сов. 1. кого-что (сжать, сдавить) ыга тут, ыга баттаа, ыга куус; стиснуть клещами болт буолтаны кытаҕаһынан ыга тут; 2. что (в руке, в зубах и т. п.) ыга тут, хам тут, хам ытыр; 3. что (сомкнуть) хам тутун, бобо тутун, хам ытыр; стиснуть зубы тиискин хам ытыр.
Русский → Якутский
стиснуть
Еще переводы:
стйскивать(ся) (Русский → Якутский)
несов. см. стиснуть(ся).
ытарчалаа (Якутский → Якутский)
туохт. Тугу эмэ ытарчанан ыга туттар. ☉ Сжать, стиснуть что-л. клещами
Бэрэбинэ төрдүн хам ылар ытарчалыам, сурууктуом. И. Гоголев
сжать (Русский → Якутский)
I сов. что 1. (уплотнить) ык, ыга тут; сжать пружину куруһунаны ыга тут; 2. что, перен. (сократить) кылгат; сжать сроки болдьоҕун кылгат; 3. кого-что (сдавить, стиснуть) ыга тут, ыга ыл, хам тут; льды сжали корабль муустар хараабылы ыга ыллылар; 4. что (сомкнуть) бобо тутун, хам тутун, хам ытыр; сжать кулак сутуруккун бобо тутун; сжать губы уоскун хам тутун; сжать зубы тиискин хам ытыр.
зажать (Русский → Якутский)
сов. 1. кого-что (стиснуть) ыга тут, хам тут, хам туттар; зажать монету в руке манньыаты илиигэр ыга тут; зажать в тиски 1) чыскынан хам туттар; 2) перен. ык, кыһарый; 2. что (плотно закрыть) саба тут, ньимит, хам баттаа; зажать уши кулгааххын саба тут; 3. что, перен. разг. (стеснить) тууй, саба баттаа; зажать инициативу көҕүлээһини саба баттаа; # зажать рот кому-л. разг. айаҕын саба тут, саҥардыма.
ытыр (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Тугу эмэ тиискэр кыбытан ыга, хам тут. ☉ Стиснуть, крепко держать что-л. зубами
Ийэ саһыл, оҕолорун саҕаларыттан холбуу ытырбытынан, бара турда. Суорун Омоллоон
Татыйаас ытыахча буолабуола кыатанна, аллараа уоһун ытырда. М. Доҕордуурап
Аҕалара нүксүйбүт уҥуохтаах, хатыҥыр, өрүү табаҕын туора ытыра сылдьар, саҥата суох киһи. В. Иванов
2. Тугу эмэ тиискинэн быһа ыстаа, алдьат; кими эмэ бааһырт. ☉ Откусить что-л.; кусать, ранить зубами, укусить кого-л.
Оттон биир кэпсээҥҥэ киһини ыт ытырбыт. Амма Аччыгыйа
Анараа киһи бэрт кыраны эмти ытыран ылан, ыстаан, амтаһыйан көрөр. Н. Якутскай
Көрө түспүтүм — сүүнэ улахан кымырдаҕас кэлэн, атахпын ытырбыт эбит. Суорун Омоллоон
Алаадьыны ылан быһа ытыран уһуннук ыстаан баран, биирдэ эрэ дьүккүк гыннаран кэбиһэр. С. Маисов
3. кэпс. Кими, тугу эмэ эпсэри, хам ыл биитэр икки ардыгар кыбыт. ☉ Захватить, зажать, прищемить кого-что-л.
Өлүөскэ чэҥи-мууһу ытырбыт халҕаны саннынан аһан, тахсан барда. Эрилик Эристиин
Тырамбаай аана икки өттүбүттэн ытыра түспүтүттэн, нэһиилэ төлө көппүтүм. А. Фёдоров
Тиит силистэрэ тоҥ буору ытырбытынан, көлүөһэ курдук төгүрүһэн көстөллөр. «ХС»
4. көсп. Тугу эрэ ыһыктыма, бэйэҕэр иҥэрин (хол., сииги). ☉ Впитать, удержать, сохранить что-л. (напр., влагу)
Тиит мас көтөҕөтүн ытырбытынан кыһыны көрүстэҕинэ, эһиилгитигэр кураан дьыл үүнэр. В. Протодьяконов
Ардах сиигин ытырбыт оту сиилэстээтэххэ буорту буолбат дуо? «Кыым»
♦ Кумаар да сиэбитигэр (ытырбытыгар) холообот көр кумаар
Утарылаһан көрбүттэрин, кумаар да ытырбытыгар холооботулар. «Чолбон»
Күлгүн булкуйуом, <көмөргүн ыты- рыам, уоккун умуруоруом> көр күл II. [Бухатыыр:] Дьэ эбээт, доҕоттоор, Күлгүтүн булкуйуом, Көмөргүтүн ытырыам, Үөһэ-аллара туруҥ! ПЭК ОНЛЯ. Сымыһаҕын быһа ытыран көр сымыһах. Ыарыытын тулуйа сатаан хараҕын быһа симтэ, сымыһаҕын быһа ытырда. И. Гоголев
Абатыгар сымыһаҕын быһа ытырар, иэдэстэрэ итийтэлиир. И. Бочкарёв
Сымыһахпын быһа ытыран баран, күүһүм баарынан сырбаттым. Т. Сметанин. Ытырбытын ыһыктыбат — эппитин төлөрүппэт, иннин биэрэ охсубат, дьирээ. ☉ Упрямый, неуступчивый, настойчивый
Дириэктэрдэрэ ытырбытын ыһыктыбат, ыстаабытын ыйыстан эрэ баран арахсар дьирээ оҕонньор этэ. В. Титов
Биһиги киһибит ытырбытын ыһыктыбат киһи түбэстэ. «ХС»
Попов айдаарсыбат да, өһөс уонна ытырбытын ыһыктыбат идэлээх. В. Быков (тылб.)
ср. др.-тюрк. ысыр, тув. ызыр ‘кусать’