Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сарбынньахтан

туохт. Сарбынньах быһыылан, сарбынньахтыы арахсыталаа, сарадахтан. Разветвляться веером
Кылабачыгас буп-будьурхай баттах [кыыс баттаҕын] …… нарын утахтара араастаан сарбынньахтанан кэлэн, ол чөҥөрүспүт ойуулар [кыыс маҥан ырбаахытын ойууларын] аттыларыгар кэккэлэһэн, туох эрэ кэрэни, сонуну санаталлара. Н. Заболоцкай
Сааскы күн сардаҥата сарбынньахтана оонньоон, кыырай халлааны кыһайа тыкпыт. И. Данилов

сарбынньах

I
аат.
1. Туох эмэ кытыыта биир тэҥник ойута быспыт курдук кэрдиистэммитэ, кэрдиис ойуута. Ровные зубчатые края чего-л. (напр., листьев)
Күһүҥҥү тыаны көрүө этигит! Төһөлөөх элбэх өҥ, эгэлгэ кырааска баарый! Соҕотох хатыҥ да сэбирдэҕин ылыҥ: ортото күп-күөх, эрбии тииһин курдук сарбынньахтара апараҕастар. Н. Якутскай
2. Туох эмэ салаата, чорбоҕо, сарадаҕа. Ответвления, ветви, разветвлённость чего-л. (напр., рогов оленя)
Ураһаҕа маарынната тутуллубут от отуу чөҥөрүйбүт аһаҕас оройунан былыт сарбынньаҕа көстөрүн одуулаһа сытта. Л. Попов
Сарбынньах муостардаах, Сарыаллаах харахтаах, Тамайан айанныыр Таҥарам табата. И. Чаҕылҕан
Сарбынньах ойуу — тугу эмэ (хол., маһы, туоһу) кэчигирэччи тиистии олуктаан оҥорор киэргэл, оннук ойуу (үгүстүк дьиэ кэрэнииһигэр тут-лар). Зубчатая резьба по дереву, бересте и т. д., служащая украшением чего-л. (напр., карниза дома), якутский зубчатый орнамент
Ньургун кырыыса аннынааҕы сарбынньах ойуулары одуулаһан хантаарыҥнаата. Болот Боотур
Урут этэрбэс, билигин унтуу билэтин оҥорууга үксүн тыҥырах, сарбынньах ойуулары киллэрэллэр. АЕЕ ӨҮОБ. Сарбынньах саадьаҕай көр саадьаҕай
II
аат. Талахха майгынныыр синньигэс умнастаах, сүүмэҕинэн үүнэр кытархай отоннордоох сэбирдэхтээх мас (Саха сиригэр Өлүөнэ үөһээ өттүгэр ордук үүнэр). Лиственное дерево с плодами в виде пучка оранжевокрасных ягод, рябина (на территории Якутии произрастает преим. в верховьях Лены)
Ойууртан тахсыбытым: кып-кыһыл отоннордоох сарбынньах, ап-араҕас астардаах долохуна мастар онон-манан үүнүтэлээбит аппа сир эбит. Р. Кулаковскай

Якутский → Русский

сарбынньах

сарбынньах ойуу вид зубчатого якутского орнамента.


Еще переводы:

