, Чэрчиттэххэ — Оонньохолуур, Ойуоккалыыр Маҥаас торбос Мааны атас. ВСП ТЭ