Якутские буквы:

Якутский → Русский

күнүһүн

нареч. днём; күнүһүн үлэлээ = работать днём.

күнүс

день, дневное время || днём; күнүс буолла наступил день; кини күнүс кэлбитэ он пришёл днём.

түүн-күнүс

(и) день и ночь; круглые сутки || (и) днём и ночью; целыми сутками; түүн-күнүс үлэ тохтообот работа не прекращается ни днём ни ночью.

Якутский → Якутский

күнүһүн

сыһ. Күнүскү кэмҥэ, сырдыкка. Днем, пока светло
Күнүһүн атын румыннар биһиги кэтиирбитин сэрэйиэхтэрэ, туоратар дьоннорун атын сиринэн ыытыахтара диэн «Тоҕой» учаастагар манабылы туруорбатаҕым. Н. Якутскай
Онон [хаартанан] сирдэтэн этэрээт түүн айаннаан, күнүһүн тыаҕа бүгэн, кэдэрги сирдэринэн кэлэн испит. М. Доҕордуурап

күнүс

  1. аат. Сарсыарда уонна киэһэ икки ардынааҕы кэм, күн ортото. Дневное время, день, светлая часть дня, обеденное время. Күнүс буолла. — Күндээр маҥан күнүс Күөрэйэн истэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Аан дайдыга Айхалынан арылынна, Күрүөх дойдулары күнүһүнэн күндээртэ. А. Софронов
    Дьоллоох дойдум күнүһэ Түүҥҥэ тоҕо солбуллуоҕай? Эллэй
  2. сыһ. суолт. Сарсыарда уонна киэһэ икки ардыгар, күн ортотугар. Днем
    Күнүс оскуола дириэктэрэ биһигини кабинетыгар ыҥыртарда. Н. Якутскай
    Чэ, билигин түүн үлэлиибит дуу, күнүс үлэлиибит дуу. Ону дьүүллэһиэҕиҥ. М. Доҕордуурап
    Күнүс ойуур ортотугар баар төгүрүк көлүччэни кыйа Күөрэгэй [кыыс аата] баран истэ. Т. Сметанин
    Күнүс олорбокко, түүн утуйбакка — олох сынньаммакка, олус үлэлээнхамнаан. Без сна и отдыха, без устали (работать)
    Бу тоҕо дьүдэйдиҥ? Көрбөтөҕүм өр буолан, умуннум дуу? Хайа, байар үлүскэнигэр түүн утуйбакка, күнүс олорбокко үлэлээн эрдэҕиҥ дии. А. Софронов
    Күнүс олорбокко, түүн утуйбакка …… син сүөһүлэнэн, ыал буолан баартара. Эрилик Эристиин
    Күрүлүүр күнүс — сырдыкка, күннээххэ, сып-сырдык эрдэҕинэ. Среди белого дня, в середине дня
    Иллэрээ саас бэл күрүлүүр күнүс биир мээчиктии сылдьар оҕону дэҥнээбиттэрэ. Софр. Данилов
    Күрүлүүр күнүс буолуор диэри сиэйэлкэлэрин кытта бодьуустаһа сырыттахтара. П. Егоров
    Уоруйахтар, күрүлүүр күнүс түннүгүнэн эбэтэр эҥин араас уустук, хатааһыннаах ааннары аһан киирэн, талбыттарын ылан тахсаллара. ОАП ИиЭУО
    ср. тюрк. күндүз ‘днем’

түүн-күнүс

сыһ. Түүн даҕаны, күнүс даҕаны, хайа баҕарар кэмҥэ. И днём и ночью, в любое время суток. Аһаҕас дьиэҕэ түүн-күнүс ким баҕарар киириэ
Смольнайга Сэбиэскэй бырабыыталыстыба үлэлиирэ, манна түүнүн-күнүһүн Ленин баар буолара. Н. Габышев
Тыал-силлиэ, үрдүбүнэн Эн ыллаа, ытаа, улуй! Мин сытар түннүкпүнэн Түүн-күнүс эн тоҥсуй! П. Тулааһынап

Якутский → Английский

күнүс

n. midday, noon, afternoon


Еще переводы:

днём

днём (Русский → Якутский)

нареч. күнүс, күнүһүн.