илбиргэс

илбиргэс (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Туохха эмэ ыйанан эйэҥэлии сылдьар киэргэл. Небольшое подвесное украшение, подвеска
    Онтон былыргы тыллаах дьахтар ытарҕатын илбиргэһин курдук сэлибирии мөхсөр сэбирдэхтээх тэтиҥ мастар халыҥ балаһаларын уҥуордаата. Амма Аччыгыйа
    Иирэлэр сэбирдэхтэрэ илбиргэс курдук тэлибирэһэн көһүннүлэр. Эрилик Эристиин
    Маша иэдэһигэр кыһыл көмүс ытарҕатын илбиргэстэрэ дьиримнэһэ оонньоотулар. М. Доҕордуурап
  3. көсп. Мас-от тыллан мутукчата, үнүгэһэ хойуутук сарбынньахтанан тахсыыта. Лес с яркой густой молодой порослью; сережки (соцветия мелких цветков) на деревьях
    Эҥэр хара тыабыт Илбиргэһин иилиннэ. Саха нар. ыр. II
    Кэрии тыа хара сарбынньах илбиргэһин быыһынан, отоҥҥо ытыллыбыт күөрчэх курдук, күдээригэс былыт быыһынан сайыҥҥы күн кытара киирэн эрэрэ көстөр. Күндэ
    Бу тумул барахсан ойуура сайын, илбиргэһин иилинэн киэргэннэҕинэ, үчүгэй да буолуоҕа. М. Доҕордуурап
  4. даҕ. суолт.
  5. Эйэҥэлии, тэлибирии турар (туох эмэ - үксүгэр сэбирдэх туһунан). Раскачивающийся быстро и легко, колышущийся; дрожащий (о листьях)
    Илинтэн тыалырда. Илбиргэс сэбирдэх Имиллэн сиккирии наскыйда. Күннүк Уурастыырап
  6. Хойуу сарбынньах ойуулаах. Разукрашенный густым, зубчатым узором
    Таһырдьа туох барыйан турар барыта илбиргэс сэбирдэхтээх муус кырыанан чоҥкуччу кырыарбыт. В. Яковлев
киистэлэн

киистэлэн (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Кыл курдук уһун синньигэс утахтан (от, бурдук туһунан этэргэ). Колоситься (о травах, зерновых)
Сэлиэһинэй бурдуктара …… Сиэр убаһа сиэлин саҕа Киистэлэнэн килбэйдэ. Саха нар. ыр. III
Төһөлөөх элбэх сири тиэрэн, тараан, көмүс киистэлэнэн куолас куппут сонуоктартан өлгөм үүнүүнү ылбыккытын ааҕан да сиппэт буоллугут ини. М. Доҕордуурап
Киистэлэнэн туораахтаныар диэри сиилэстэммит сытыган эрбэһин …… подсолнечниктааҕар ордук наадалаах аһылык буолар. ПВА ССССБ
2. поэт. Тылын, көҕөр, чэлгий. Распуститься, зеленеть, расцвести
Иинэн-хатан турбут Титирик тиит мастар Тэтэркэй киистэлэммиттэр. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кэтит тайҕа киҥкир тыата Кэрэ туораах киистэлэннэ. С. Васильев
3. көсп. Элбэх утахтан, сарбынньахтан. Распускаться, расстилаться зубчатым, резным узором
[Бэргэһэ] Кыраай омук оҥорбут Кыһыл сукуна киистэлэммит. Саха нар. ыр. II
Киэһээҥҥи сарыал Кэрэ ытарҕа илбиргэһинии Киистэлэнэн киириитэ. Р. Баҕатаайыскай
Кирбии тумул кытыыта Киис тиҥилэҕинэн киистэлэннэ. С. Васильев

рябина

рябина (Русский → Якутский)

сущ
рябина, сарбынньах

брелок

брелок (Русский → Якутский)

м. брелок (чаһы эбэтэр бөҕөх сарбынньах киэргэлэ).

рябина

рябина (Русский → Якутский)

I ж. рябина, сарбынньах (ичигэс сирдэргэ үүнэр мас; ол мас отоно).

дьайаа

дьайаа (Якутский → Якутский)

аат. Үксүгэр сылгы холугар баар мэҥ, дьарҕаа. Пятно (обычно на лопатке у лошадей)
Хаҥас холугар дьайаалаах хара соноҕос. Саха фольк. Алтан түөстээх Дьайаалаах үчүгэй дабыдаллаах Татыйыктыыр чыычаах Талах төбөтүгэр олордо. Саха нар. ыр. I
Ала кунан оҕуһум Сарбынньаҕын курдукуй Саадьаҕайдыы дьайаалаах Чэйдэм тиэргэн киэлитин Тилийэ көрөн кэбиспитим. С. Зверев

