с. 1. (поел, совершенствовать) тупсарыы, сайыннаран иһии; совершенствование методов труда үлэ ньымаларын тупсарыы; 2. (по гл. совершенствоваться) тупсан иһии, сайдан иһии.

несов. I. что чочуй, нарылаа; шлифовать металл металы чочуй; 2. что, перен. (совершенствовать) чочуй, ту пса р; шлифовать свой стиль стильгин чочуй.

побуд. от уустугур = 1) осложнять; усложнять; боппуруос быһаарыллыытын уустугурта он осложнил решение вопроса; 2) перен. совершенствовать, улучшать; моделы тупсаран, уустугурдан биэр = усовершенствовать модель.

туохт.
1. Кыһан, чочуйан туох эмэ оҥоһук уранын, нарынын ситэрэн биэр. ☉ Придавать изящество чему-л., обтачивать, обстругивать, шлифовать что-л. Чыычаахтар …… иккиэн сымнаҕас оту, чөҥөчөккө, күрүөҕэ иилил либит түүнү тастылар
Уйаны нарылаан тутааччы Тэкэлик буолла. П. Тобуруокап
Бэркэ кичэйэн кыһанан-мүһэнэн туран, нарылаан оҥорбут сэптэрэ быһыылаах. АаНА СТСКТ
Эрийэ хаппыт хаптаһыны нарылыы сатаан Стёпа санна бүгүллэҥнии турар. С. Федотов
2. Салгыы ситэрэн, тупсаран биэр. ☉ Обновлять, дополнять, уточнять, улучшать, совершенствовать что-л. (напр., произведение)
Түгэн суоҕа нарылыыр, уустуктуур, Түү ньуолах тыллары этэр. Баал Хабырыыс. Атаарбыт үрүҥ түүннэрбит Бүгүн миэхэ ыалдьыттаан, Ырыа тыллара буолтарын Нарылаан эйиэхэ ыытабын. Кутаа т.

туохт.
1. Ким, туох эмэ көстүүтүн тупсаҕай, үчүгэй, кэрэ оҥор, киэргэт. ☉ Придавать кому-чему-л. красивый вид, наводить красоту, украшать
[Харыйаны] араас өҥнөөх, дьиримнэһэ турар уоттарынан симээбиттэрэ түүҥҥү болуоссаты олус тупсарар. Н. Лугинов
2. Саҥатыгар, чөлүгэр түһэр, чочуй. ☉ Совершенствовать, улучшать, обновлять что-л. Эргэ мотуору төһө да тупсарбыт иһин, саҥа кыаҕар тиийбэтэ чахчы. «ХС»
3. Ханнык эмэ үүнээйинэн аһы минньит, тумалаа, үчүгэй амтаннаах оҥор. ☉ Приправить, облагородить каким-л. пряным растением еду, пищу
Васко де Гама мотуруостарыгар биэрэккэ тахсан аһы тупсарар үүнээйилэри атыылаһарга бирикээстээбитэ. АЕВ ОҮИ