спасибо.

exc. Thanks!, n. thanks, gratitude [<Russ. спасибо ]; махтал баһыыба, баһыыба махтал n. gratitude

туохт. Махтанаргын биллэр. ☉ Благодарить, говорить «спасибо»
Оҕо баһыыбалаан баран, кинигэ маҕаһыынын диэки сүүрэн тэбэ турбута. Суорун Омоллоон
Оҕонньор күтүөтүгэр баһыыбалаан баран, арыгытын айаҕар илдьэн истэҕинэ, тоҕо түһэн хаалла. М. Доҕордуурап
Мин …… эйэҕэс, кэпсэтинньэҥ суоппарбар нэһииччэ тылбынан эрэ баһыыбалаат, таһырдьа ыстанным. Н. Заболоцкай

I 1. 1) голова || головной; бас былаата головной платок; баһым ыарыйда у меня заболела голова; баһыттан атаҕар диэри с головы до ног; баскыттан атаххар диэри баһыыба большое тебе спасибо (букв. | спасибо с головы до ног); бил баһыттан сытыйар посл. таймень портится с головы; 2) глава, раздел; сэһэн маҥнайгы баһа первая глава повести; 3) сторона, край; күөл арҕаа баһыттан с западной стороны озера; 4) начало, исток; өрүс баһа начало, исток реки; үрэх баһа а) исток реки; верховье; б) перен. дикое, глухое, ненаселённое или малонаселённое место; 5) передняя или верхняя сторона, часть чего-л.; тыа баһа верхушка дерева; тыы баһа нос лодки; өттүк баһа анат. головка бедра; бүлгүн баһа анат. головка плечевой кости; 2. головной, передовой; бас орон головная нарта # аҕа баһын тосту олор = превосходить славой, богатством своего отца; бас билии собственность; бас быата недоуздок; оброть; бас бэрин = подчиняться; покоряться; биһиги министерствоҕа бас бэринэбит мы подчиняемся министерству; өҥүс бас часть шеи, где проходит сонная артерия; таас бас а) ёрш; б) бычок (рыба); чаал бас разг. а) налимчик; б) шутл. большеголовый; эҥил бас а) верхняя часть плеча ближе к шее; б) загривок.
II в разн. знач. бас || басовый; бас струна басовая струна.

1. послелог, упр. осн. п. 1) за; бу дьыала иһин эн эппиэттиигин за это дело отвечаешь ты; көмөҕүт иһин баһыыба спасибо за помощь; кинигэ иһин биир солкуобайы төлөөтүм за книгу я уплатил рубль; бу иһин за это; туох иһин за что; ким иһин за кого; 2) за, во имя; Ийэ дойду иһин во имя Родины; 2. союз 1) хотя, несмотря на; тылбыт атынын иһин санаабыт биир хотя говорим мы на разных языках, но идеи у нас одни; 2) оттого, из-за того, потому, поэтому; дьон үгүс өттө суоҕун иһин мунньах буолбата из-за отсутствия большинства собрание не состоялось; 3) для того, чтобы; үрдүк үүнүүнү ылар иһин күүспүтүн харыстаамыаҕыҥ не пожалеем сил для того, чтобы получить высокий урожай; 4) за то, что; аҕам, куобаҕы ыыппытым иһин, хата, мөхпөтө отец, к радости, не ругал меня за то, что я выпустил зайца; сөбүлэтиэн иһин тупсаҕайдык таҥныбыт он приятен тем, что аккуратно одет; 5) ...бы, но...; бу көстүүмү атыылаһыам иһин, размера улахан я купил бы этот костюм, но размер велик; 3. употр. в составе вводно-модальных и союзных сочет.: кыһытыан иһин к досаде; как назло; ол иһин а) оттого, из-за того, поэтому, потому и; ыалдьыбытым, ол иһин кэлбэтэҕим я болел, потому и не приходил; б) вот тото ; конечно (так и знал); ол иһин, сэрэйбит сэрэх ну, конечно, так и предполагалось; ол да иһин а) вот почему; ол да иһин күүстээх эбит вот почему он сильный, оказывается; б) вот тото ; конечно же (так и должно было быть); саатыах иһин к стыду; сөҕүөх иһин к его удивлению; төһөтүн да иһин , ханныгын да иһин или хайдаҕын да иһин как-никак, во всяком случае; хомойуох иһин к сожалению # бу да буолбутун иһин несмотря на это; ол иһин да! вот оно что!; так и есть!

