несов. 1. что үлтүрүт, урусхаллаа, сууһар; сокрушать вражеские укрепления өстөөх бөҕөргөтүнүүлэрин үлтүрүтэлээ; 2. кого-что, перен. сууһар, самнар, алдьат; сокрушать авторитеты авторитеттары самнар; 3. кого (печалить) курутут, санаарҕат, самнар; вот что меня сокрушало дьэ ити миигин курутутара.
Русский → Якутский
сокрушать
Еще переводы:
сокрушить (Русский → Якутский)
сов. см. сокрушать.
үлтүрүт= (Якутский → Русский)
побуд. от үлтүрүй = 1) раздроблять, разбивать на мелкие части; 2) перен. разбивать, громить, сокрушать; өстөөҕү үлтүрүт = сокрушить врага.
самнар= (Якутский → Русский)
1) валить; разрушать, уничтожать; сокрушать; тураах уйатын тыал самнарбыт ветром разрушило воронье гнездо; самнары баттаа = задавить, раздавить; 2) ниспровергать, свергать
дьаный= (Якутский → Русский)
1) преследовать (какую-л. цель), стремиться к чему-л., не отступать (от цели); 2) мстить кому-л., сокрушать кого-л.; өстөөхпүн өлөрдүм , саастаахпын дьаныйдым фольк. врага я уничтожил, неприятеля сокрушил.
ньаный (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Иҥэн-тоҥон үөрэт, бил-көр. ☉ Упорно, настойчиво изучать, познавать что-л., вникать во что-л. Хата, ити биир Ойуунускай диэн Таатта Силэпсиэп уола үчүгэйдик суруйар эбит
Ити киһи былыргы тылы ньаныйан билэр-көрөр, сололооҕо буоллар ырыаһыт тахсар киһитэ этэ. Эрилик Эристиин
2. көсп. Кими-тугу эмэ быыстала суох эккирэт; сууһар. ☉ Непрерывно преследовать кого-что-л.; сокрушать кого-что-л.
Өстөөххүтүн өлөрөөрүҥ, Саастааххытын ньаныйаарыҥ, Кыргыһыылааххытын кыайаарыҥ! Өксөкүлээх Өлөксөй
Саастааххын ньаныйан Саргыҥ улааттын. П. Ойуунускай
Саастаахпын ньаныйдым, өстөөхпүн өлөрдүм. Суорун Омоллоон
талҕалаа (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Тугу эмэ онно-манна ыс, тамнаа, киэр быраҕыталаа; үрэйтээ. ☉ Разогнать, разбросать что-л. с силой в разные стороны
Этиҥмит ньирилээн, былыты талҕалаан, Чаҕылҕан кымньыынан талбаатыы испитэ. П. Тобуруокап
2. Самнары эс, эһэн таһаар. ☉ Уничтожать, сокрушать кого-что-л. «Самныбат саргылаах сахалар», — Диэн биһи туойунар буоларбыт, — Сытыган фашист сахтары Самнарар, талҕалыыр буоллубут. М. Тимофеев
3. Онно-манна бурал-тарал бар, ыһыллан хаал. ☉ Разбежаться в разные стороны. Сылгыларбыт талҕалаабыттар
ср. др.-тюрк. танчхыла, танчҕала ‘терзать, разрывать’, танчула ‘резать (на куски), крушить, расщеплять’
сын (Якутский → Якутский)
I
туохт. Бытааннык, ыараханнык сиринэн сыыл, сыылын. ☉ Передвигаться очень медленно, ползти (напр., о транспортном средстве)
Кыракый, мөлтөх күүстээх борокуот, бэрт өр өрө сынан, Маача анныгар халлаан сырдыыта тиксэр. Н. Якутскай
Уон массыынаттан иккитэ олох хаампат. Үһэ нэһиилэ сынар. Н. Апросимов
Оптуобустара ыарырҕаппыттыы бирилии-бирилии туруору хайаҕа эрийэ-буруйа тахсар суолунан бытааннык сынар. «ХС»
II
туохт.
1. Туох эмэ бөдөҥбөдөҥ сылдьары ибилитэ баттаан илдьирит, илдьи мэһий, ныс. ☉ Растирать, толочь, размельчать что-л. Оҕонньор кыракый үөһү ньуоскаҕа, мииҥҥэ сынна. А. Сыромятникова
Эбэм хортуоппуйу сынар иһиккэ хортуоппуй сына олорбута. М. Горькай (тылб.)
2. Илдьи тэбис, тэпсэн аас (туох эмэ улаханы, ыараханы этэргэ). ☉ Давить, сокрушать на своём пути (о чём-л. массивном, тяжёлом)
[От охсор массыына] алааспыт бэттиэмэтин уонна ньалҕайын бүтүннүүтүн сынан кэбиспит. Р. Кулаковскай
Сыарҕалар сыҥаахтара эмиэ көмүрүө хаары сынан истилэр. И. Никифоров
♦ Быаргынан сын — быаргынан сыыл диэн курдук (көр быар)
Мууска иккиһин аны илиибин быластаан, атахпын чиккэччи тэбэн баран, быарбынан сынан киирбитим. С. Никифоров. Соппуруон, дэҥнэнэн баран, көс аҥаарын кэриҥэ сири быарынан сынан кэлбитин бары сөрү диэн сөхтүлэр. «Кустук»
◊ Сынан көр — тугу эмэ үчүгэйдик болҕойон, сирийэн көр. ☉ Внимательно, тщательно рассматривать что-л. Барахсаным, сынан көрдөххө, нарынын, холкутун! Суорун Омоллоон
Урут өлбүт хааһы бу диэн үчүгэйдик сынан көрбүтүм суоҕа. АВК ДьСҮ
ср. хак. сын ‘ломаться’, каракалп. сыныу ‘изломаться’, ДТС сын ‘ломаться’, тюрк. йанч ‘измельчать, раздроблять’