Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сигэн

туохт.
1. Туохха эмэ аалынан баттыалаа, анньыалаа. Тереться обо что-л., давя на него (напр., о животных), прислоняться, прикасаться к чему-л.
Сигэнэ оонньуур силиргэхтээх маһыҥ, аалына оонньуур арыҥахтаах маһыҥ мин дуо? (тыл ном.). «Баҕар, бастыым даҕаны», — Лев, суолга баппатаҕа буолан Ларьянаҕа кыратык саннын кырыытынан сигэнэн ааста. Р. Баҕатаайыскай
Атым буоллаҕына, үөнүргээбитигэр тэптэрэн, миигин эккирэтэ сылдьар уонна дэлби сигэнэр. Р. Кулаковскай
Оҕус дьүккүччү туттан, иннин хоту баран иһэрэ, арыт төбөтүн өндөтөн оҕонньор түөһүгэр сигэнэрэ. В. Гаврильева
2. Туохха эмэ өйөн, өйөнө олор, тур. Прислоняться, приваливаться к чему-л.
Настя куттанан хос аҥаар эркинигэр кэннинэн сигэнэ олордо. Эрилик Эристиин
3. Тугу эмэ бэйэҕиттэн кимиэхэ, туохха эмэ көлбөрүт, бэйэҕиттэн аһарын. Стараться переложить что-л. (напр., ответственность, вину, обязанность) на кого-что-л., ссылаться на что-л., оправдывая себя в чём-л.
Онон Кылбановскай урукку курдук, кыайыыларынан дарбыйбакка, ыарахаттарга сигэммэккэ …… ньылбыйан, сымнаан биэрбитэ. В. Яковлев
Күннээҕи итэҕэстэн тэптэрэн, үлэттэн тэскилиигит. Ол сөп үһү дуо? Инженергэ сигэнэҕит. А. Сыромятникова
Эбэтэр алҕаскын билинэн Эппиккин нөҥүө күн умнаҕын. Араас суол сылтахха сигэнэн, Айыыта суох курдук туттаҕын. М. Хара
Хаалан иһээччилэр сигэнэр биричиинэлэринэн сир-дойду куһаҕана, айылҕа атаҕастабыла буолааччы. «Кыым»
4. Бэйэҥ тугу да гыммакка, кимиэхэтуохха эмэ найылан. Ничего не предпринимая, рассчитывать только на когочто-л.
Борис куолутунан, эмкэ сигэнэриттэн куттана-куттана, иһэр-испэт иһэн, утуйар-утуйбат утуйан, күлүк курдук сүөдэҥнээн сылдьыбыта. Сэмээр Баһылай
Иккилии буочуканы тиэммит оҕустар пиэрмэ сүөһүтүн уунан харыыта суох хааччыйаллара. Билиҥҥи курдук тиэхиньикэҕэ эрэ сигэммэккэ, үгүс айдаана суох пиэрмэ кыстыгы этэҥҥэ туоруура. «Кыым»
5. Тугу эмэ ким этиитигэр эбэтэр туох үлэҕэ, ханнык чахчыга олоҕуран этэргин, оҥороргун ый. Опираться, ссылаться на кого-что-л.
Сахалар уонна тоҥустар кэпсээннэригэр сигэнэн, кини [Р.К. Маак] Түҥ үрэххэ (Бүлүү орто сүүрүгэр) боруонса олгуй баар буолуохтааҕын ыйбыта. «ХС»
[Буруйданааччы] уһуннук мөккүстэ уонна наар докумуоннарга сигэннэ. М. Попов. [П. Ойуунускай] элбэхтик А.М. Горькай

Якутский → Русский

сигэн=

1) тереться; ат сэргэҕэ сигэнэр лошадь трётся о коновязь; 2) перен. приставать, привязываться; тоҕо эн миэхэ сигэнэн хааллыҥ? что ты ко мне привязался?; 3) перен. ссылаться; лектор ССТА биллэриитигэр сигэннэ лектор сослался на сообщение ТАСС.


Еще переводы:

сигэммит

сигэммит (Якутский → Русский)

от сл. сигэн прикрепленный; компь. сигэммит кэпсэтии прикрепленная тема

сигэнии

сигэнии (Якутский → Якутский)

сигэн диэнтэн хай
аата. Төһө да кытаанаҕын иһин, айылҕаҕа аҥаардастыы сигэнии аанньанан аҕаабат. «Кыым»

сослаться

сослаться (Русский → Якутский)

сов. на кого-что сигэн, туоһу тутун, ый; сослаться на товарища табаарыскар сигэн; сослаться на чьи-л. слова ким эмэ этиитигэр сигэн.

сигэммэхтээ

сигэммэхтээ (Якутский → Якутский)

сигэн диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кини түөһүгэр …… иэдэһинэн сигэммэхтээтэ. Амма Аччыгыйа

ссрс

ссрс (Якутский → Якутский)

суруйааччыларын I сийиэстэригэр оҥорбут дакылаатыгар сигэммитэ. «ХС»
Орто үйэлэргэ таҥара үөрэҕэр сигэнэн, киһиэхэ буортуну оҥордулар диэн, олох туох да буруйа суох кыыллары, …… сууттаан өлөртүүллэрэ. ЭБЭДьА

сигээ

сигээ (Якутский → Русский)

от сл. сигэн привяжи, навяжи, прикрепи;
компь. бу көмпүүтэргэ сигээ запомни меня на этом компьютере; сигэммит кэпсэтии прикрепленная тема

ссылочный

ссылочный (Русский → Якутский)

прил. сигэнэр, ыйар; ссылочные примечания сигэнэр бэлиэтээһиннэр.

кыадьах гын

кыадьах гын (Якутский → Якутский)

кыадьай диэнтэн көстө түһүү. [Уйбаан] эр хаанын киллэрбиттии, ыстаанын кыадьах гынан, өрө сигэнэн кэбистэ. Р. Кулаковскай

тэрбэҥнэс

тэрбэҥнэс (Якутский → Якутский)

тэрбэҥнээ диэнтэн холб. туһ. [Ньирэйдэр] Онтон тэбэнэттэнэн Ойуохалаан бараллар, Титириккэ сигэнэн Тэрбэҥнэһэ тураллар. И. Эртюков

недосуг

недосуг (Русский → Якутский)

м. разг. 1. иллэҥ суоҕа, соло суоҕа; сослаться на недосуг иллэҥ суоҕар сигэн; 2. в знач. сказ, иллэҥэ суох буол, иллэҥнэнимэ; мне сегодня недосуг мин бүгүн иллэҥим суох.