аат., полит. Анархизмы тутуһааччы. ☉ Сторонник анархизма
Радугов Петербурга меньшевиктэри, анархистары, либераллары утары охсуһууга актыыбынайдык кыттар. В. Протодьяконов

конгресс; эйэ конгреһа конгресс сторонников мира.

аат. Ким-туох эмэ диэки буолааччы. ☉ Сторонник, единомышленник, союзник
Ордук «саха буржуазнай националистара» диэн тыллардаах этиилэригэр кигээһиннээх уонна өйөөччүлэрдээх курдук тоҥ куолас иһиллитэлээн ааһар. В. Протодьяконов
Бэйэтин көмүскэнэн, дакаастанан балачча этинэ сатаабыт, кинини өйөөччүлэр да бааллар эбит. ПНИ АДХ
Онтон Николай Дмитриевич бэйэтин өйөөччүлэрин сийиэскэ бойкуоту биллэрэллэригэр ыҥырбыта. ОСИ УоС

аат.
1. Дэмэкирээтийэ иһин туруулаһааччы, дэмэкирээтийэ диэки буолааччы. ☉ Демократ (сторонник демократии). Итиниэхэ тириэрдэр биир эрэ суол баар - дьон уҥаларга уонна хаҥастарга, хомуньуустарга уонна дэмэкирээттэргэ хайдыһыыларыттан аккаастаныы. «Саха с.»
2. Демократическай баартыйа чилиэнэ. ☉ Демократ (член демократической партии). Үс быыбардыыр холбоһук быыбар иннинээҕи аҕытаассыйаҕа биэс милийээртэн тахса солкуобайы тутуннулар: «Конгресс русских общин», «Иван Рыбкин блога» уонна «Россия демократическай талан ылыыга - холбоһуктаах дэмэкирээттэр». «Саха с.»
3. эргэр. Олоҕун майгыта, көрүүлэрэ демократичнай (норуокка табыгастаах) киһи. ☉ Тот, кто происходит из народа, придерживается образа жизни, взглядов, свойственных народу.