1. даҕ., поэт.
2. Олус элбэх, аһара дэлэй (хол., баай). ☉ Обильный, неистощимый (напр., о богатстве)
   Дойдубут дуолан күүһэ туругура турарыгар, Олохпут барҕа кыаҕа Ордук хаҥыырыгар – Санаа далааһына хабарын Саха барытын сатыырын! Күннүк Уурастыырап
   Баҕарабын холкуостаах дьоннорум Барҕа быйаҥы оруохтарын, Оттон бэйэм айар хоһооннорум Оннук оргуйа туруохтарын. И. Эртюков
   Эн курдук көҥүл күүстээх, Эн курдук барҕа былаастаах Туох кэлиэй Бу орто туруу бараан дойдуга Аламай маҥан күммүт барахсан! С. Данилов
3. көсп. Толору көрүҥнээх, баһырхай, үөскүлэҥ. ☉ Крупный, большой, богатырского сложения
   Барҕа быччыҥ өрө тыыллар. Эллэй
   Бааһын уҥунуохтаата, Барҕа куҥнарын имэрийдэ, Аҕыйах таммаҕы Айаҕар кутан биэрдэ. П. Ойуунускай
   Бэйэтэ [Тойон Ньургун бухатыыр]– барҕа бэйэлээх, баараҕай быһыылаах, бухатыырга сөптөөх бөдөҥ туруу киһи. ПЭК ОНЛЯ II
4. көсп. Уостан хаалбат күүстээх (хол., санаа); уолан бүппэт толору (хол., дьол). ☉ Непреклонный, стойкий (о духе); переполненный, полный (о счастье)
   Баҕарабын сэгэрбэр Барҕа дьолу тосхойуохпун, Тапталлаах кэрэ сирбэр Туһалаах киһи буолуохпун. С. Спиридонова
5. аат суолт., поэт. Туох эмэ баайаталыма, уйгута, быйаҥа. ☉ Благо, обилие, изобилие
   Марсель куорат күлүмчаҕыл, Барытыгар баар баай, барҕа... С. Данилов
   Баарбын барытын Баттаабакка, бараппакка Бар дьон барҕатыгар Быраҕар майгылаахпын, Барыгыт барҕалаан Бастааҥ-атахтааҥ. А. Софронов
   ◊ Барҕа <баһаам> баай – хаһан да сүппэт, быстар диэни билбэт дэлэй баай. ☉ Неиссякаемое, неистощимое богатство
   Кинигэ – барҕа баай (өс хоһ.). Сир ийэ – биһиэнэ! Сирэм күөх – биһиэнэ! Баараҕай күүспүтүн Барҕа баай үппүтүн Ким кыайыай! Ким хотуой! П. Ойуунускай
   «Баай байанайым Барҕа баайыттан Быраҕан биэрдэҕэ, Арыы тыам аһыырга анаатаҕа», – диэн Уоһун иһигэр Ботур-ботур ботугураата. А. Софронов. Барҕа малааһын – элбэх киһилээх улахан малааһын. ☉ Богатый, роскошный пир
   Ол дойдуга [Тааттаҕа] Улахан урууларга, Ытык ыһыахтарга, барҕа малааһыннарга Алҕатар дьаһаллаахтар эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Икки нэһилиэк бар дьонун үөрдэ-көтүтэ, үҥсүүтүн түмүгүн барҕа малааһынынан бэлиэтээн, аатынсуолун ыытыах буолбута. Күннүк Уурастыырап. Барҕа баһыыба (махтал) – истиҥ махталы биллэрэр саҥа аллайыы. ☉ Выражение искренней благодарности (огромное спасибо)
   Серго Орджоникидзены көрсөн, Бар дьонум аатыттан Барҕа баһыыба туттаран, Ис сүрэхпиттэн уруйдаатым, Иэдэһиттэн убураатым. С. Васильев
   Бу дойду дьоннорун барҕа махталларын поэт «Булчут эбээн бэлэҕэ» диэн поэматыгар суруйар. Софр. Данилов