1. и. д. от силбэс=; 2. 1) соединение (напр. двух водоёмов); 2) срастание (напр. костей); 3. пролив.

1) соединяться, сообщаться; үрэх күөлү кытта силбэстэ река соединилась с озером; силбэһэр иһиттэр физ. сообщающиеся сосуды; 2) срастаться; тостубут уҥуох силбэспит сломанные кости срослись; ср. силлис=.

аат.
1. Туохтар эмэ холбоһуулара. ☉ Соединение, слияние, смыкание чего-л. с чем-л.
Иннилэрин диэки, икки улахан тоҕой силбэһиитигэр …… туох эрэ көтөр саҥаран кэбигирээтэ. Н. Заболоцкай
Сиэр-майгы өттүнэн иитии — бу өй уонна сүрэх силбэһиилэрэ. «Кыым»
Тиксии — Доҕордоһуу Быстыспат силбэһиилэрэ. «ХС»
[В.В. Радлов] үгүс түбэлтэҕэ уһатыылар уонна дьуптуоннар бүтэй дорҕооннор түһүүлэриттэн, аһаҕас дорҕооннору кытта силбэһиилэриттэн үөскээбиттэрин элбэх холобурдарынан итэҕэтиилээхтик көрдөрбүтэ. СПА СТИ
2. геогр. Икки муораны эбэтэр материктаах арыыны холбуур ханаал курдук уһун синньигэс уу. ☉ Пролив
Босфор силбэһиитин курдук кыраһыабай сир суох диэн урут сылдьыбыт дьонтон мин үгүстүк истэрим. Н. Якутскай
Константин Босфор силбэһиитин биэрэгэр куорат туттарбыта. КВА Б
Гибралтар силбэһиитэ олус дириҥэ суох. СПН СЧГ

туохт.
1. Холбоһор сибээстээх буол, холбос. ☉ Соединяться, сливаться с чем-л.
Көлүйэлэр үгүстэрэ синньигэс элгээн ууларынан силбэһэллэр эбит. Амма Аччыгыйа
Күөл өрүһү кытта силбэһэр төрдүгэр холомолорго маарынныыр үгүс дьиэ көстөрө. Далан
Үрэхтэрэ …… күөлү кытта силбэстэ. Н. Габышев
2. Биир кэлимсэ, сомоҕо буолар гына холбос. ☉ Соединиться, сплестись, образуя одно целое
Кумах биирдии кыырпаҕа силбэһэн таас хайа үөскүүр. Суорун Омоллоон
Табалар тыыннара силбэһэн кыра соҕус былыт буолан көттө. Эрилик Эристиин
Элбэх элэктэриичэстибэ лаампатын уота силбэһэн көстөр эбит. Н. Габышев
Балааккабыт дуомар эттиир ардахтыын, сүүрүк тыаһыныын барыта бииргэ силбэһэн, уораһыйан сатарыы олорбута. Н. Заболоцкай
3. Ыпсыс, ыпсыһа холбос. ☉ Плотно соединиться, сомкнуться
Ыраах иһэр борохуоттар буруолара маҥнай уу-халлаан силбэһэн көстөр сиксиктэригэр синньигэс тимир тоһоҕо курдук өрө тыргыллан көстөллөр. Амма Аччыгыйа
[Дьөгүөрдээн] үөһээ-аллараа халтаһалара силбэһэ иһэннэр, икки хараҕын саппыттар. Амма Аччыгыйа
Уот итиитигэр бигэппиччэ Ылдьаа күнүскү сылаата, эрэйэ киирэн, халтаһалара минньийэ-минньийэ силбэһэн, бүрүйэ тыытан бардылар. Н. Заболоцкай
Киэҥ туундара кубарыйа тэнийэр урсуна …… күөх халлаан саҕаҕын кытта силбэһэргэ дылы. А. Сыромятникова

туохт. Биир гына холбоо, биир сомоҕо оҥор. ☉ Соединить, срастить, составить одно целое
Айанныыгын адаар хайа Арҕастарын туорааҥҥын, Силлиэ тыал хаары ытыйан, Силбиир сиргин-халлааҥҥын. Эллэй
Оҕо тымныыга тоҥон, куйааска буһан, икки хараҥаны силбээн ыар үлэҕэ мүккүллэрэ. ТМН ЫМК
Дорҕооннору таба силбээн таһаардахха эрэ тыл өйдөнүллэр. ОМЕ БМЫ