аат., кин. Хайдыһыыта, ыһыллаҕаһа суох буола бииргэ түмсүү, биир санааланыы. ☉ Сплочённость, единение, единство
Эйэ өстөөхтөрүн ханнык да айаҕаланыылара биһиги модун сомоҕолоһуубутун тулхадытар кыаҕа суох. Н. Кондаков
Бэстибээл ыччат актыыбынаһын, үтүөҕэ-кэрэҕэ дьулуурун, биир сомоҕолоһуутун көрдөрөр. «Кыым». Кыргыһыылар уоттарыгар бырааттыы норуоттар интернациональнай бойобуой бииргэ сомоҕолоһуулара сиппитэ-хоппута. «ПА»

1. даҕ.
2. Туох да дьиэгэ суох биир кэлим тыйыс, кытаанах оҥоһуулаах. ☉ Без какого-л. изъяна, твёрдый, крепкий, плотный. Ньыгыл таас
   □ [Ньургун Боотур] Алта былас холобурдаах Аманаат дараҕар сарыннаах, Баай тиитим бастыҥ дүлүҥүн Балтаччы ууран барыллаабыт курдук, Барылы ньыгыл быччыҥнаах эбит. П. Ойуунускай
   Сымара таастан килбиэннээх өҥнөөх, лыҥкынас тыастаах, ньыгыл ыстаал болгуо тахсан кэлэр. Амма Аччыгыйа
   Оччолорго Тэппэй өссө да үөрэнэ илигэ, оттон эһэтэ киппэ, ньыгыл оҕонньор кыһынын тыаттан киирбэккэ бултуура. Далан
3. көсп. Кытаанах, бигэ түмсүүлээх. ☉ Сплочённый, единый
   Ол иһин эн аармыйаҥ хас буойуна барыта — герой, барыта чулуу, барыта ньыгыл. Суорун Омоллоон
   Биһиги литературабыт ньыгыл акылаата саха норуотун былыр былыргыттан муспут тылынан айымньытын кыһыл көмүс кылаатыгар …… олоҕуран, нуучча литературатын барҕардар сабыдыалынан ууруллубута. С. Данилов
   Саха уонна нуучча норуоттарын бөҕө, ньыгыл доҕордоһуулара үгүс сыллар усталарыгар бииргэ олорууга төрүттэнэн кытааппыта, сайдыбыта. ССЛИО
4. аат суолт. Туох эмэ бөҕөтө, кытаанаҕа; күүстээҕэ. ☉ Единство, сплочённость; твёрдость чего-л.
   Ити курдук били болгуоҥ саамай ньыгыла, сиһин үөһэ, дьиҥнээх тимирэ эрэ ордон хаалар. Күннүк Уурастыырап
   Охсуһуу одун эрэйиттэн Чугуруйбат дьулуурдаах дьоннор, Ньыгылтан, тимир тимириттэн Кутуллан үөскээбит курдуктар. И. Эртюков
   ср. каракалп. нык ‘коренастый (крепкого телосложения)’, тат. нык ‘крепкий, прочный’

1) яма; иин иһигэр в яме; киһи иннигэр иини хаһыма, бэйэҥ түһүөҥ поел. не рой другому яму— сам в неё попадёшь; 2) нора; үөр бөрө иинин хастыбат погов. стая волков не роет для себя (одной) норы (говорится при отсутствии согласия,, сплочённости); 3) могила; иинин өҥөйбүт одряхлевший (букв. заглянувший в могилу); иинин буоругар хараҕа туолуо погов. он удовольствуется только землёй своей могилы (говорится об очень жадном человеке); 4) диал. погреб # иин иһин курдук им балай непроглядная темень, тьма кромешная; темно, как в яме; кутуйах иинин кэҥэтэр не знает, куда деваться от страха (букв. роет мышиную нору).