Якутские буквы:

Русский → Якутский

переметная сума

сущ
бэрэмэдэй

сума

сущ
хаа, хааһах

сума

ж. суумка.

Якутский → Якутский

сума

аат., түөлбэ. Таһаҕаһы уган акка ыҥырдар хаа, бэрэмэдэй. ☉ Большая вьючная кожаная сумка, сума
Хоту дойду дьахталлара иистэнэр тэриллэрин, илдьэ сылдьар сумаларын, хааһахтарын айаҕын сарыынан синньэлии сиигинэн тыҥырах уонна сарбынньах ойууну түһэрэллэрэ көрөргө үчүгэй буолар. АЕЕ ӨҮОБ
Халаабыс сума хапсыгыр кэмигэр, Харчы хармааҥҥа тыаһаабат түгэнигэр, Ыччаттарыам, ону эрэ умнумаҥ, Ыраас санаа ындыылаах буолуҥ! П. Ламутскай (тылб.)

Еще переводы:

бэрэмэдэй

бэрэмэдэй (Якутский → Русский)

перемётная сума; түнэ бэрэмэдэй перемётная сума (из особо выделанной кожи).

тэскэгэр

тэскэгэр (Якутский → Русский)

набитый; наполненный; тэскэгэр хааһах набитая сума.

марба

марба (Якутский → Русский)

уст. 1) сума, мешок; 2) перен. живот, пузо.

матаҕа

матаҕа (Якутский → Русский)

уст. сума, котомка; сумка; иистэнэр матаҕа сумка с принадлежностями для шитья.

хапсый=

хапсый= (Якутский → Русский)

уменьшаться в объёме; тощать; иһэ хапсыйбыт живот у него уменьшился; халаабыһа хапсыйбыт сума опустела; үрүллүбүт шар хапсыйан хаалла надутый шар спустил.

хааһах

хааһах (Якутский → Русский)

большая кожаная сума, большой кожаный мешок # хааһахтан хостоон эрэр курдук (саҥар =) (говорить) находчиво и быстро, не задумываясь; хааһахтыы соһулун = идя пешком, не поспевать за своим спутником.

чөмпүүлэ

чөмпүүлэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Тирииттэн тигиллибит тугу эмэ угарга аналлаах улахан хаа. ☉ Большой кожаный мешок, сума
Эбэҥкилэр булка илдьэ сылдьар, ол иһигэр табаҕа ыҥырдар чөмпүүлэлэрэ (матаҕа) киһи болҕомтотун тардыан тардар. Я. Семёнов
Бэлэм сыппыт ыарахан матаҕалары, чөмпүүлэлэри түһэртээтэ. «Чолбон»

хаа

хаа (Якутский → Русский)

  1. 1) футляр; чехол; коробка; ачыкы хаата футляр для очков; саа хаата чехол для ружья; испиискэ хаата спичечная коробка; мыыла хаата мыльница; иннэ хаата игольник; сыттык хаата наволочка; 2) сума, мешок; тирии хаа кожаная сума; балык тириитэ хаа сума из нерповой кожи; кыл хаа волосяная сетка-мешок; 2. в знач. прил. перен. разг. указывает на обладание каким-л. качеством в большой степени: өй хаата (киһи ) большой умница; ума палата; дьиибэ хаата (киһи ) большой шутник, проказник; куолу хаата (киһи ) большой любитель наставлять, поучать # баҕа хаата см. хаба II: хаба хаата ; ньуоска хаата диал. камбала; өрүс хаата русло реки; өрүс уута хаатынан кэлбит вода в реке поднялась вровень с берегами; үөс хаата жёлчный пузырь; чоху хаата а) улитка; б) раковина улитки.
мэҥкэрэ

мэҥкэрэ (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Акка, табаҕа таһаҕас ыҥыырдар хааһах, бэрэмэдэй. ☉ Перемётная сума, вьючный мешок
Бу киэҥ айааҥҥа кэлбиттэрин Ньырбачаан бэрт чуолкайдык өйдүүр. Ки нини ийэтэ таба мэҥкэрэҕэ уган аҕалбыта. Далан
Тордох иһиттэн бүтүн нүү кырпа таҥастаах кыракый оҕолор, таба мэҥкэрэтин таһырдьа үҥкүрүтэн кэбиспит курдук, «төкүнүс» гына түстүлэр. Н. Абыйчанин

оҥойор

оҥойор (Якутский → Якутский)

аат., кэпс. Иһит; суумка. ☉ Посуда; сума
Хотукаа, ыл мааны хоноһоҕо эт хоторон биэриэҕи, туох эмэ оҥойордо аҕал. Болот Боотур
Туох эмэ оҥойор баар дуо? Бу кэһиибин уган илдьиэм этэ дии. А. Сыромятникова
Уу кэллэр эрэ бу туох баар оҥойорбутугар барытыгар уу ылабыт. «Кыым»