балаҕырт

балаҕырт (Якутский → Якутский)

балаҕыр диэнтэн дьаһ
туһ. Түүнүн кыырымтыйа кыыһан, Күнүһүн күн сирин балаҕырдан, Умуллубат хааннаах сарыал буолан Иннибитигэр фронт көстөрө. П. Тобуруокап

күөдүпчүлэт

күөдүпчүлэт (Якутский → Якутский)

көр күүдэпчилэт
Күнүһүн ыас хараҥаҕа куруҥ маһын кумалаан, уон тоҕус кулуһуну уматан күөдүпчүлэппит эбит [ойуун] бу сиргэ. Л. Попов

күнүһүгэр

күнүһүгэр (Якутский → Якутский)

көр күнүһүн
Луохтуур күнүһүгэр үлэлиир, түүнүгэр оҕотун аттыгар олорор, олох мастары кэккэлэтэн сыта түһэн ылар. Амма Аччыгыйа
Күнүһүгэр бу эбэни [күөлү] дьэ тартылар. М. Доҕордуурап
Түүҥҥү уһун сэһэҥҥэ Күлсүүлэрэ күөдьүйэр, Күнүһүгэр үлэҕэ Күүрүүлэрэ күүһүрэр. А. Абаҕыыныскай

дылбаарый

дылбаарый (Якутский → Якутский)

туохт. Уу долгуйбатынан, налыччы уһун. Течь спокойно, тихо, не спеша, без всякого волнения
Тыы да суола дылбаарыйбат. Күннүк Уурастыырап
Күнүһүн куллугуруур таас үрэх дылбаарыйбыта. А. Неустроева. Тэҥн. дылбаар

хаҕылый

хаҕылый (Якутский → Якутский)

хаҕылан диэн курдук
Күнүһүн бөһүркэй хаар түүнүн дьиппинийэ тоҥор, үрдэ чараас мууһунан хаҕылыйар. И. Федосеев
Баайка төбөтүн бааһа хаҕылыйан барда. Уустаах Избеков
Почва хаттаҕына, үрдэ хаҕылыйар. КВА Б

туоратааччы

туоратааччы (Якутский → Якутский)

аат. Кими, тугу эмэ тыынан, боруомунан өрүс уҥуор илдьэр, тиксэрэр киһи. Тот, кто занимается перевозом через реку на лодке, пароме, перевозчик
Күн тахсыар диэри боруому Күүтүмэ, туоратааччылар Күнүһүн да куттаналлар. Боруомнара куһаҕан. Н. Некрасов (тылб.)

түүннэри-күнүстэри

түүннэри-күнүстэри (Якутский → Якутский)

сыһ. Түүнүн да, күнүһүн да тохтообокко (тугу эмэ гын). И днём, и ночью напролёт (делать что-л.)
[Казаков:] Мин холкуос олоҕун билэбин. Түүннэри-күнүстэри эрэ үлэлээтэххитинэ аһыыр буолбаккыт дуо? С. Ефремов
Тыраахтарынан сир солооччулар түүннэри-күннэри күрэхтээхтик үлэлээн …… уон гаалаах нэлэмэн солооһуну таттаран кэбиспиттэрэ. М. Доҕордуурап
Сайын үтүөтэ түүннэри-күнүстэри үлүскэн үлэ үгэнигэр биллибэккэ ааспыта. С. Никифоров

дьэ эрэй диэтэҕин

дьэ эрэй диэтэҕин (Якутский → Якутский)

туттул. сыһыан холб. Саҥарааччы муҥатыйыытын-суланыытын көрдөрөр. Выражает сетование говорящего (вот мученье какое)
Бухгалтерияҕа төттөрү биэриэхпин, өссө ордук сааттаахха дылы, бары күлүү гыныахтара турдаҕа. Дьэ эрэй диэтэҕин. В. Яковлев
Күнүһүн үлэбэр, дьэ эрэй диэтэҕин, бары-барыта сымыыт буолан көстөр. Н. Габышев

маккыраа

маккыраа (Якутский → Якутский)

ытаан маккыраа — күүскэ саҥа таһааран ытаа. Плакать громко, в голос, навзрыд, реветь
Оҕо оонньуурун былдьатар, Убайын сүүрэн куоттарар, Ытаан маккырыыр ыксаан: «Ийээ?» — диэн хаһыытыыр. Баал Хабырыыс
Оҕоҕо дылы ытаан маккырыы олордоххунуй. Болот Боотур
Киргиэлэй соҕотох Бэрт атаах оҕолоох, Күнүһүн сарылыыр, Түүннэри ытаан маккырыыр. И. Гоголев
ср. кирг. баркыра ‘реветь, издавать рёв’, бур. бархира ‘расплакаться’, др.- тюрк. бахыр ‘кричать, реветь’