карась || карасёвый, карасий, карасиный; бөдөҥ собо крупный карась; собо уола разг. карасёнок; собо минэ карасья уха; собо тыла а) карасиный язычок (считается лакомством); б) перен. недавно распустившийся лист (обычно берёзовый); эмис собо курдук как жирный карась (говорится о полных сытых людях небольшого роста); собо сиир шутл. карася ест (так смеются над всхлипывающим капризным ребёнком). соболон = возвр. от соболоо=. соболоҥ плата, вознаграждение (за какой-л. труд) # атах соболоҥо а) уст. подарки, даваемые женихом или его родителями родственникам невесты, присутствующим на свадьбе; б) уст. подарок хозяина гостю в благодарность за почёт, оказанный его посещением; в) вознаграждение за услуги в качестве рассыльного.

аат. Ытыс курдук быһыылаах, хоҥнорхой төгүрүк хатырыктаах, арҕаһынан элбэх кыл курдук уҥуохтаах, мииннээх өллөөх күөл балыга. ☉ Карась
[Мыычаан] эмис, бөдөҥ соболору ылан үөлүтэлиир. Н. Якутскай
Биэс уонча лэһигирэс собо иҥнибит. Софр. Данилов
[Мэхээлис:] Ити тымтакаҕа аҕыйах собо сыыһын аҕаллым. Амсайыҥ. С. Ефремов
◊ Собо тыла — 1) ас аст. Собо тылын эрэ мунньан астаан күндүлээн сиэтиллэр олус минньигэс ас. ☉ Карасиный язык (у якутов считается лакомством, особым угощением)
Хойуу, элбэх соболоох Саха сирин оройуоннарын дьоно былыргыттан баччааҥҥа диэри собо тылын мунньан ытыктыыр мааны дьонноругар кэһии оҥостор үтүө үгэстээхтэр. ТИИ ЭОСА; 2) биол. уонча сэнтимиэтир үрдүк умнастаах, төбөтүгэр биир-биир үүнэр кыра сибэккилэрдээх, төрдүгэр хас да төгүрүктүҥү быһыылаах уһун туураҕа олорор сэбирдэхтэрдээх от үүнээйи. ☉ Грушанка. Собо тылын са- ҕа (буол) — туох эмэ (хол., хатыҥ сэбирдэҕэ) сабачча буолбут диэн тэҥнээн этэргэ туттуллар. ☉ С карасиный язычок (употр. в качестве сравнения по размеру — напр., о берёзовом листе)
Биир күн, ыам саҕана, хатыҥ сэбирдэҕэ собо тылын саҕа буолан турар кэмигэр …… Синньэ Силигийэлээх чараҥар кэллим. Н. Босиков
Хаһыатчыкка хаһыатчыт Харчы тэбэн буолбатах, Собо тылын саҕа да Сонун булар баҕаттан, Анаанминээн кэлэрэ Ахсаан буолуо дуо, ама. Н. Рыкунов. Собо уола түөлбэ. — собо кырата. ☉ Мелкий карась.
ср. др.-тюрк., тюрк. чабах, чабак, шабак ‘мелкая рыба’