туохт. Түүрэ суулан, түүрэ баалын. ☉ Быть сложенным, связанным в тюк, тюком
Сааһыламмыт саһылларбын Сахсаччы ууруннулар, Түүктэммит түүлээхпин Дүүдэччи иилиннилэр. Р. Кулаковскай

сыһ. Ыксары, дүүдэйэр гына тардан (хол., баай - туох эмэ үллэҕэри). ☉ Туго, крепко (напр., затянуть что-л.)
Тоҥумаары, ким дүүдэччи курданан, ким былаатынан тууна баанан, бырааба аттынан ааһыталаабыттар. П. Аввакумов
[Бандьыыттар] Сааһыламмыт саһылларбын сахсаччы ууруннулар, Түүктэммит түүлээхпин Дүүдэччи иилиннилэр. Р. Кулаковскай

сыһ. Сигидийэн, хойуу, көп буола, сахсаччы (хол., үүн). ☉ Ветвисто, мохнато (напр., расти — о ветвях, шерсти)
[Эһэ] былырыын күһүнү быһа сигидиччи үүммүт сугунунан эмсэхтэммитин санаат, сыҥааҕын уута сүүрдэ. И. Гоголев

туохт. Туохтан эмэ лоскуйда хааллар, быстаҕын ордор. ☉ Оставлять нетронутым лоскут, клочок ч его-л.
Ходуһа кытыытын ситэ охсубакка лоскуйдаан хааллар.  Муннуттан туох эрэ хара субуруйан эрэрин курдук үөһээ бытыгыттан лоскуйдаан ордоруммут, будьурхай баттаҕын өссө арбайдын диэбиттии өрө сахсаччы тарааммыт. А. Софронов

сыһ. Сыҕаллан тахсар гына; сыҕарыта (ас). ☉ Так, чтобы сбилось; так, чтобы сдвинулось
[Нуучча киһитэ] будьурхай баттаҕын өрө сахсаччы тарааммыт, куйааһырҕаабыт киһи быһыытынан туус маҥан ырбаахытын нэлэкэйдээн баран, арҕаһын диэки сыҕаччы анньыммыт. А. Софронов
Оҕонньор саптыбыт арбаҕаһын сыҕаччы аста, туран олордо, кэтэҕин тарбанна. Л. Попов
Эдэрчи уһун синньигэс, киэҥ харахтаах киһи санныгар иилэ бырахпыт элэйбит полевой суумкатын кэннин диэки сыҕаччы аста. В. Титов

сыһ. Убаҕас буолан сахсаччы, тэҥэ суохтук (үүн). ☉ Неровно, в разные стороны (разрастаться)
Сэмэҥкэ көрдөҕүнэ, Кубарыйбыт сирэйигэр сэрбэччи үүммүт убаҕас бытыгын, суларын кыһамар көрдөххө, харахтара эбии кэҥээн тимирбиккэ дылылар. Н. Борисов
Тыа иһиттэн улуу күтүр соҕотохто субу кытарыс гына түстэ да, сабыс-саҥа сэрбэччи улаатан эрэр күөх чэчири үнтү сынан бирдьигинээн кэлэн, били талах чыычааҕын уйатын үрдүнэн ааста. Р. Кулаковскай

аат., эргэр. Ону-маны (хол., балыгы) угарга, сүгэ сылдьарга аналлаах ньолбуһах түгэхтээх хаптаҕай туос иһит (сороҕор тиит тырыыҥкаларынан хатыллан оҥоһуллар). ☉ Берестяная или плетёная из лиственничных лучин посудина овальной формы для хранения или перевозки чего-л. (напр., рыбы) на плечах
Баанча тыыны хомус быыһыгар тардан соһон таһаарда, соболору тымтайга сүөкээн баран, сүгэн кэбистэ. Л. Попов
Аҕам оҕонньор эрэйдээх …… Аччыгый тымтайын сүгэн, Атах сыгынньах тыбыгырайан, Иэримэ дьиэтигэр кэлэрэ Иһиллэн ааһара буолаарай? С. Васильев
Кып-кылабачыгас хатырыктаах, лэп-лэһигирэс бөдөҥ соболор тымтай иһигэр мөхсөн өрө лаһыгырайа сырыттылар. И. Сосин
◊ Саар тымтай — улахан тымтай. ☉ Большая берестяная или плетёная посудина
Соһуйуом иһин, [аҕам] күтүр улахан саар тымтайы ылан, миэхэ туттаран кэбистэ. С. Тумат. Сарт тымтай — тиит тырыыҥкаларыттан хатыллан оҥоһуллубут тымтай. ☉ Посудина овальной формы, сплетённая из лиственничных лучин
Балыксыт оҕонньор эрэйдээх, Унаар-тунаар хочолоох Киэҥмичээр эбэкээм, Сарт тымтайым сыыһын Сахсаччы сүгэн туран, Көрдөһөбүн эйигиттэн. Саха нар. ыр. II
Ынах этэрбэстээх, …… сарт тымтай сүгэһэрдээх кини аҕата Нэк Ньукулай бүтэй аанын сүллүгэһин түһэрэн, киирэн эрэр эбит. В. Протодьяконов
Биһиги ити курдук кэпсэтэ, сэлэһэ олордохпутуна, таһыттан сарт тымтайы мадьаччы сүкпүт Махсыын киирэн кэллэ. А. Бэрияк. Сүлүүдэлээх тымтай — оһуордаах ойо быһыытын анныгар сүлүүдэлээх, хаппахтаах ньолбуһах туос тымтай. ☉ Овальная берестяная коробка с крышкой, украшенная прорезными насечками, проложенными слюдой. Сүлүүдэлээх тымтай — ньолбуһах айахтаах, туос хаппахтаах, ойо быһыы ойуутун аннынан сүлүүдэ кыбытыылаах. НБФМУу СОБ. Чарт тымтай — тас өттүнэн мас тырыыҥкаларынан бөҕөргөтүллүбүт туос тымтай. ☉ Берестяная посудина, снаружи обложенная для крепости деревянными дощечками
[Лэглээрдээх] чарт тымтай түгэҕэр ньаҕаһа мундуну аҕалбыттар. Амма Аччыгыйа
Абарбыт көрүҥнээх Томороон эрчимнээхтик дабдылыйан кэлэн, биир маһы ылан, тыастаахтык чарт тымтайга «сарк» гына бырахта. Болот Боотур. Чарт тымтай — тиит мас тымтыгынан өрөн оҥоһуллубут тымтай. Н. Саввин. Тэҥн. тымтык ‘лучина’ < тымтаа ‘разгораться’
ср. тюрк. тамыз ‘зажечь огонь’