Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сонордьут

  1. аат.
  2. Булду сонордооччу. ☉ Охотник, выслеживающий зверя по следу, следопыт. Сонордьуттар кыылларын кыайан сиппэтэхтэр
    □ Сылдьыбыт сыыһы булар, сонордьут суол хайар. «Кыым»
  3. Күндү түүлээҕи бултааччы, түүлээхсит. ☉ Охотник-промысловик
    Оройуон сонордьуттара быйыл өлгөмнүк бултуйдулар. «Кыым»
    Ханнык баҕарар сонордьут бэйэтэ бултуур-алтыыр учаастагын биэс тарбаҕын курдук билэр. «ХС»
    Кырса үгүстүк бултанар сирдэригэр — Бөрөөххө уонна Русскай Устьеҕа — сонордьуттары кытта көрсөн кэпсэттим. «Кыым»
  4. даҕ. суолт. Булду сонордуурга үөрүйэх, оннук идэлээх. ☉ Приученный выслеживать зверя по следам
    Баһырҕас диэн сонордьут аатырар ыт үрдэҕинэ, биһиги ааны сэгэтэн үксүгэр сатыы, хам-хаадьаа аттаах киһи иһэрин көрөрбүт. П. Аввакумов

Еще переводы:

гончий

гончий (Русский → Якутский)

прил. 1. сонордьут; гончая собака сонордьут ыт; 2. в знач. сущ. гончая ж. сонордьут ыт.

сорсуннаах

сорсуннаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Ылсыбыта барыта табыллан иһэр кыайыгас-хотугас; бааттаах, талааннаах. ☉ Умелый, предприимчивый; везучий, удачливый
Киһи сорсуннааҕа (тыл ном.). Баай уопуттаах, сорсуннаах сонордьут Чыларов эдэр булчуттары …… үөрэтээччи буолла. В. Протодьяконов
Сорсуннаах сонордьут буолуу биир-икки сылынан ситиһиллибэтэ биллэр. «Кыым»

тоҥуолдьут

тоҥуолдьут (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Суоллаан булааччы, сонордооччу, сонордьут. ☉ Следопыт
Хараҕын уота субурҕан сындыыс буолан …… таҥнары сатыылаан, куоттарбат тоҥуолдьут, сыһыарбат кэрэһит буолан түспүт. Өксөкүлээх Өлөксөй

дайыт

дайыт (Якутский → Якутский)

дай диэнтэн дьаһ
туһ. [Сонордьут уолан] Аллаах туут хайыһарынан Сарыалы көрсүһэ дайытта. В. Миронов
«Москва» мотуору дайытан Мин бүгүн Ленаттан таҕыстым. ПИ КТ
Табанан дайытар, ытынан ыстаннарар эмиэ да түргэҥҥэ дылы этэ да, сөмөлүөккэ тэҥнээх буолуо дуо! И. Данилов

ырыҥалат

ырыҥалат (Якутский → Якутский)

ырыҥалаа диэн курдук
Мария Ларионовнаҕа төһөтүн да иһин ону-маны ырыҥалатар, ырытар өй, биллэн турар баһыйара. В. Гаврильева
Сорсуннаах сонордьут диниэбинньик оҥостон хайа күөлгэ хас андаатар ууһаабытын эрдэттэн билэр уонна төһөнү бултуоҕун эмиэ ырыҥалатар. «ЭК»

кыайа-хото

кыайа-хото (Якутский → Якутский)

сыһ.
1. Сатабыллаахтык, баһыйа тутан (тугу эмэ гын, оҥор). ☉ Умело, мастерски (делать что-л.)
Онно тиийэн Дьэрэлииһэп, оҕонньордооҕор өссө ордук кыайа-хото кэпсэтэр киһи буолан биэрдэ. Болот Боотур. Амма Аччыгыйа айылҕаны уустаан-ураннаан ойуулааһыны мэлдьи кыайа-хото тутар. ФЕВ УТУ
2. Элбэхтик, өлгөмнүк. ☉ Много, во множестве, в большом количестве
Сонордьут кииһи эмиэ кыайа-хото бултуур. «Кыым»

сайбарыыннаах

сайбарыыннаах (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Илгэлээх, быйаҥнаах. ☉ Несущий благо, радость, благодатный (напр., о весне)
Чурустуура куҥнаахпын Торолутар доҕуһуоллаах, Чарааһаабыт хаһалаахпын Хаҥаталыыр сайбарыыннаах Сайыҥҥыбыт барахсан Сыдьаайбалыы арылынна. С. Зверев
△ Күндү кэһиилээх, күндү кэһии тутуурдаах. ☉ Имеющий, преподносящий дорогие подарки
[Сонордьут] бырааһынньыкка диэри аны хас да күн тиргиччи тыаҕа хаамыа уонна дьэ кылааннаах түүлээх кырынаас кыбыныылаах, …… бэдэр бэлэхтээх, саһыл сайбарыыннаах кыайан-хотон ытынаан өтөхтөрүгэр төннүөхтэрэ. «Кыым»

такалын

такалын (Якутский → Якутский)

такай диэнтэн атын
туһ. Ыраас ырыа үөрэҕэр Татыйыктан такалларым, Олох күүрээн күргүөмүгэр Уйус тыалтан уһулларым. С. Данилов
Сорсуннаах сонордьут кыраһа суругун ааҕары, тайҕа таабырыннарын таайары ийэтин уоһахтаах үүтүттэн иҥэриммитэ, борбуйун көтөҕүөҕүттэн аҕатыттан такаллыбыта. «ХС». Уоллаах кыыс бэрт номоҕон, кырдьаҕастарга кынчарыллыбат гына такаллыбыт, төрүт дьон оҕолоро буолаллар. П. Ламутский (тылб.)

хаҥатыс

хаҥатыс (Якутский → Якутский)

хаҥат диэнтэн холб. туһ. Ол аата үйэ «кыһыл көмүс кылаатын» хас биирдии киһи хаҥатыһар эбит диэн түмүккэ кэлиэххэ сөп. ОАП ОДьТС
Халыма хорсун-ходуот сырыылаах хоһуун сонордьуттара! Ийэ дойду валютнай пуондатын хаҥатыһар бигэ соруктаах элбэх да сири эт тилэххитинэн эргийдигит буолла?! «Кыым»

чулуу

чулуу (Якутский → Якутский)

  1. даҕ. Бастыҥтан бастыҥ. ☉ Лучший, отборный, первосортный
    Субу таастан аһаан таҥнан, Чурумчуку абыранна. Ньургуйаана хотуна Чулуу саһыл тириититтэн Чулкуларга дугунна. Эллэй
    [Дьөгүөр] Аатырар чулуу сонордьут Байанайдаах удьуор булчут. П. Дмитриев
  2. аат суолт. Ордуктан ордук (хол., үлэһити этэргэ). ☉ Лучший из лучших (напр., о работнике). Мин аҕам — үлэһит чулуута
    □ Дорообо, Өрүүчэ, туйгун кыыс чулуута! Дорообо, Өрүүчэ, чиэстээх кыыс толуута! П. Ойуунускай
    ср. кирг. чулу ‘крепкий, прочный; монолитный’, алт. чулум ‘цельный; неподдельный’