м. I. (надломанное место) бэттии, эчэйии, булгуруйуу; 2. перен. тостуу, самныы; душевный надлом санаа самныыта.

м. I. (действие) хайа тардыы; 2. (надорванное место) хайа барыы, хайыттаҕас; 3. перен. (чрезмерное физическое напряжение) ыгыстыы, хара күүһүнэн оҥоруу; 4. перен. (душевная подавленность) тостуу, самныы.

1. (действие) үлтүрүтүү, урусхаллааһын, сууһарыы; 2. (печаль) курутуйуу, санаарҕааһын, самныы; с большим сокрушением он вспомнил об этом кини ити туһунан улаханнык курутуйан туран аҕынна.

күөмчүлэн диэнтэн хай
аата. Омугунан атаҕастаныы, омугунан күөмчүлэнии уурайыахтааҕын туһунан, …… ол листовкаларга бэчээттэммит. Амма Аччыгыйа
Толкуйдуур бырааппытын күөмчүлэниибит …… кэхтии, самныы туругун көрдөрөр. «Сахаада»

ж. 1. (моральное разложение) сигили алдьаныыта, майгы сатарыйыыта; 2. (упадок духа) санаа самныыта; деморализация войск противника өстөөх сэриитин санаатын самныыта.

аат.
1. Өлүү-сүтүү, эстии, самныы (хол., өстөөх кыайтарыытын этэргэ). ☉ Полное поражение врага
Күлүк күүстэн көмүскэнэр күн улууһун Көҥүл дохсун диэн норуот олоҥхолообута, Өстөөх өһүүтүн, өрөгөй буолуутун Өртөн ыла кини онон номохтообута. Эллэй
2. көсп. Өй-санаа мөлтөөһүнэ. ☉ Ослабление умственных способностей
Талааннаахтарга толору дуоһуйуу диэн инники угуйар уот умуллуута, өссө үрдүгүкэрэни айар өрөгөйдөөх өй-санаа өһүүтэ, айымньылаах аартык сабыллыыта буоллаҕа. Амма Аччыгыйа

даҕ. Уларыйа турар, кэбэҕэстик уларыйар. ☉ Легко изменяющийся, изменчивый, непостоянный
Кини уларыйымтыа майгылаах, арыт бу курдук үөрэн өрүкүйэр, арыт санаа самныытын нөҥүө уһугар түһэр. Н. Лугинов
Бүрээт тылыгар тыл бүтүүтүгэр «н» дорҕоон ардыгар уларыйымтыа, түөрэккэй буолар. Багдарыын Сүлбэ
Дьокуускай килиимэтэ тыйыс уонна уларыйымтыа. ИОВ ЯК
Күн-дьыл сүрдээх уларыйымтыа. МНА ФГ

Арсан Дуолай аат., фольк. — дьоҥҥо араас алдьархайы ыытар Аллараа дойду абааһыларын баһылыга. ☉ Глава подземных духов (абаасы) Нижнего мира, который поражает людей различными бедствиями
Арбаҕастаах Арсан Дуолай Ампаардаммыта буолуо!! Суккуйар суккулдьуорун төрдүгэр Сутурук саҕа сордоох өлүү үүммүт этэ. П. Ойуунускай. Арсан Дуолай — хараҥа тыын самныыта, Албан Ньургун Боотур — сырдык кыайыыта. А. Абаҕыыныскай
Ол гынан баран Оҕонньордоох эмээхсин Аан дойдуларын Арсан Дуолай аһыҥастара тахсаннар, Алдьатан киирэр буолбуттар эбит. С. Васильев