Якутские буквы:

Якутский → Русский

сулардыы

нареч. от сулардаа =; быанан сулардыы баай = завязать ремнём как недоуздком (голову животного) # сулардыы бытык бакенбарды.

сулардаа=

надевать, накидывать недоуздок.

Якутский → Якутский

сулардыы

сулардыы бытык — киһи иэдэстэринэн үүнэр бытыга. ☉ Бакенбарды
[Оҕонньор] хайа сахха кырдьа бараахтаабыт. Бэл сулардыы бытыга көҕөччөр буолбут. И. Гоголев
Кини үрдүк көнө уҥуохтаах, кыһыл хааннаах, сулардыы үүммүт бытыктаах, чолбоодуччу көрбүт уоттаах харахтаах эдэр киһи этэ. И. Бочкарёв
Хоп-хойуутук үүммүт кугас сулардыы бытыктаах. И. Семёнов

сулардаа

туохт. Акка суларын кэтэрт. ☉ Надевать, накидывать недоуздок
[Аттарын] көмүс суларынан сулардаан кээспиттэр. ПЭК ОНЛЯ II

Еще переводы:

бакенбарды

бакенбарды (Русский → Якутский)

мн. (ед. бакенбарда ж.) бакенбарда, сулардыы бытык.

мылаҥнат

мылаҥнат (Якутский → Якутский)

мылаҥнаа диэнтэн дьаһ
туһ. Кириһээн соҕотоҕун хаалан баран, тэһийбэккэ, …… сулардыы бытыктаах кэтит сирэйин мылаҥнатан, үрүт-үрдүгэр чаабыргыы сырытта. Амма Аччыгыйа

түһэртэлээ

түһэртэлээ (Якутский → Якутский)

түһэр диэнтэн төхт
көрүҥ. [Харытыан] оноолоох сонун үрдүнэн икки уордьанын лиэнтэтиттэн сулардыы кэтэн, түөһүгэр түһэртэлээн кэбистэ. Л. Попов

бытык

бытык (Якутский → Русский)

растительность (на лице); уос бытыга усы; сэҥийэ бытыга борода; сулардыы бытык бакенбарды.

будьуруттаҕас

будьуруттаҕас (Якутский → Якутский)

даҕ. Кыратык будьуруйан көстөр, будьурхайдыҥы. ☉ Слегка кудрявый (о волосах и т. п.)
Кини [Кулаковскай] биллэ дьүдьэйбит, кырдьа быһыытыйбыт, икки иэдэһинэн сулардыы түспүт көҕөччөр буола маҥхайбыт будьуруттаҕас бытыктаммыт. Амма Аччыгыйа

имэриммэхтээ

имэриммэхтээ (Якутский → Якутский)

имэрин диэнтэн тиэт
көрүҥ. Тараҕай буолан эрэр төбөтүн имэриммэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Кулуһун тохтоон уҥа илиитин сөмүйэтинэн хаҥас ытыһын имэриммэхтээтэ. И. Гоголев
Сотору-сотору сулардыы үүммүт уһун бытыгын имэриммэхтиирэ, көхсүн этиппэхтиирэ. П. Филиппов

бааччаҕай

бааччаҕай (Якутский → Якутский)

бааччаҕай курдук – киһи дэбигис арааран өйдөөбөт гына, кирдээхтик (хол., суруй). ☉ Неразборчиво, грязновато (напр., писать)
Булт былаана туолуо суоҕа. Оттон дьиэбит таһыгар тииҥ суола бааччаҕай курдук буолуо. Д. Апросимов
Кинигэтин, тэтэрээтин Киһи көрүөн да кыбыстар, Бааллар онно Бааччаҕай курдук ойуулар. НА ТЧУ. Саһарыктыйбыт сулардыы бытыктаах, сэҥийэтин бытыгын бириэйдэммэтэх, иэдэһэ уонна сүүһэ бааччаҕай курдук мырчыстыбыт оҕонньор эбит. И. Тургенев (тылб.)

биллэ

биллэ (Якутский → Якутский)

сыһ. Балайда күүскэ, киһи хараҕар быраҕыллар гына, биллэрдик. ☉ Довольно ощутимо, заметно
Биллэ киэһэрэр, өрүскэ куоҕас араастаан кыланар-суланар. Л. Габышев
Кини [Кулаковскай] биллэ дьүдьэйбит, кырдьа быһыытыйбыт, икки иэдэһинэн сулардыы түспүт көҕөччөр буола маҥхайбыт будьуруттаҕас бытыктаммыт. Амма Аччыгыйа
Кылдьыылаах киэҥ харахтара, синньигэс хаастара биллэ хараардыллыбыттар. Н. Лугинов
Математика эксээмэнигэр бэрт элбэх киһи сыыйыллынна. Эксээмэн туттарааччылар ахсааннара биллэ көҕүрээтэ. Н. Якутскай

уордьан

уордьан (Якутский → Якутский)

аат. Туохха эмэ уһулуччу ситиһии иһин туттарыллар наҕараада, бэлиэ. ☉ Особый знак отличия в награду за выдающиеся заслуги, орден
[Харытыан] оноолоох сонун үрдүнэн икки уордьанын, лиэнтэтиттэн сулардыы кэтэн, түөһүгэр түһэртэлээн кэбистэ. Л. Попов
Тоҕо сааһырбыт эн түөскүн Уордьан, мэтээл киэргэппэт. С. Данилов

бирииппэ

бирииппэ (Якутский → Якутский)

аат.
1. Бытык хорунарга аналлаах быһах уонна уопсайынан бытык хорунар тэрил. ☉ Бритва, бритвенный прибор
Чабаан бирииппэни туһамматаҕа ырааппыт быһыылаах. Сирэйэ тор курдук сулардыы бытыгынан бүрүллүбүт. ЭСС
[Стасик:] Миэхэ бэл бирииппэ быһаҕын уларсыбата. Л. Габышев
2. кэпс. Арыы бистэргэ, килиэп быһарга аналлаах чараас, уһуга суох быһах. ☉ Столовый нож
Ыскааптан үрүҥ көмүс биилкэлэри уонна бирииппэ быһахтары уурталаабыта. «ХС»
[Атыыһыт] сиэбиттэн бирииппэ быһаҕы ылан, [көмүһү] хас да сиринэн кыһыйан, болоорхой таһын хастаталаан көрдө. Н. Якутскай