сума

сума (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Таһаҕаһы уган акка ыҥырдар хаа, бэрэмэдэй. Большая вьючная кожаная сумка, сума
Хоту дойду дьахталлара иистэнэр тэриллэрин, илдьэ сылдьар сумаларын, хааһахтарын айаҕын сарыынан синньэлии сиигинэн тыҥырах уонна сарбынньах ойууну түһэрэллэрэ көрөргө үчүгэй буолар. АЕЕ ӨҮОБ
Халаабыс сума хапсыгыр кэмигэр, Харчы хармааҥҥа тыаһаабат түгэнигэр, Ыччаттарыам, ону эрэ умнумаҥ, Ыраас санаа ындыылаах буолуҥ! П. Ламутскай (тылб.)

сарбынньахтаах

сарбынньахтаах (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Сарбынньах киэргэтиилээх, сарбынньах ойуулаах. Украшенный зубчатой резьбой, зубчатым украшением
Сарбынньахтаах саар ыаҕаска Арыылаах суоратынан Ас үрдэ диэн Айылгы тардан, Аһаан-сиэн эрэбит. Уруй! Уруй! Уруй! Саха нар. ыр. II
Арҕаа диэки эрбии тииһин курдук сарбынньахтаах бүүрүктээх, үрдүгэр кыра мэндиэмэннээх улахан мас дьиэ көстөр. Амма Аччыгыйа
[Хобороос] онтон сарбынньахтаах ытарҕатын кэттэ. А. Сыромятникова
2. Түү курдук көп (хол., хаар). Пушистый (напр., о снеге)
Ситэ биэс биэрэстэ бара иликтэринэ сарбынньахтаах хойуу хаар түһэн намылытар. Н. Якутскай
3. көсп. Эгэлгэлээх, уус-уран (хол., киһи саҥатын туһунан). Выразительный, красочный (напр., о речи)
Ойуулаах олоҕу ордорон, Онно охтумаҥ, Сарбынньахтаах саҥаҕытын Салгыҥҥа сайҕаамаҥ, Илбиргэстээх этиигэ иэдэйэн, Илин-кэлин этимэҥ. А. Софронов
Сэлэһиибит бастаан үлэ-хамнас туһунан саҕаланна, онтон булка иэҕилиннэ, кэлин улам чөллөрүйэн, тапталга халыйан таҕыста. Дьэ итиннэ эбиилээхсабыылаах, сарбынньахтаах сэһэн сэргэстэстэ. Р. Баҕатаайыскай

сарбынньахтаа

сарбынньахтаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ сарбынньахтыы быс, кырый, сарбынньахта оҥорон киэргэт. Наносить на что-л. зубчатую резьбу, украшать что-л. зубчатой резьбой
Бэһинэн эҥин-эҥинник сарбынньахтаан, кэрдиистээн оҥоһуллубут таҥара олоҕун түөрт-биэс сиринэн чүмэчи уота быһыта сиэбит. Эрилик Эристиин
2. көсп. Тугу эмэ эгэлгэлээ, уустааураннаа (хол., саҥараргар). Приукрашивать, затейливо украшать что-л. (напр., речь с помощью образов)
Былатыан быраатым, …… Уус-уран тылгынан Сахалыы сарбынньахтаан саҥараҕын. А. Софронов

сардаҥалаа

сардаҥалаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туохха эмэ сардаҥата оҥор (хол., уруһуйдаан). Приделать к чему-л. лучи, снабжать лучами (напр., на рисунке)
Оҕо Оҥостон олорон Ойуулаата, Ойор күнү Кырааскалаата Кыһанан Кыһылынан, Сардаҥалаата Сандаарыйар Сарбынньах уотунан. А. Кондратьев
2. көсп. Тугу эмэ киһи санаатын угуйар уоттаа, үөрүүлээ. Представлять что-л. радостным, светлым
Сардаҥалаа олох суолун, Саҥа конституция! Эллэй
Ахтылҕаҥҥын сардаҥалаан Тайҕа толоон киэркэйбит, Аан суолгун сыҥаһалаан Чаппараахтыы дьэргэйбит. А. Абаҕыыныскай