II несов. 1. (смешиваться) булкус, силлис; 2. (путаться) булкулун; # ум (или рассудок) мешается мэй-тэй буоллум.

страд. от холбоо = 1) соединяться, связываться, быть соединённым, связанным; 2) смешиваться, быть смешанным.

возвр.-страд. от холбоо = 1) соединяться, связываться; быть соединённым, связанным; атын атыгар холбонно его лошадь он присоединил к своей; 2) смешиваться, перемешиваться; быть смешанным.

1) страд. от аймаа =; 2) гл. тревожиться, приходиться в беспокойство, растраиваться, смешиваться, приходить в сметение; 3) расхищаться, разоряться; 4) вопить, громко кричать; чаҥкынас саҥа аймана түстэ вдруг кто-то истошно завопил.

страд. от булкуй= 1) мешаться, смешиваться, перемешиваться, быть смешанным, перемешанным; взбалтываться, мутиться, быть взболтанным, мутным; булкуллубут уу замутнённая вода; 2) перен. запутываться, быть запутанным, сбитым с толку; кини наһаа булкуллар он не знает, что делать (букв. он слишком путается); булкуллубут киһи запутавшийся, сбитый с толку человек.

туохт. Тугу эмэ кытта холбоһон, иилиллэн, сыстыһан сырыт. ☉ Соединяться, смешиваться, сцепляться, сливаться с чем-л., быть скрепленным, соединенным с чем-л.. Сыарҕа нэһиилэ илбэһэ сылдьар.  Саһылы көрбүттэрэ: эт да сиин да суох, тутайан уҥуоҕу кытта тириитэ илбэспит (оччо буолуор диэри бэйэтэ да тоҕо [сыҥаанныын] сырсыбыта эбитэ буолла). Саха фольк. Дьиэлээхтэр илдьиркэйдэрэ иллэрээ күҥҥэ диэри илбэспит, аймаммыттара бүгүҥҥүгэ диэри холбоспут, төрөтөр оҕолоро уйаламмыт, иитэр сүөһүлэрэ күрүөлэммит. Саха фольк.

I
туохт. Тугу эмэни дьүөрэтинэн сааһылаа; ханнык эмэ бэлиэнэн бөлөх-бөлөх араартаа. ☉ Укладывать, складывать что-л. в определённом порядке; группировать предметы по какому-л. признаку
Кинигэлэри наардаан уур.  Мотя …… остуол тарта, той о ттору чыыннарын наардаан аска ыҥыртаата. П. Филиппов
Тылы уоспар наардыыбын, Тапта л дьолун ы ллыыбын. Баал Хабырыыс
[Ийэ] дьон суоҕар хаартыскаларын одуулаһар, суруктарын н а а р д ы ы р. Д. Кустуров
ср. монг. найрах ‘сочетаться, соединяться, смешиваться’
II
туохт., кэпс. Наһаалаа, олустаа. ☉ Преступать границы, выходить за рамки приличия (в разговорах, в поведении). [Кыыскыт] бэйэтэ да наардыыр ээ, хараҕа да ыалдьыбыт киһи, …… илиитин иминэн да буоллар, иһит-хомуос сууйсан көмөлөһүө даа эбит… А. Софронов. Кырдьык, биһиги аҕа тойотторбут наардыыллар, ону ити үөрэхтээх оҕо сөпкө этэр. М. Д оҕордуурап

1. булкуй диэнтэн атын. туһ. Кэннибинэн Кэхтиэм кэриэтин Сүнньүм үүттэниэ, Сүрэҕим булкуллуо. П. Ойуунускай
2. Өрө-таҥнары ытылын, долгуй (хол., убаҕаһы, күөл, өрүс уутун этэргэ); айманан атыттары кытта хардары-таары түһүс, хардары-таары бутулун. ☉ Перемешиваться, волноваться (напр., о жидкости, водоеме); смешиваться, перемешиваться друг с другом
   Байҕал уута бааллыран дьалкыйда, Муора уута булкуллан будулуйда. Саха фольк. Муҥутуур тииттэр Мунду балык Үтэһэтин курдук Булкуллан бардылар, Күтүр тииттэр Күөнэх үтэһэтин курдук Күөгэлдьийэн бардылар. Нор. ырыаһ. Оҕолорун оҕолоро Уҥа диэки итиннэ Оонньоон булкулла сылдьаллар. С. Васильев
   △ Атыттар быыстарыгар киирэн, туспа көстүбэт буол. ☉ Смешиваться с другими
   [Ойуунускай] бэйэтэ онтон кыбыстарга дылы гынар, биһиги ортобутугар булкуллан, харахха быраҕыллыбаттык туттан сылдьа сатыыр. Амма Аччыгыйа
   Киһитэ суох биир ат гусардар ортолоругар булкулунна. Л. Толстой (тылб.)
3. Туохха эмэ биһилин, умньан, төкүнүй. ☉ Пачкаться чем-л., валяться в чем-л.
   Бадарааҥҥа булкуллар да, баһаарга сыаналаах баар үһү (тааб.: сибиинньэ). Ыаллыылар оҕолорун: «Сыыскабуорга булкуллан сырыттыннар. Улааттахтарына бэйэлэрэ сыыстарын-буордарын тэбэнэн дьон буолуохтара» — диэн үгэһинэн иитэллэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
   [Аркаша:] Тоҕо итинник үтүөкэн бэйэлээх кыысчаан манна биһиги хотоммутугар булкулла сылдьара буолуой? С. Ефремов
4. Мээнэ уларытыыттан-тэлэритииттэн сөптөөх сүрүҥҥүн, сааскын сүтэр, бутулун. ☉ В результате изменений терять свой определенный порядок или основной смысл, становиться путаным, запутываться. Силлиэ-халарык ытылыннын, Земпредел таҥнары булкулуннун!С. Васильев
5. Тугу эмэ сатаан өйдөөбөккө, быһаарбакка мунаар, бутулун. ☉ Сбиваться с толку в чем-л., в понимании чего-л. или сомневаться в принятии какого-л. решения
   Менделеевпыт таблицатыгар тиийдэхпитинэ букатын булкуллан хаалабыт. С. Федотов
   Саараан турда, хайа да диэки барыан булбакка булкулунна. М. Доҕордуурап
   Баанньа иһигэр ити курдук аймана, булкулла олорорун кылааска ким да үөмтэлээбэтэх. Н. Кондаков
   Тутуу салалтата туох да быһаарыылаах дьаһалы ылыаҕын булбакка, булкулла, ыгылыйа олорбут. В. Яковлев
   △ Түөһэйэн эбэтэр өйгүнэн ыалдьан, тугу да дьиҥнээхтик таба өйдөөбөт буол. ☉ Быть не в состоянии воспринимать окружающее адекватно, будучи в старческом слабоумии или в помешательстве
   «Ээ, улаханнык булкуллубут сордоох», — диэтэ Миитэрэй оҕонньор. Аҕабыыт өйүнэн булкуллубутун бары билбиттэрэ. Эрилик Эристиин
   △ көсп., кэпс. Түөһэйбит эбэтэр өйүнэн ыалдьыбыт киһи курдук тыллас, быһыылан. ☉ Рассуждать, поступать как выживший из ума, как помешанный
   Киил оҕонньор букатын булкуллубут муҥнаах. Кырдьаҕас киһиттэн түктэри майгылаах, наһаа кырыктаах, аны үгэтэ-хоһооно, эҕэтэ суох сүгүн кэпсээбэт. Н. Лугинов