нареч. ссутулясь, сгорбившись; сутуло; өкчөччү тартар= сильно сгорбиться.

ньохчос гын = однокр. неожиданно, вдруг сгорбиться, ссутулиться; куобах ньохчос гынаат , ыстанна заяц вдруг выгнул спину и прыгнул (вперёд).

1) слегка согнуться, сгорбиться; акыйан турар он стоит сгорбившись; 2) фольк. терпеть поражение; погибать; акыйыаҕым диэбэтэҕим не думал, что потерплю поражение.

дьүһ. туохт. Өрө токуруйан таҕыс (хол., туох эмэ сиһэ) эбэтэр сискин оннук тутун. ☉ Немного согнуться, сгорбиться (напр., о спине) или сгорбить спину. Тэҥн. бөгдьөй

дьүһ. туохт. Өрө токуруйан таҕыс, токуруччу бар (киһи-сүөһү көхсүн, арҕаһын этэргэ). ☉ Согнуться, сгорбиться, сильно ссутулиться
[Ийэм] баттаҕын дуома арбайбыт, көхсө бөгдьөйбүт, ис иһиттэн күүскэ өрүтэ тыыммахтаан ылла. Н. Заболоцкай. Тэҥн. бөгдөй

дьүһ. туохт. Бөгдьөллөн, накыйан аччаан хаал (хол., кырдьан). ☉ Становиться сгорбленным, осевшим (напр., от старости)
Үрдүк арҕаһынан ньохчойон түспүт, аҥаар хараҕа суох бөдөҥ-садаҥ уҥуохтаах эмээхсин кинилэри чугаһаан эрэ баран биллэ. Эрилик Эристиин
ср. эвенк. некчэрээ-ми ‘согнуться, сгорбиться’

дьүһ. туохт. Төбөҕүн төҥкөтөн, көхсүгүн нөрүтэн, симиллибит курдук буолан аччаан көһүн. ☉ Пригнуться, согнуться, сгорбиться, ссутулиться, съёжиться
Киргиэлэй сыарҕаҕа олороору гынан иһэн тохтоон, баран эрэр дьону батыһыннары көрөн, ньүҥсүллэн турда. Амма Аччыгыйа

туохт. Сискинэн токуруйан бүк түс эбэтэр кумуччу тутун. ☉ Согнуться, сгорбиться (от старости); свернуться (о человеке)
«Суох, манна тоҕус уоннарын туолан токуйа кырдьыбыт эмэх эмээхситтэр эрэ бааллар!» — диэн Харатаайап мэлдьэстэ. Н. Якутскай
[Көрөҕүн] Токуйа кырдьыбыт эбэтэ Тураары өндөҥнөөн эрэрин. С. Васильев
[Кыысчаан] утуйбута дуу, саҥата суох, токуйан сытар. Айталын
ср. монг. дохийх ‘становиться согнутым, изогнутым, искривлённым, сгорбленным’, бур. тохиихо ‘согнуться (согнуть спину)’

сов. 1. иэҕилии, өҕүлүн, токуруй; бүк түс; проволока согнулась боробулуоха өҕүллүбүт; ветви согнулись под тяжестью плодов лабаалар отоннорун уйбакка бук түспүттэр; 2. (о конечностях; о шее, спине) бокуй, такый; 3. (сгорбиться) бокуй, тоҥхоччу тартар, бүк түс; 4. перен. (покориться) сампан бнэр, сөһүргэстээ; # согнуться в дугу (или в три дуги или в три погибели) 1) (сильно изогнуться) бүк түс, төҥкөн; 2) (стать покорным, угодливым) иэмэх курдук имилин, сыпый, сымнаа.

туохт. Инниҥ диэки иҥнэй, тоҥхоччу түс, тоҥхоччу тартар (хол., кырдьан). ☉ Согнуться (о чём-л.); ссутулиться, сгорбиться (напр., от старости — о ком-л.)
[Уулаах] таһырдьа тахсан, таҥхайбыт быһыылаах, тараах туйахтаах улаан аты сэргэттэн сүөрэн [ылла]. Эрилик Эристиин
Эмээхсин таҥхайа кырдьан кыайан үлэлээбэт буолбут. Н. Якутскай
Ити ортоку бааллан турар таҥхайбыт муостаах «Саппыйалаах» диэн кырдьаҕас ынах олус күрүөһүт. Далан
ср. монг. танхайх ‘развалиться; лежать без дела’, хак. сонъхай ‘наклоняться вперёд (при ходьбе)’