ж. 1. (место для мусора) бөх тоҕор сир; 2. разг. (драка) сыбаалка, хомуур охсуһуу.
Русский → Якутский
свалка
Еще переводы:
күрдьүк (Якутский → Русский)
1) снежные кучи по краям двора; хаар күрдьүк снежный вал во дворе; 2) мусорная свалка; 3) уст. отхожее место.
сыбаалка (Якутский → Якутский)
аат. Бөҕү тоҕор уонна уматар анал сир. ☉ Свалка
Дьокуускай арҕаа хонуутугар сыбаалка кутуллар. С. Васильев
Баһыкка уруута суоппар уоллуун, ол сыбаалкаттан биир хаарбах массыынаны булан, таҥан, бурдук көтүтэн ыраастыыр дииллэрэ. «ХС»
сохсолос= (Якутский → Русский)
1) совм.-взаимн. от сохсолоо=; 2) перен. разг. наваливаться друг на друга, устраивать свалку, устраивать "кучу малу" (напр. о балующихся детях).
бутумах (Якутский → Якутский)
- аат.
- Хойуу туман (хол., кыһыҥҥы улахан тымныы саҕана). ☉ Густой туман (напр., во время сильной зимней стужи)
Болоорхой бутумах ортотугар куорат уоттара чаҕылыһа түстүлэр. Амма Аччыгыйа
△ Туох эмэ ырааҕа бэрдиттэн тумарыктыйан, чуолкайа суох көстүүтэ (хол., олус киэҥ сир уҥуоргу өттө). ☉ Неясная видимость чего-л. слишком далеко расположенного (напр., о дальней стороне обширной местности)
Кинилэр уҥуоргу өттө күөх бутумах буолан араччы кэрэлэнэн көстөр Айҕаарыма диэн толоон дойдуга олороллор. Амма Аччыгыйа - Быһылаан, араллаан. ☉ Суматоха, свалка.
- даҕ. суолт. Чуолкайа суох, үчүгэйдик көстүбэт. ☉ Нечеткий, неясный
Кэбигирэй Миитэрэй тугу да көрбөт буолбут этэ. Арай хараҕын туһунан илиитин хамсаттаҕына, бутумах кыһыл ортотугар туох эрэ хара элэҥнииргэ дылы этэ. Амма Аччыгыйа
бөх (Якутский → Якутский)
I
туохт., эргэр. Хойдон, бүөлэнэн сүүрбэт буол, бобулун (хааны эбэтэр убаҕас тугу эмэ өтөн сүүрэрэ тохтуурун этэргэ). ☉ Переставать течь, просачиваться сквозь что-л., загустевая или в результате закупорки какого-л. отверстия (о крови и жидкостях)
Дьиэ бөҕүөҕэр диэри түстэ [ардах]. ПЭК СЯЯ
II
аат.
1. Мал туһата суох буолбута, быраҕыллыбыта эбэтэр туох эмэ сыыһа. ☉ Негодные остатки вещей, то, что выброшено как ненужное, а также сор от чего-л., отбросы, мусор. Бөх иһитэ. Бөҕү тох
□ Барарыгар: «Бөххүтүн уматыҥ
Хоруолаах маһы дьиэ ааныгар быраҕымаҥ», — диир. А. Федоров. Кини [Пепе] манна күнү күннээн Сыыһы, бөҕү таһар, Корзинката олус сүүнэ, Ыарахана да баһаам. С. Данилов
2. кэпс. Киһи улахан сыаната суох утары туттар таҥаһа-саба, кыра мала. ☉ Белье, одежда и другие мелкие вещи повседневного пользования, пожитки, манатки
Сатыы саппырдаһан иһэр саллааттар ортолоругар бүлүмүөттэри уонна ол-бу бөхтөрүн тиэйбит хас да сыарҕа иһэр. Амма Аччыгыйа. Таал-Таал эмээхсин бэйэтэ, сүөгэй ыаҕаһын кэтэн баран, бөҕүгэр сытар буолуо. Саха фольк.
тюрк. бок
♦ Дьиэ бөҕө кэпс. — дьиэтиттэн ханна да тэйбэт, дьоҥҥо-сэргэҕэ сылдьыбат киһи. ☉ Человек, который все время сидит дома, не бывает в обществе
«Миэхэ, дьиэ бөҕөр, туох кэпсээн баар буолсуу. Оттон эйиэхэ инии, сэһэн сиэллээҕэ-кутуруктааҕа», — Ааныс эмээхсин унаарытта. Э. Соколов.
◊ Бөх тоҕор сир — бөҕү-сыыһы, куһаҕаны тиэйэн таһааран быраҕар, мунньар сир. ☉ Место, куда вывозят, выбрасывают мусор, нечистоты, свалка. Бөх тоҕор сири саас аайы уоттууллар