1) ствол; стебель; тиит умнаһа ствол дерева; от умнаһа стебель травы;, 2) длинный черенок, длинная ручка, рукоятка; хамса умнаһа чубук (курительной трубки); ср. ук ; 3) берег, побережье || прибрежный; өрүс умнаһа берег реки.

с. бот. 1. (подземный стебель) силис умнас (ситэ сайда илик сэбирдэхтэрдээх буор аннынааҕы умнас); 2. (основной ксрень) силиргэх.

туохт. Умнас үүн, умнастан (үүнээйигэ). ☉ Иметь стебель, стеблевать (о растениях)
Ити суортар эрдэ ситэллэринэн, үрдүк үүнүүлээхтэринэн уонна умнаһырбаттарынан уратылаахтар. КЮС ОАПТЭ

1) ручка, рукоятка, черенок; быһахуга черенок ножа; сүгэ уга .топорище; батас уга рукоятка пальмы (холодного оружия); хотуур уга рукоятка косы, косовище; ср. умнас 2; 2) стебель, куст; отон уга ягодный куст.

туохт.
1. Сотолоох буол. ☉ Иметь какую-л. голень
[Уоллара] Суллаабыт тиит курдук Сотолонно. П. Ойуунускай
2. Умнастаах буол (мас, от үүнээйи туһунан). ☉ Иметь ствол, стебель (о дереве, цветке)
Бааһыналар бурдуктара биир тутум эрэ сотоломмуттара. Н. Якутскай

туохт. Умнастаах буол, умнаһыр. ☉ Иметь ствол, стебель
Кумааҕыга сурааһыннары тардыалыыр, кэнникинэн онто мас курдук силистэнэн, умнастанан, лабааланан таҕыста. Н. Лугинов
Бурдук ыһыллыбыт сылыгар кыайан умнастаммакка уонна куоластаммакка сайыны быһа салааланан тахсар. ХКА

прил. 1. (напр. о стебле) сүһүөхтэрдээх, сүргүөхтэрдээх (хол. умнас); 2. (напр. о трубе) тоҕонохтоох.

аат. Көнө, уһун умнастардаах, аска туттуллар силиргэх курдук силистээх, төбөтүгэр хараҥа кыһыл төгүрүктүҥү-ньолбуһах сибэккилэрдээх элбэх сыллаах эмтээх от үүнээйи. ☉ Многолетнее растение семейства розоцветных, имеющее мощный корень, употребляемый в пищу, прикорневую розетку листьев, прямостоячий стебель, цветки, собранные в густые, тёмно-красные, яйцевидные головки, кровохлёбка лекарственная
Соллур ойоҕо Кэтириис Мотуруонаны кытта үтэһэҕэ ымыйах үөлэллэр. Багдарыын Сүлбэ
Онон ый аҥаарын быһа ымыйах угунан аһаан сылдьыбыттара. И. Федосеев
Былыр биһиги өбүгэлэрбит аска киэҥник туттар отторо — ымыйах, унньуула, хоруун от төрдө онтон да атыттар умнуллубуттара ыраатта. «Кыым»

стерня ж. с. х. 1. (сжатое поле) хадьымал, хадьымал сир (бурдук сирэ); 2. собир. (остатки стеблей после жатвы) хадьымал (солуома төрдө).

I
хат II диэнтэн атын
туһ. Ситиини үксүн ньилбэккэ кыһайан ытыһынан имэрийэ анньан хатыллар. ГПП ТО
Илим кыла икки үрүҥ кылтан хатыллар. Хомус Уйбаан
II
хатый диэнтэн бэй., атын
туһ. Үөрэхтээх, үтүө киһи эрээри хардары хатыллан ыйытаҕын дуу? Ити куһаҕан дьон идэлэрэ. Амма Аччыгыйа
Былчыҥнара хатыллан, Быһыы-таһаа маталлан, …… Биһиги холкуос уолаттара Тустан эмиэ хотуохтара. С. Руфов
◊ Хатыллар умнас (үүнээйи) — эриллэн үүнэр умнас (үүнээйи). ☉ Вьющийся стебель, вьющееся растение
Хатыллар уонна хатаастар умнастардаах үүнээйилэри лианалар диэн ааттыыллар. КВА Б
Хатыллар умнастар өйөбүл тирэххэ эбэтэр атын үүнээйилэргэ эриллэ үүнэллэр. ҮСАКИ 5