исчёркать сов., исчеркивать несов. что, разг. туора-маары сотуталаа, соту-талаан кэбис (хол. кумааҕыны, суруллубуту).

гл
сотуталыыр (харандааһынин, бөрүөнэн суруйан)

сов. что 1. (разорвать трением) быһа аал; 2. (растереть) үлтү мэлий; перетереть зёрна в муку сиэмэни үлтү мэлий; 3. (вытереть, напр. посуду) сотуталаа.

даҕ.
1. Одурууҥҥа сиэппит, одуруунунан ыалдьар (хараҕы, халтаһаны этэргэ). ☉ Поражённый трахомой (о глазе, веках)
Кыламаннара бараммыт одурууннаах кыһыл халтаһата дьолтойо испит. Болот Боотур
Тарбыыкын одурууннаах харахтарын икки ытыһын тилэҕинэн хардары-таары сотуталыыр. Л. Попов
2. көсп. Дьалхааннаах, уларыйыылаах (хол., олох, санаа); дохсун, дьорҕоот (киһи). ☉ Тревожный, меняющийся (напр., о жизни, мыслях); дерзкий, удалой (о человеке)
Омук-омук одурууннаах дьорҕоотторо Олус үөскээн хаалан Олуона кыараҕастык Олороллор эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
Оччугуйтан даҕаны Одурууннаах олоххо Уол оҕо оҕустарар эбит ньии! А. Софронов

аат., к эп с.
1. Ула хан ара ллааннаах, содуллаах киирсиһии. ☉ Беда, событие с тяжёлыми последствиями
[Сипсики] бу улуу охсуһуу молуонугар тыыннаах хаалар дьолуттан үөрэн, бэйэтэ бэйэтигэр ымайда. Л. Попов. Куралай Кустук сэниэтэ эстэн, силгэтэ ууллан, охсуһуу молуона оргуйанолустаан турдаҕына, арыый дубук аһаран, …… уҥа саннын харыс кэриҥинэн бы һа сотуталаан ааста. Д. Апросимов
[Х о т о й ] өрө көтө сатыыр, балыга мөхсөн уу диэки соһор, чыпчылыйыах икки ардыгар манна улахан молуон буолар. И. Федосеев
Өлүүлээх молуоҥҥа с ы лдьан өйдүүрбүт дойдубутун. «ХС»
2. Сүүрүүлээх-көтүүлээх, түбүктээх дьыала; оннук дьыаланы оҥорон түбүгүрүү. ☉ Весьма хлопотное, суетное дело; занятие таким делом
Сопхуостары эһэрэспэт молуонугар үтүрүйтэрэн, быйыл биһиги оройуоммут 1866 сүөһүнү сүтэрдэ. «Сахаада»

I
туохт.
1. Суолгар көрсөр баары барытын тыастаахтык тоҕо солоо. ☉ Ломать, крушить с шумом и треском все, что встречается на пути
Тогойкин хомурахха батары түһэ-түһэ, сыбары үлтү барчалаан, тоҥ хаптаҕаһы тоноон сиэтэ. Амма Аччыгыйа
Уот тахсан тыаны сиэн барчалаан эрэр. Суорун Омоллоон
Өр-өтөр буолбата, былыргы айан суолунан бырысыаптаах тыраахтар барчалаан кэллэ. И. Гоголев
2. көсп., кэпс. Күүскэ хамсанан харса суох үлэлээ. ☉ Работать в быстром темпе, энергично
Дарыбыанаба мас мастаан барчалыыр, көлөһүннэммит малаҕар сирэйин харытынан халты сотуталаан кэбиһэр. Л. Попов
Тимофей Нилыч тустаах үлэтигэр өрө барчалаан, ойоҕоһуттан көрдөххө, үлэни-хамнаһы сүрдээх тэтимнээхтик ыытар эрчимнээх салайааччы. П. Аввакумов
Сайынын оту бэркэ оттоон кулуһуннуур бэрт оччут киһибин, кыһынын маһы бэркэ мастаан барчалыыр киһибин. ПЭК ОНЛЯ I
II
туохт., эргэр. Буспут балыгы хатаран баран бытарытан барчата оҥор. ☉ Вялить или коптить вареную рыбу, растирая затем ее в порошок (заготавливить барчу)
Үс хонукка ол курдук тото аһаатылар, балачча балыгы үөлэн, барчалаан бэлэмнээтилэр. Амма Аччыгыйа