1. аат.
2. Кимиэхэ эмэ чугас, истиҥ сыһыаннаах, туох эмэ уопсай интэриэстээх киһитэ, атаһа. ☉ Друг
   Доҕор доҕорун алдьархайга хаалларбат (өс хоһ.). Доҕор туһугар уҥуох тостор (өс хоһ.). Доҕорго эрэллээх, Ийэ дойдуга бэриниилээх буолуҥ. Н. Лугинов
   Истиэнэ тэҥэ эрэллээх Истиҥ доҕор буолар дьиҥнээх. Баал Хабырыыс
   △ Ким эмэ таптыыр, сөбүлүүр, чугас бэриниилээх киһитэ; кэргэнэ. ☉ Супруг, супруга; возлюбленный, возлюбленная
   Элэккэй, сайаҕас, Эрэллээх доҕорум, Күөх унаар хонууга Күүлэйдии барыахха. Күннүк Уурастыырап
   Лаана Сережаны олус да өр күүппүтэ, көрдөөбүтэ. Кини ыра санаатын ымыыта гынан, өйүгэр оҥорбут доҕордооҕо. Н. Лугинов. Оо, дьолум, доҕорум, туллугум, Улахан тапталы умнумуох. П. Тобуруокан
3. Уопсастыба олоҕор өйүнэн-санаанан, биир интэриэһинэн кими эмэ кытта биир санаалаах киһи. ☉ Единомышленник; сторонник
   Доҕотторбут сир үрдүгэр үгүстэр, - Кинилэр дьулуурдара Москваҕа түмсэр. А. Абаҕыыныскай
   Саха үлэһит норуотун дьиҥнээх доҕотторо нуучча пролетариата, нуучча бааһынай аймаҕа буоларын ама мин өйдөөбөт үһүбүн дуо? С. Ефремов
4. көсп. Бииргэ сылдьар аргыс киһи. ☉ Попутчик, провожатый
   Айан аргыстаах, суол доҕордоох (өс хоһ.). [Манчаары:] Мин таһырдьа доҕоттордоохпун, олортон биирдэрин ыҥыран киллэриэххэ. Эрилик Эристиин
   Төһө да сырдыгын иһин, оҕонньордоох чугастааҕы ыалларын дьоно куттанан, доҕоро суох таһырдьа тахсыбат буолбуттара. Күннүк Уурастыырап
5. көсп. Өйгө-санааҕа, киһиэхэ олус чугас ким-туох эмэ. ☉ Существо, близкое человеку или привязанное к нему (напр., о животных); что-л. близкое сердцу (напр., о природе)
   Дорооболоруҥ, доҕотторум, хатыҥнар! Төлөһүйбүккүт, тупсубуккут. Баал Хабырыыс
   Каюр сатабыла уонна кини түөрт атахтаах доҕотторун сырата баар буоланнар …… араас нарын-намчы таһаҕастаах сыарҕа эчэйбэккэ, сыыр нөҥүө өттүгэр этэҥҥэ өрө анньыллан таҕыста. Н. Заболоцкай
   Ыраах айанныыр булчукка Ыт буолар - эрэллээх доҕор. С. Данилов
6. көсп. Бииргэ күрэс былдьаһааччы, утарсааччы. ☉ Соперник в состязании; партнер; противник (напр., в боксе). Эйигинниин тутуһар тэҥнээх доҕор көстүө
7. кэпс. Чугас, билэр киһини эбэтэр көннөрү да дьону эйэҕэстик ыҥырыы. ☉ Употребляется как обращение к близкому человеку, а также как доброжелательное обращение к кому-л. вообще
   Хайа, доҕор, бачча өр Ханна сылдьаҥ мэлийдиҥ? Күннүк Уурастыырап
   «Доҕоор, чаанньыкпыт кыынньа эбээт, чэ, чэйдиэх», - диэтэ Байбал. Күндэ
   Кэбис, доҕоттоор, дьиэҕэ киирэн наҕылыччы кэпсэтиэҕиҥ. И. Никифоров
8. даҕ. суолт.
9. Кимниин эмэ өйүнэнсанаатынан биир, чугас, истиҥ. ☉ Близкий, искренний; связанный с кем-л. тесной дружбой, любовью
   Доҕор дьонтон дууһа сырдыыр, өй үөрэр. П. Тулааһынап
   Доҕор кыыс умнубатах тапталын мүөтэ Туоххаһыйбыт сүрэхпин ититтэ. Т. Сметанин
   Доҕоччугуом, өйдүүгүөн Доҕор уолгун кытары Аргыый куустуһа өйөһөн Андаҕайсар тылларгын? И. Чаҕылҕан
10. Аргыс, көмө буолар. ☉ Сопровождающий, помогающий, поддерживающий
    Эн Мишаҕа доҕор киһи анаатыҥ дуо? С. Ефремов

сов., охватывать несов. 1. кого-что (обхватить) куус; охватить руками ствол дерева икки илиигинэн мас умнаһын куус; 2. что (опоясать, окружить) эргит, куустар, курдаа; охватить бочку обручами буочуканы уобуруччуларьшан куустар; 3. кого-что (объять — о пламени, тьме и т. п.) саба сүур; пламя охватило здание уот дьиэни саба сүүрдэ; 4. кого чем (о чувствах) хап, ыга ыл, өрө куус; всех охватила радость дьону барытын өрүү өрө кууспута; 5. кого-что (распростри- нитпься) хап; движение сторонников мира охватило все страны эйэ диэки буолааччылар хамсааһыннара бары дойдулары хапта; 6. кого-чтпо (распространить на кого-л.) хап; охватить всех работников социалистическим соревнованием үлэһиттэри барыларын социалистическай куоталаһыынан хап; 7. кого--что (обойти с фланга) эргийэн ыл, төгүрүй.